|مجری|: سلام به همهی شما همراهان عزیز!
امروز یه گفتوگوی خیلی مهم داریم، چون قراره درباره قلبمون صحبت کنیم؛ همون موتوری که بدون استراحت کار میکنه و ما خیلی وقتا یادمون میره ازش مراقبت کنیم!
مهمان ویژه برنامهی ما کسی نیست جز؛ دکتر محمد کریمی، متخصص قلب.
آقای دکتر خیلی خوش اومدید، قراره امروز حسابی ازتون نکات طلایی بگیریم.
•|دکتر کریمی|•: منم سلام عرض میکنم خدمت شما و همهی بینندگان عزیز. خوشحالم که امروز دربارهی این موضوع حیاتی صحبت میکنیم.
|مجری|: آقای دکتر، بریم سر اصل مطلب! خیلیاز افراد میپرسن نارسایی قلبی یعنی چی و چه فرقی با بیماری کرونری داره؟
|•دکتر کریمی•|با هر چرخه قلبی که اتفاق میافتد، یک مرحله انقباض قلبی داریم که اصطلاحاً «سیستول» نامیده میشود و یک مرحله انبساط بطن داریم که به آن «دیاستول» گفته میشود. در هر سیکل قلبی این دو مرحله رخ میدهند. زمانی که سیستول یا دیاستول به صورت طبیعی انجام نشود و دچار اختلال گردد، اصطلاحاً نارسایی قلبی ایجاد میشود. آنچه در بین عموم مردم بیشتر شناختهشده است، نارسایی قلبی سیستولی است که به معنای اختلال در مرحله سیستول میباشد. با این حال، نوع دیگری از نارسایی قلبی وجود دارد که «نارسایی دیاستولی» نام دارد و بیشتر در بیمارانی دیده میشود که نارسایی تنفسی دارند. در این حالت، چرخه دیاستول دچار مشکل شده و فرآیند پر شدن قلب و شل شدن عضله قلب مختل میشود و در نتیجه حجم مناسبی از خون وارد بطنها در زمان استراحت نمیشود.
تفاوت این وضعیت با بیماریهای کرونری در این است که بیماری کرونری به گرفتگی عروق کرونر که وظیفه تغذیه عضلات قلب را دارند مربوط میشود و ممکن است همین گرفتگیها نیز زمینهساز بروز نارسایی قلبی باشند.
|مجری|: یعنی ممکنه آدم حتی متوجه نشه که قلبش درست کار نمیکنه مهمترین علائم اولیه نارسایی قلبی و بیماری کرونری چیستند؟
|•دکتر کریمی•|: ممکن است برخی اختلالات که در عروق کرونر رخ میدهند زمینهساز نارسایی قلبی باشند. به عنوان مثال، بیمارانی که دچار سکته قلبی میشوند در واقع به دلیل گرفتگی عروق کرونر دچار این عارضه شدهاند و همین گرفتگیها میتوانند منجر به بروز نارسایی قلبی شوند. به طور کلی، نارسایی قلبی ممکن است ناشی از بیماری عروق قلب باشد یا در زمینه بیماریهای عضله قلب ایجاد گردد. همچنین نارسایی قلبی میتواند از نوع دیاستولی باشد و در بستر برخی بیماریهای مزمن دیگر رخ دهد. بنابراین، نارسایی قلبی لزوماً فقط در اثر مشکلات عروق کرونر ایجاد نمیشود و عوامل متعددی میتوانند در بروز آن نقش داشته باشند.
|مجری|: علت اصلی این مشکلات چیه؟ بیشتر ژنتیک تاثیر داره یا سبک زندگی؟
•|دکتر کریمی|•مهمترین علامت نارسایی قلبی معمولاً خستگی و کاهش توان فعالیتی بیماران است، به طوری که توان انجام کارهای روزمره به تدریج کاهش مییابد. پس از آن، تنگی نفس شایعترین علامت است که به مرور زمان تشدید میشود و در برخی بیماران حتی در حالت استراحت نیز ظاهر میگردد. علاوه بر این، ممکن است علائم دیگری مانند تورم اندامهای تحتانی مشاهده شود. برخی بیماران نیز درد قفسه سینه را گزارش میکنند و در بعضی موارد، برجستگی رگهای گردنی نیز دیده میشود. به طور کلی، علائم بالینی نارسایی قلبی عمدتاً شامل ضعف عمومی، کاهش توان فعالیتی و تنگی نفس هستند.
علائم بیماری عروق کرونری عمدتاً ناشی از تنگی در شریانهای تغذیهکننده عضله قلب است و معمولاً خود را به صورت درد قفسه سینه نشان میدهد؛ در اغلب موارد، درد قفسه سینه اولین علامت بیماری است. با این حال، بیماران ممکن است علائم دیگری نیز داشته باشند، مانند تنگی نفس، تعریق، تهوع یا استفراغ، به ویژه در افرادی که دیابت یا بیماری کلیوی مزمن (دیالیزی) دارند و دچار نوروپاتی هستند. در این افراد ممکن است درد قفسه سینه به خوبی حس نشود و بیماری با علائم غیرکلاسیک مانند تنگی نفس یا درد خفیف ظاهر شود. به هر حال، شایعترین علامت در اغلب مراجعهکنندگان، همان درد قفسه سینه است.
|مجری| :پس میشه گفت ورزش و تغذیه سالم یه جور بیمه برای قلبه؟
|•دکتر کریمی|•ژنتیک در بروز بیماریهای قلبی، همانند بسیاری از بیماریهای دیگر، نقش مهمی ایفا میکند. این موضوع بهویژه در بیماری کرونری قلب و نیز در برخی بیماران مبتلا به نارسایی قلبی که مشکل مشخصی در عروق کرونر ندارند، اهمیت بیشتری دارد. در کنار عوامل ژنتیکی، عوامل محیطی و سبک زندگی نیز تأثیر چشمگیری در بروز و پیشگیری از این بیماریها دارند.
عواملی همچون تحرک کافی، تغذیه سالم و پرهیز از مصرف دخانیات، در مجموع تحت عنوان «سبک زندگی سالم» میتوانند بروز بیماریهای قلبی-عروقی را به تعویق انداخته و احتمال ابتلا را به میزان قابل توجهی کاهش دهند.
|مجری| یه سؤال مهم دیگه آقای دکتر: فرق نارسایی حاد و مزمن چیه؟
•|دکتر کریمی|• نارسایی قلبی حاد معمولاً در پی یک رویداد حاد دیگر ایجاد میشود؛ بهعنوان مثال، در سکتههای قلبی وسیع که بهطور ناگهانی رخ میدهند، بیمار دچار درد شدید قفسه سینه و اختلال عملکرد قلب میگردد و همزمان ممکن است نارسایی قلبی حاد نیز بروز کند. در چنین شرایطی، علائم نارسایی قلبی بهصورت ناگهانی و همراه با درد قفسه سینه شدید ظاهر میشوند.
در مقابل، نارسایی قلبی مزمن معمولاً روند تدریجی دارد. بیماران اغلب بیان میکنند که طی چند روز یا حتی چند هفته با تشدید تدریجی علائمی مانند تنگی نفس یا افزایش تورم اندامهای تحتانی مواجه شدهاند. برخی بیماران ممکن است در گذشته دچار سکته قلبی شده باشند، اما بهدلیل نداشتن علائم تیپیک (مانند درد قفسه سینه) متوجه آن نشدهاند؛ این موضوع بهویژه در بیماران دیابتی یا بیماران دیالیزی شایعتر است. در چنین مواردی، نارسایی قلبی مزمن میتواند بعدها بهصورت علائمی مانند تنگی نفس پیشرونده خود را نشان دهد.
|مجری|
آقای دکتر، مردم خیلی میخوان بدونن چطور میشه این بیماریها رو تشخیص داد؟
•|دکتر کریمی|•بهطور کلی، برای تشخیص هر بیماری، از جمله بیماریهای قلبی، مهمترین گام، گرفتن شرح حال دقیق و انجام معاینه توسط پزشک است. پس از آن، برای تأیید تشخیص، از تستهای تشخیصی مختلف استفاده میشود.
برای بیمارانی که احتمال بیماری عروق کرونری در آنها مطرح است، میتوان از تستهای غیرتهاجمی مانند تست ورزش، اسکن قلب یا سیتی آنژیوگرافی استفاده کرد. در صورتی که شک بالینی بسیار بالا باشد یا بیمار چندین عامل خطر همزمان داشته باشد، ممکن است مستقیماً آنژیوگرافی انجام شود.در تشخیص نارسایی قلبی، علاوه بر شرح حال و نوار قلب، اکوکاردیوگرافی یکی از روشهای کلیدی است. اکوکاردیوگرافی امکان ارزیابی عملکرد عضله قلب، عملکرد دریچهها و تشخیص نارسایی دیاستولی یا سیستولی را فراهم میکند. روشهای دقیقتر مانند MRI قلب نیز برای تعیین دقیقتر عملکرد قلب و شدت نارسایی قلبی وجود دارند؛ با این حال، این روشها معمولاً در دسترس نیستند، هزینه بالایی دارند و تنها در مراکز محدود ارائه میشوند.
|مجری| اما در مورد درمان آیا دارو کافیه یا سبک زندگی هم باید تغییر کنه؟
•|دکتر کریمی|• تغییر سبک زندگی بهطور قطع اساس و پایه درمان بیماران قلبی است و میتواند تا حد زیادی کیفیت زندگی روزمره آنها را بهبود بخشد. اثربخشی این تغییرات بستگی به علت ایجاد بیماری دارد.بهعنوان مثال، در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی که مدت زمان طولانی از بیماریشان گذشته و بافت قلب به دلیل آسیبهای قبلی از دست رفته است، در بسیاری از موارد بازگشت کامل عملکرد قلب ممکن نیست و اختلال کارکرد قلب باقی میماند. با این حال، با استفاده از دارو درمانی مناسب و رعایت تغییرات سبک زندگی، میتوان از بروز علائم جدید جلوگیری کرد و کیفیت زندگی بیماران را بهبود بخشید.
|مجری| آقاب دکتر در صورت مشاهده علائم، چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
|•دکتر کریمی•|با توجه به اهمیت بیماریهای قلبی-عروقی در کشور، مراجعه بهموقع به پزشک از اهمیت ویژهای برخوردار است. توصیه میشود افرادی که دارای عوامل خطر زمینهای هستند، مانند سابقه خانوادگی مثبت، بیماریهای مزمن زمینهای یا مصرف دخانیات، حتی در صورت نداشتن علائم، حداقل سالانه توسط پزشک ویزیت شوند. برای سایر افراد، در صورتی که علائمی مانند درد قفسه سینه، تنگی نفس، تورم اندامهای تحتانی، کاهش توان فعالیت بدنی یا مشکلات مشابه مشاهده شد، حتماً توصیه میشود به متخصص قلب مراجعه کنند. بهطور کلی، حتی افرادی که فاقد عوامل خطر و علائم بالینی هستند، توصیه میشود از سن ۴۰ سالگی به بعد حداقل یک بار ویزیت شوند و در صورت نداشتن مشکل، این ویزیتها هر چند سال یک بار، بهطور منظم تکرار شود. همچنین انجام چکاپ کامل آزمایشگاهی هر ۳ سال یک بار برای تمامی افراد بالای ۴۰ سال توصیه میشود.
•|دکتر کریمی|•برای پیشگیری از بیماریهای قلبی، در درجه اول تغییر سبک زندگی اهمیت ویژهای دارد. بهویژه افرادی که سابقه ژنتیکی ابتلا به بیماریهای قلبی دارند، باید از عوامل محیطی مضر، مانند مصرف دخانیات، بهطور کامل دوری کنند و بهطور منظم به پزشک مراجعه نمایند.
در بیماران دیابتی یا کسانی که نارسایی قلبی مزمن دارند، توصیه میشود حداقل سالانه یک بار توسط پزشک متخصص قلب ویزیت شده و تحت معاینه کامل قرار گیرند. بهطور کلی، رعایت سبک زندگی سالم اصلیترین و مؤثرترین عامل در پیشگیری از ابتلا به این بیماریها محسوب میشود.
|مجری| چه گفتوگوی پرمغزی بود! امیدوارم بینندهها از امروز بیشتر به سلامتی قلبشون توجه کنند. دکتر کریمی خیلی ممنون از حضور ارزشمندتون.
مجری : سنابرزنجه
ارسال نظر