شنبه ۱۶ بهمن ۱۴۰۰ - ۱۰:۳۳

نگاهی به کارنامه موسیقی ایران و مستند بزم رزم (1357-1367)

در دوران جنگ و انقلاب، وضعیت موسیقی ایران به چه صورت بود؟

بزم رزم

مستند «بزم رزم» روایت هم‌ زمان دو داستان است: داستان جوانانی که برای حفظ میهن از جان گذشتند و داستان اهل موسیقی که از یک سو به زبان و ابزار خود در راه وطن وارد میدان شدند و از سویی دیگر برای حفظ موسیقی ایرانی تلاش کردند و پیروز هر دو میدان، ایران و موسیقی ایران است. با مفدا وارستگان همراه باشید تا بیشتر به معرفی این مستند بپردازیم.

همزمان با ایام الله دهه فجر، مفدا وارستگان با همکاری کانون موسیقی دل‌کوک به بررسی یکی از آثار ماندگار در حوزه موسیقی و مرتبط با کارنامه موسیقی ایران در روزگار جنگ و انقلاب (1357-1367) پرداخته است و قسمت‌هایی از تحلیل ها و توضیحات در رابطه با این مستند را جمع آوری کرده است.

مستند  «بزم رزم» روایت هم‌ زمان دو داستان است: داستان جوانانی که برای حفظ میهن از جان گذشتند و داستان اهل موسیقی که از یک سو به زبان و ابزار خود در راه وطن وارد میدان شدند و از سویی دیگر برای حفظ موسیقی ایرانی تلاش کردند و پیروز هر دو میدان، ایران و موسیقی ایران است.«بزم رزم» ساخته سید وحید حسینی، تهیه‌ شده در گروه مستند روایت فتح، سرگذشت پر فراز و نشیب موسیقی ما در سال‌های جنگ است

محمدعلی ایزدخواستی، پژوهشگر ادبیات داستانی در رابطه با این مستند اینگونه گفته است که: یکی از نکات مثبت این مستند این است که مستندساز در تدوین آن موضع‌گیری نداشته و دست خود را رو نکرده بود. پرداختن به چهره موسیقی در دوران پس از انقلاب و استفاده از برخی شخصیت‌هایی که صادقانه حرفشان را زده‌اند نقطه قوت بزم رزم است لبته شاید برخی ایراد بگیرند که چرا فیلم درنهایت تکلیف را مشخص نکرده، اما به این دلیل که به حوزه‌ای پرداخته که بیان آن سخت است و تاکنون در موردش صحبت نشده، این مستند از بهترین کارها است. این را هم که مستند به نتیجه‌ای واحد نرسیده، نقطه قوت آن می‌دانم.

رحیم ناظریان نیز اینگونه بیان می‌کند که بزم رزم به روشنی، موسیقی حماسی و رزمیِ تاثیر گرفته از موسیقی سنتی را بهانه کرده است تا چالشی نفس‌گیر از دست و پا زدن این هنر در کوران ممنوعیت را شرح دهد. اینکه موسیقی سنتی به دلیل تنیده بودن در اقوام مختلف ایرانی و اشتراکاتی ریشه‌دار، در جایگاه یک فرهنگ، قابلیت وحدت‌بخشی حتی در زمان جنگ را نیز دارد. جنگی که بدون حضور اقوام ایرانی چیزی برای دفاع کم داشت و موسیقی نیز چنین کارکردی را در وحدت ملی ایجاد نمود.تضاد غیر قابل انکاری در شرایط اجتماعی، سیاسی و مذهبی قبل و بعد انقلاب در مواجهه با موسیقی وجود دارد که این هنر را حتی در دوران پس از انقلاب به عنوان خط قرمز مکتب فکری روحانیون می‌توان قلمداد کرد. بنابراین آنچه جذابیت مستند «بزم زرم» را شکل می‌دهد تاکید بر این تضادهاست.

امیدواریم که مستند بزم رزم را مشاهده کرده و از تماشای آن لذت ببرید.