هیجانات به خودی خود پدیده مضری نبوده، ارزش انطباقی دارند و در طول سالیان به بقای انسان کمک کرده اند. به عنوان مثال اگر ما عصبانی نشویم هیچ وقت نمی توانیم از حقوق خود دفاع کنیم. اگر در مواقع خطر ترس و اضطراب را تجربه نکنیم در موقعیت های خطرناک نمیتوانیم عکس العمل مناسب نشان بدهیم. بنابراین ما نیاز داریم که خشم سالم ، غم سالم و به طور کلی هیجان را به طور سالم تجربه کنیم.

هیجان وقتی دردسر ساز می شود که ما نتوانیم به طور سالم آن را تجربه کنیم و خشم ، عصبانیت یا اضطراب خود را به طور نامناسب بروز دهیم. مثلا آقا یا خانمی که عصبانی است و آن را به طور نامناسبی به همسر خود ابراز می کند( فحاشی ، قهر و…). این ابراز نامناسب هیجان در روابط این فرد به شدت تأثیر می گذارد.

آشنایی با هیجان خشم:

این هیجان۲ مولفه دارد و برای اینکه عصبانی شوید باید:

احساس برانگیختگی ، استرس و ناراحتی کنید: زمانی که سطح استرس به دلایل گوناگون از جمله تغییرات زندگی مانند ازدواج ؛ تولد فرزند، بیکاری، ادامه تحصیل ، بیماری و... بالا می رود و فرد توانایی مقابله موثر با این عوامل را ندارد، آماده رفتارهای پرخاشگرانه خواهد بود.

در ذهن خود افکاری داشته باشید که به عنوان جرقه ای باعث شروع واکنش خصمانه می شوند: به این افکار در اصطلاح افکار داغ می گویند. افکار داغ افکاری هستند که به طور ناگهانی در حین تعامل با افراد به ذهن شما هجوم آورده و احساسات بدی را برای شما به دنبال دارد. مانند: او احمق است، تو همیشه می خوای حرص من را در بیاوری، تو از من متنفری.

خشم با چهار نشانه بروز می کند و شما با آشنا شدن با این علائم می توانید قبل از رسیدن به نقطه جوش (بیان پرخاشگرانه خشم) با کمک گرفتن از یک متخصص این علائم را کنترل کنید:

نشانه های جسمی:افزایش ضربان قلب، فشار در سینه، سرخ شدن

نشانه های رفتاری:مشت کردن دست ها، لرزش صدا، خیره شدن به دیگران و فحاشی کردن

نشانه های هیجانی:ترس ، حسادت ، خصومت

نشانه های شناختی:گفتار درونی خصمانه، انتقام گرفتن

یادمان باشد که ما نیاز به تجربه هیجان های مختلف داریم . هیچ هیجانی نباید سرکوب شود بلکه باید به درستی ابراز شود.

*حدیث سلطانی، کارشناس ارشد مشاوره خانواده