به گزارش مفدا تهران، این همایش با هدف ایجاد گفت‌وگویی تخصصی درباره ابعاد مختلف پیشگیری از خودکشی و بررسی نقش دانشگاه‌ها، استادان، مراکز مشاوره، گروه‌های دانشجویی و سایر بخش‌های مرتبط در کاهش عوامل خطر و تقویت حمایت از دانشجویان و دستیاران برگزار شد.
دکتر مسعود حبیبی، معاون فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، در این همایش با اشاره به ضرورت تبدیل مباحث علمی به اقدامات عملی، بر اهمیت شناسایی و مداخله زودهنگام در مسائل روانی دانشجویان و دستیاران تأکید کرد و گفت: پیشگیری از خودکشی نیازمند مجموعه‌ای از اقدامات هماهنگ است و نمی‌توان مسئولیت آن را تنها بر عهده مراکز مشاوره گذاشت.
معاون وزیر بهداشت با اشاره به اجرای برنامه‌های غربالگری سلامت روان دانشجویان و دستیاران، بر ضرورت تداوم این روند و شناسایی افراد در معرض آسیب تأکید کرد و «طرح پنجره نو» را از جمله اقدامات در این زمینه دانست؛ طرحی که با هدف شناسایی افراد آسیب‌پذیر و فراهم کردن امکان حمایت و مداخله به‌موقع دنبال می‌شود.
دکتر حبیبی همچنین با اشاره به شرایط دشوار و فشارهای مختلفی که دانشجویان و دستیاران، به‌ویژه در شرایط بحرانی، تجربه می‌کنند، بر ضرورت افزایش حمایت‌های دانشگاهی و اجتماعی تأکید کرد و گفت اقدامات پیشگیرانه زمانی اثربخش خواهد بود که در کنار خدمات تخصصی، زمینه‌های اجتماعی و محیطی مؤثر بر سلامت روان نیز مورد توجه قرار گیرد.
در ادامه، دکتر محمدحسین پورغریب، معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی تهران، با اشاره به شرایط اجتماعی و اقتصادی و دشواری‌هایی که در دوره‌های بحرانی بر زندگی افراد تحمیل می‌شود، بر اهمیت همدلی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی تأکید کرد.
وی با بیان اینکه در شرایط بحران می‌توان صرفاً به حل مسائل فردی پرداخت یا در کنار آن، دست دیگران را نیز گرفت و برای عبور جمعی از دشواری‌ها تلاش کرد، گفت: دانشگاه، استادان، دانشجویان، کانون‌ها، تشکل‌ها و سازمان‌های مردم‌نهاد هر یک می‌توانند بخشی از این مسیر را بر عهده بگیرند.
پورغریب با تأکید بر اینکه حمایت از دانشجویان نباید صرفاً به زمان مراجعه آنان به مراکز مشاوره محدود شود، به توسعه برنامه منتورینگ و ارتباط نزدیک‌تر استادان با دانشجویان اشاره کرد و افزود: ایجاد ارتباط مستمر و پیشگیرانه می‌تواند زمینه شناسایی زودهنگام مشکلات و حمایت از دانشجویان را فراهم کند.
عضو هیئت رئیسه دانشگاه همچنین از تلاش دانشگاه علوم پزشکی تهران برای بهبود شرایط رفاهی و خوابگاهی دانشجویان و توجه به وضعیت کارکنان سخن گفت و تأکید کرد که در کنار اقدامات سازمانی، تقویت مشارکت‌های دانشجویی و اجتماعی نیز می‌تواند در ایجاد محیطی حمایتگر نقش مؤثری داشته باشد.
دکتر فرشاد علامه، معاون آموزشی دانشگاه علوم پزشکی تهران، بر ضرورت توجه همگانی به تغییرات رفتاری اطرافیان، حفظ انضباط آموزشی در کنار همدلی و شنوایی، و پیگیری مشکلات ساختاری از طریق مراجع بالاتر تأکید کرد.
معاون آموزشی دانشگاه، با اشاره به اهمیت نگاه پیشگیرانه گفت: «مهم‌ترین موضوع، حساس بودن نسبت به تغییرات رفتاری اطرافیان است؛ چه اساتید نسبت به دانشجویان و رزیدنت‌ها، چه کارکنان و پرستاران نسبت به یکدیگر. باید بتوانیم در کنار حفظ انضباط آموزشی و نظم، شنوا باشیم و مشکلات را تحویل بگیریم.»
وی با تأکید بر نقش کلیدی مرکز مشاوره دانشگاه به عنوان یک منبع حمایتی همیشه در دسترس، افزود: «مرکز مشاوره معاونت دانشجویی به‌صورت ۲۴ ساعته آماده پاسخگویی است و همکاران ما در این مرکز برای کمک به دانشجویان و کارکنان در آمادگی کامل به سر می‌برند.»
دکتر علامه همچنین بر لزوم پیگیری مشکلات ساختاری و انتقال آنها به وزارتخانه تأکید کرد و گفت: «باید هم‌زمان به مسائل زندگی، حقوق و خستگی توجه کنیم و آنچه را که در اختیار داریم، بهبود بخشیم. نگاه ما باید جامع و پیشگیرانه باشد تا بتوانیم از بروز بسیاری از آسیب‌ها جلوگیری کنیم.»
دکتر عبدالرضا دیانی، مدیرکل امور دانشجویان وزارت بهداشت، نیز با تأکید بر ضرورت نگاه چندبعدی به موضوع سلامت روان دانشجویان و دستیاران، بر نقش مجموعه‌های مختلف دانشگاه در پیشگیری از آسیب‌های روانی تأکید کرد.
دکتر دیانی با اشاره به فعال شدن ظرفیت‌های صنفی و مشارکت بیشتر نمایندگان دانشجویان در سطوح مختلف، این روند را فرصتی برای شنیدن مسائل دانشجویان و پیگیری مؤثرتر مطالبات آنان دانست و بر ضرورت تداوم ارتباط میان دانشجویان و مسئولان تأکید کرد.
در ادامه این نشست، دکتر بی‌تا عظیمی، رئیس مرکز مشاوره و سلامت روان دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی تهران، با تأکید بر اینکه پیشگیری از خودکشی مسئولیت یک بخش یا یک مرکز مشخص نیست، نگاه جامع به این مسئله را ضروری دانست.
وی با طرح این پرسش که به جای اینکه صرفاً بپرسیم «چرا دانشجو به مرکز مشاوره مراجعه نکرد؟»، باید بررسی کنیم «در کدام بخش از مسیر، دانشگاه نتوانسته دانشجو یا مسئله او را ببیند»، بر ضرورت حرکت از رویکرد واکنشی به سمت حمایت پیشگیرانه تأکید کرد.
دکتر عظیمی همچنین تاب‌آوری را مفهومی فراتر از توانایی فردی دانست و روابط بین‌فردی و محیط دانشگاه را از عوامل مؤثر بر آن برشمرد و گفت: پیشگیری از خودکشی مسئولیت همه ماست و هر یک از بخش‌های دانشگاه، از آموزش و درمان گرفته تا حوزه فرهنگی و دانشجویی و مراکز مشاوره، در این زمینه نقش دارند.
دکتر عظیم میرزازاده، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران، نیز با تمرکز بر محیط آموزش بالینی، به ارتباط میان شرایط آموزشی، فشارهای حرفه‌ای و فرسودگی روانی دانشجویان و دستیاران پرداخت.
وی تأکید کرد که مسائل سلامت روان در محیط‌های آموزشی را نمی‌توان صرفاً به ویژگی‌های فردی نسبت داد و ساختار آموزش، میزان و نحوه توزیع مسئولیت‌ها، ساعات کاری، کیفیت نظارت و شیوه ارزیابی نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
میرزازاده بر ضرورت حرکت به سوی آموزش مبتنی بر شایستگی، تقویت بازخورد و مربی‌گری، بهبود توزیع بار کاری و ایجاد محیط آموزشی حمایتگر تأکید کرد و این عوامل را از مؤلفه‌های مهم در ارتقای کیفیت تجربه آموزشی و کاهش فشارهای روانی دانست.
در بخش دیگری از این همایش، دکتر غلامرضا غفاری، رئیس دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، با تبیین ارتباط میان سرمایه اجتماعی و سلامت روان، بر نقش پیوندهای اجتماعی در پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی تأکید کرد.
وی سرمایه اجتماعی را یکی از دارایی‌های مهم افراد و جوامع دانست و گفت هر اندازه پیوندهای اجتماعی و ارتباطات میان افراد تقویت شود، ظرفیت جامعه برای حمایت از افراد در شرایط دشوار نیز افزایش می‌یابد.
غفاری با تأکید بر اینکه دانشگاه نباید صرفاً به برنامه‌های رسمی آموزشی محدود شود، گفت: زندگی اجتماعی و فرهنگی دانشجویان، حضور آنان در انجمن‌ها، کانون‌ها و گروه‌های دانشجویی و امکان شکل‌گیری ارتباطات اجتماعی، بخشی از زیست دانشگاهی است و می‌تواند در کاهش احساس انزوا و تقویت تعلق اجتماعی نقش داشته باشد.
این همایش در مجموع بر یک پیام محوری تأکید داشت: پیشگیری از خودکشی، تنها یک مداخله درمانی یا وظیفه یک مرکز تخصصی نیست؛ بلکه مسئولیتی مشترک میان دانشگاه، استادان، مراکز مشاوره و سلامت روان، حوزه‌های آموزشی و درمانی، گروه‌های دانشجویی و شبکه اجتماعی پیرامون دانشجو است.
در این نگاه، شناسایی زودهنگام، ایجاد ارتباط مؤثر، تقویت تعلق اجتماعی، بهبود محیط آموزشی و رفاهی و فراهم کردن مسیرهای امن برای بیان مسائل و دریافت حمایت، مجموعه‌ای به‌هم‌پیوسته از اقداماتی هستند که می‌توانند دانشگاه را به محیطی حمایتگرتر برای دانشجویان و دستیاران تبدیل کنند.
این همایش به مناسبت روز جهانی پیشگیری از خودکشی، دوشنبه ۱۶ شهریورماه ۱۴۰۵، در سالن اجتماعات کلینیک حضرت مهدی(عج) مجتمع بیمارستانی امام خمینی(ره) برگزار شد. در این رویداد، دکتر مسعود حبیبی، معاون فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت؛ دکتر سیدرضا رئیس کرمی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی تهران؛ دکتر فرشاد علامه، معاون آموزشی دانشگاه علوم پزشکی تهران؛ دکتر محمد حسین پورغریب، معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی تهران؛ دکتر عبدالرضا دیانی، مدیرکل امور دانشجویان وزارت بهداشت و جمعی از استادان و صاحب‌نظران حوزه سلامت روان از دانشگاه‌های علوم پزشکی تهران، ایران و دانشگاه تهران به ارائه دیدگاه‌ها و تجربیات خود پرداختند.
کد خبرنگار: ۲۴۰۵۰۱
ارسال نظر