به گزارش مفدا اهواز؛ مقاله نوید پاغنده همتایار سلامت دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز به شرح ذیل می باشد:                                                                                                        چگونه طرف مقابل را بشناسیم و روابط بهتری برقرار کنیم؟

تئوری انتخاب

رفتار های ما انسان ها بیشتر از یک جز دارند. رفتار، شامل چهار جزء اقدام، تفکر، احساس و فیزیولوژی(ساز وکار بدن) است که اگر آن را به 4 چرخ یک ماشین تشبیه کنیم؛ اقدام وتفکر، چرخ های جلویی آن و فیزیولوژی و احساسات، چرخ های عقبی آن هستند.

در واقع ما انتخاب می کنیم که به چه چیزی فکر کنیم و چه کنشی انجام دهیم و هر فکر و اقدامی، احساس و فیزیولوژی مربوط به خود را دارد. به عنوان مثال، زمانیکه ما افکار منفی را در سر خود بپرورانیم و بدون هیچ فیلتری افکار منفی را پرورش دهیم؛ نتیجه‌ی آن، احساس بدی هست که تجربه می‌کنیم و در دراز مدت اثرات فیزیولوژیک متفاوتی بر ما دارد. در واقع هر اتفاقی که در زندگی ما رخ می‌دهد به نوعی به انتخاب‌های ما وابسته است ( البته منظور رفتارهایی مثل سرفه یا تپش قلب وچیزهایی از این دست نیست ).

واقعیت درمانی وتئوری انتخاب، به ما می آموزد که اگر حالتان در زندگی خوب نیست باید بگردید ببینید چه رابطه ای در زندگیتان به تازگی تخریب شده است.  

تئوری انتخاب به ما می آموزد که هر انسانی یک نیم رخ شخصیتی دارد وباید در تصمیمات مختلف مخصوصا ازدواج، علاوه بر شناخت نیم رخ شخصیتی خود، نیم رخ شخصیتی طرف مقابل را هم شناسایی کند. در هر نیم رخ شخصیتی 5 نیاز اساسی انسان وجود دارد: 1-نیاز به بقا و امنیت 2-نیاز به عشق ومحبت 3-قدرت 4-آزادی 5-تفریح.

 برای پیدا کردن نیم رخ شخصیتی خود برای هر یک از این نیازها درجاتی از 1 تا 5 مشخص کنید: 1-خیلی کم 2-کم 3-متوسط 4-زیاد 5 -بسیار زیاد.

با جمع این اعداد می‌توانیم به نیم رخ شخصیتی خود و سایر افراد پی ببریم.

ما میتوانیم با افرادی رابطه بهتری داشته باشیم که نیم رخ شخصیتی آن ها به ما نزدیک تر باشد.

به عنوان مثال فردی که زیاد اهل تفریح باشد و مثلا بخواهد به کشورهای مختلف سفر کند، با فردی ازدواج کند که اهل تفریح نیست. در این حالت ممکن است با مشکل مواجه شوند.

با شناخت نیم رخ شخصیتی خود و طرف مقابلمان ( شخص مورد علاقه، دوست و...) علاوه بر انتخاب درست، میتوانیم با شناخت تفاوت هایمان با مذاکره و گفتگو رابطه مان را به زیبایی و به صورت خلاقانه مدیریت کنیم.

ما برای کنترل بیرونی و تغییر رفتار فرد مقابل، دست به یک سری رفتار های کلیشه‌ای میزنیم مثل: 1-نق زدن 2- سرزنش کردنن 3- مقایسه کردن 4-گله و شکایت کردن 5-کنترل کردن 6-عیب جویی 7-تهدید 8-تنبیه 9-دادن حق حساب. فرد مقابل میتواند فرزند، همسر، دوست صمیمی و یا هرکس دیگه ای باشد که ارتباط نزدیکی با او داریم.

اما راه حلی که تئوری انتخاب ارئه می‌دهد اینگونه است که ما برای هر مشکلی یک میز مذاکره درست می‌کنیم و ابتدای مذاکره، یک خط قرمز دور 9 مورد قبلی که گفته شد می‌کشیم تا از آنها استفاده نکنیم و به جای آنها این موارد را در میز مذاکره ( با همسر یا هر کسی دیگه ای که با ما در ارتباط هست ) مطرح می‌کنیم و باید به آنها پایبند باشیم: 1- گوش سپردن 2-حمایت 3- تشویق 4-احترام 5- اعتماد 6-پزیرش 7 -گفتگوی همیشگی بر سر اختلافات.

در میز مذاکره و قبل و بعد آن، باید همیشه قبل از اینکه حرفی بزنیم، این نکته را به یاد داشته باشیم، حرفی که می‌زنیم ما را به فرد مورد نظر نزدیکتر می‌کند یا دورتر؟

با استفاده از این روش می‌توانیم رابطه خوبی با اطرافیان داشته باشیم.

واقعیت درمانی وتئوری انتخاب، به ما می آموزد که برای احساس رضایت و زیست سالم، باید همواره یک پروژه ارزشمند در زندگی داشته باشیم و بعد از پایان آن، پروژه ارزشمند دیگری را شروع کنیم. مثلا پروژه ارزشمند ما می‌تواند این باشد که یک روز از هفته را به خانواده مان اختصاص دهیم و یا با فرزندان وقت بگذرانیم و سعی کنیم الگوی خوبی برایشان باشیم تا ارزش ها را از ما بیاموزند، گرفتن مدرک زبان و...

یکی از مهم‌ترین مواردی که واقعیت درمانی وتئوری انتخاب به آن اشاره می‌کند را می‌توان در طرح آزمایشی که آقای فریدمن ( یکی از برترین روانشناسان )  انجام داد مشاهده کرد. آقای فریدمن با آزمایشی درمورد شادمانی که روی 200 میلیون دیتا انجام داد، متوجه شد که هیچ‌ وقت یک کار غیر اخلاقی نمی‌تواند حس شادی و رضایت ایجاد کند یا ممکن است تنها بتواند به اندازه کف روی کاپوچینو موفق عمل کند. آقای فریدمن برای شاد زیستن و رفتارهای اخلاقی دو راه حل ارائه داد. اول اینکه همیشه نیازهای خودت را در اولویت قرار بده و ایثار نکن به جز در مواقع اضطراری. درواقع تا جایی که مانع نشود دیگری نیاز های خودش را در اولویت قرار بدهد و دوم اینکه همیشه طوری رفتار کنید که اگر آدم های اطرافتان مثل شما رفتار کنند؛ مکانی که در آن زندگی می‌کنید، جایی دوست داشتنی برای زندگی کردن باشد.

برگرفته از کتاب «تئوری انتخاب» نوشته ویلیام گلاسر

وکلاسهای واقعیت درمانی وتئوری انتخاب.

نوید پاغنده