به گزارش مفدامشهد، نسیم پترام‌فر روانشناس اداره مشاوره و سلامت مفهوم جدیدی در تصمیم گیری را توضیح میدهد که به آنخستگی تصمیم (Decision fatigue) می‌گویند.

ما در روزگاری زندگی میکنیم که از صبح و هنگام بیداری تا شب در گیر تصمیم گیری های ریز و درشت هستیم حتی بدون آن که متوجه باشیم گویی هر لحظه ناگزیر به تصمیم گیری هستیم .گاهی پیش می آید در میانه روز دیگر توان انتخاب کردن نداریم زیرا از صبح مدام انتخاب کرده ایم و از یک جایی به بعد گویی دیگر حوصله برایمان نمانده است و باعث می شود که در موقعیت تصمیم گیری یا آن را به دیگران واگذار کنیم یا به تاخیر بیاندازیم.اضطراب ناشی از تصمیم گیری در کسانی شایع است که باید بطور پیوسته تصمیم بگیرند و انتخاب کنند ،این نشانه پدیده ایست بنام خستگی تصمیم گیری.

همانطور که عضلات ما بعد از کار کردن زیاد خسته می شوند ،مغز نیز بعد از تصمیم گیری های متعدد در طول روز،دچار خستگی می شود.جالب این جاست که در ابتدا با خواندن مطلب فکر می کنیم خستگی تصمیم مختص آدم های خاصی است که سرشان بسیار شلوغ است یا وظایف خاصی مثل ریاست و .. را برعهده دارند در حالی که چنین نیست.

اصطلاح خستگی تصمیم گیری  یا خستگی تصمیم را نخستین بار دکتر "روی باومیستر"(ROY F. Baumeister) روان شناس اجتماعی،براساس نظریه "تهی شدن نفس" فروید بکار برد.تهی شدن نفس همراه با کاهش اراده و مدیریت رفتار است.بر مبنای مقالات باومیستر خستگی ذهن ،اراده و اختیار را از بین می برد. او در کتاب "اراده،بازکشف بزرگترین قدرت انسان" چنین نتیجه می گیرد که تصمیم گیری همان اراده ای را بکار می گیرد که نه گفتن به شیرینی و مواد مخدر.

یکی از عوامل خستگی تصمیم گیری در دنیای امروز پرش های پیوسته از ابزاری به ابزار و از وظیفه ای به وظیفه دیگر است

در میانه روز و حتی در ساعت کاری ،ایمیل هایمان را چک می کنیم،ناگهان تصمیم می گیریم سری به واتس اپ بزنیم بعد هم عکس های پی در پی را در اینستاگرام تماشا می کنیم و حالا اینکه کدام را لایک کنیم. این میزان از تغییر روند،نه تنها تمرکز را از بین می برد بلکه با هر بار تصمیم گیری بخشی از نیروی اراده ما تحلیل می رود.

نکته جالب توجه این است که ما بعضی تصمیم گیری ها را عرفا تصمیم گیری نمی دانیم .مثلا برای بالا رفتن از یک برج که دارای ۳ آسانسور استفوقتی دکمه یکی از آن ها را می فشاریم ،در واقع تصمیم گرفته ایم هر چند که آن را در زمره تصمیمات روزانه به حساب نمی آوریم.

در این رابطه پژوهش های متعددی انجام شده در یکی از این پژوهشها که در آمریکا صورت گرفته است بیش از ۱۰۰ پرونده بررسی آزادی مشروط ، را مورد بررسی قرار دادند،نتیجه نشان داد که آنچه بیشترین نقش را در صدور حکم آزادی مشروط داشت ، جرم،سابقه یا سنگینی حکم مجرم نبود بلکه "زمان بررسی پرونده" بود.۷۰ در صد زندانیانی که صبح اول وقت برای بررسی پرونده شان حاضر شده بودند،حکم آزادی مشروط گرفته بودند،در مقابل،۱۰ درصد زندانیانی که پرونده شان دیرتر بررسی شده بود،حکم ازادی مشروط گرفتند.

فرقی نمی کند چقدر منطقی و با ملاحظه باشیم گرفتن تصمیمات پی در پی ذهن را خسته می کند. مشکل این جاست که بر خلاف خستگی جسمی که متوجه آن می شویم ، اغلب حواسمان نیست که دچار خستگی تصمیم گیری شده ایم .خسته و درمانده می شویم و دیگر به چیزی اهمیت نمی دهیم و بدون انکه متوجه باشیم گزینه هر چه باداباد یا ساده ترین انتخاب که معمولا بدترین است را انتخاب می کنیم.خستگی تصمیم نشان می دهد که چرا گاهی آدم های منطقی هم نمی توانند در مقابل بعضی پیشنهادات مقاومت کنند.

اکنون بهتر می فهمیم که خستگی و بی حالی بعد از ظهرها مربوط به تنبلی یا بی تعهدی نیست و می تواند ناشی از این خستگی باشد.حال باید به دنبال روش هایی برای مقابله با خستگی تصمیم گیری باشیم.این روش ها شامل توصیه های گوناگون می شود.

۱-تصمیم های روزمره را کمتر و ساده تر کنید: مارک زاکربرگ تقریبا هر روز لباس تکراری می پوشد.او معمولا تی شرت های خاکستری به تن می کند. او در مصاحبه ای گفته است که ترجیح می دهد توان ذهنی اش را صرف تصمیمات مهم تری نماید.

تعیین برنامه روزانه یا هفتگی نمونه هایی از ساده سازی هستند.

۲- برای ساعات اولیه روز اولویت بندی درستی داشته باشید:ما در آغاز روز بهتر تصمیم می گیریم .بنابراین کارهای مهم بهتر است در این زمان گنجانده شود.

۳- بر نیروی لحظه ها تمرکز کنید نه نیروی اراده:خستگی تصمیم گیری باعث می شود احساس کنیم اختیار امور از دستمان خارج شده است .تمرکز بر لحظه ها فیکی از سریع ترین راه ها برای رهایی از این احساس است.بهتر است کارهای مشابه را زنجیروار انجام دهیم.

۴- وقتی انگیزه و اراده تان قوی است روی تصمیم های بزرگ تمرکز کنید.

۵-از چرت بعداز ظهر انرزی بگیرید.