تهران ـ سالروز کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، فرصتی برای بازخوانی یکی از مهم‌ترین رخدادهای تاریخ معاصر ایران است؛ رویدادی که با همکاری آمریکا و انگلیس، مسیر سیاسی کشور را برای دهه‌ها تحت تأثیر قرار داد. دولت دکتر محمد مصدق با پشتیبانی جریان‌های مردمی و شخصیت‌هایی همچون آیت‌الله کاشانی، توانست صنعت نفت ایران را ملی کرده و دست انگلیس را از منابع نفتی کشور کوتاه کند؛ اما اعتماد به حمایت آمریکا در برابر فشارهای لندن، به یکی از خطاهای راهبردی آن دوره تبدیل شد. اسناد تاریخی منتشرشده در سال‌های بعد نشان داد که سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا و بریتانیا با همکاری عوامل داخلی، کودتای ۲۸ مرداد را طراحی و اجرا کردند؛ رخدادی که به بازگشت محمدرضا پهلوی و تداوم ۲۵ ساله حکومت وابسته پهلوی انجامید. اکنون، بیش از هفت دهه پس از آن واقعه، این پرسش همچنان مطرح است که آیا سیاست لندن در قبال ایران تغییر کرده یا تنها شیوه‌ها دگرگون شده‌اند؟ اقداماتی مانند محدودسازی نهادهای ایرانی، خروج مقطعی دیپلمات‌های انگلیسی از تهران و همراهی با سیاست‌های آمریکا، از نگاه بسیاری از تحلیلگران در امتداد همان سیاست‌های فشار ارزیابی می‌شود.

28 مرداد تنها یک حادثه تاریخی نیست؛ بلکه یادآور این واقعیت است که قدرت‌های خارجی، هرگاه منافع خود را در خطر دیده‌اند، از ابزارهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی برای تأثیرگذاری بر ایران استفاده کرده‌اند.
شناخت دقیق این تجربه تاریخی، می‌تواند به درک بهتر تحولات امروز و تقویت هوشیاری ملی کمک کند.