به گزارش مفدامشهد، نسیم پترام‌فر، روانشناس اداره مشاوره و سلامت روان دانشگاه، یادداشتی علمی در خصوص خلاقیت و اهمیت آن، منتشر کرد که با هم میخوانیم:

خلاقیت همان شکوفایی ایده ها و اشتیاق به کشف ناشناخته هاست که در قالب ایده ها ،افکار،تصاویر،رنگ ها،اشکال،کلمات ،تخیلات و.. در ضمیر خودآگاه فرد ظاهر می شود.تعاریف بسیار متعددی برای خلاقیت وجود دارد به طور کلی می توان گفت خلاقیت،توانایی فرد برای تولید ایده ها،نظریه ها ،بینش ها یا اشیا جدید و بدیع و بازسازی مجدد در علوم و سایر زمینه هاست.تفکر خلاقانه به انسان کمک می کند در برابر شرایطی که که با آن ها آشنایی ندارد و کاملا جدید است بتواند راه حل های مناسب را بیابد.

هدف اصلی در مهارت تفکر خلاق این است که برای مشکل و موقعیت مورد نظر راه حل های متعدد و فراوانی بدست آید.این تفکر به فرد کمک می کند تا برای زندگی اش اهداف متعدد داشته باشد.تفکر خلاق در همه افراد وجود دارد و نمی توان عنوان کرد که کسی از این استعداد بی بهره است اما در افراد مختلف ،متفاوت است نکته مهم این است که می توان این مهارت را در خود پرورش داد و ارتقاء بخشید.برای این منظور باید ببینیم چه عواملی بر تفکر خلاق تاثیر گذار است.

طبق پژوهش های متعدد عواملی مانند محیط مناسب،آموزش،هوش و عوامل شخصیتی برروی خلاقیت موثر هست.

استعدادهای خلاق در محیط های مطلوب و اصولا مناسب شکوفا می شوند،از این رو فراهم آوردن فضای مناسب یکی از ملزومات مهم در جهت متبلور ساختن این تواناییست ،هر چند خود فرد در رشد این استعداد نقش دارد، اما بکار گیری روش ها و فنون گوناگون پرورش خلاقیت،از جمله ابزاریست که می تواند به تغییر محیط جامه عمل بپوشاند.

تجربه هایی که در سال های نخستین رشد در اختیار کودکان قرار میگیرد در آینده آنها بسیار حیاتی است و هر قدر این تجربیات غنی تر باشد،کودکان آمادگی بیشتری برای موضوعاتی پیدا می کنند که در حال و آینده به آن نیاز دارند.

گارنر معتقد است خلاقیت از سنین پایین آغاز می شود و کودکان قبل از دبستان دارای توانایی های خلاقانه بسیار هستند ولی با ورود به مدرسه وارد مرحله سوادآموزی شده وبرای هماهنگی با دیگران تبعیت و اطاعت را می آموزند و درنتیجه خلاقیت کودکان،کاهش می یابد،بنابراین یکی از مراحل سنی مناسب برای آموزش خلاقیت دوره پیش دبستانی و قبل از ورود جدی کودکان به دوره سوادآموزی است.

دوبونو معتقد است برای اینکه افراد بتوانند خلاق باشند،باید راه های درست اندیشیدن را به آن ها آموخت،در این صورت همه افراد این توانایی را بدست خواهند آورد.

تفکر خلاق شامل سه بعد سیالی،انعطاف پذیری و نوآوری است.سیالی به معنای سرعت بیان و تولید هر چه بیشتر مفاهیم،جملات و ایده هاست.انعطاف پذیری به معنا انتقال از طبقه ای از پاسخ ها به طبقه ای دیگر است و ابتکار به دور شدن از امور رایج و واضح یا قطع ارتباط با تفکر مبتنی بر عادت است.با آموزش می توان هر یک از این ابعاد را تقویت کرد.

روش های گوناگونی برای پرورش خلاقیت وجود دارد از جمله روش بارش فکری،روش ارتباط اجباری،روش سیکنیکس و تصویر سازی ذهنی که هر کدام به نوعی باعث افزایش خلاقبت افراد می شوند. در این میان روش تصویر سازی ذهنی برای کودکان پیش دبستانی مناسب تر به نظر می رسد.

مطابق با پژوهش های مختلف بین هوش و خلاقیت یک همبستگی مثبت وجود دارد اما در تحقیقات مختلف میزان این همبستگی متفاوت بدست آمده است به گونه ای که به نظر می رسد میزان این همبستگی از کم تا متوسط باشد.

پژوهش ها نشان داده اند که شخصیت تاثیر زیادی بر تفکر خلاق دارد.بسیاری از تحقیقات به بررسی صفات شخصیتی افراد خلاق پرداخته اند و لیست بلند بالایی از این صفات را فراهم کرده اند که گاه ضد و نقیض هم بوده اند.در این میان یکی از کارآمدترین  و جامع ترین نظریه ها در باب شخصیت نظریه پنج عاملی مک کرا و کاستا است.این پنج عامل عبارتند از :روان رنجورخویی،برون گرایی،تجربه پذیری،همسازی و وظیفه شناسی است.

در بسیاری از مطالعات رابطه بین ابعاد برون گرایی و انعطاف پذیری با تفکر خلاق مثبت و رابطه توافق پذیری (همسازی)با تفکر خلاق را منفی گزارش کرده اند.

تفکر خلاق شامل سه بعد سیالی،انعطاف پذیری و نوآوری است.سیالی به معنای سرعت بیان و تولید هر چه بیشتر مفاهیم،جملات و ایده هاست.انعطاف پذیری به معنا انتقال از طبقه ای از پاسخ ها به طبقه ای دیگر است و ابتکار به دور شدن از امور رایج و واضح یا قطع ارتباط با تفکر مبتنی بر عادت است.