گردشگری سلامت (Health Tourism)، نوعی از گردشگری است که به منظور حفظ، بهبود و حصول مجدد سلامت جسمی و ذهنی فرد به مدتی بیشتر از ۲۴ ساعت و کمتر از یک سال صورت می گیرد. به این ترتیب یک توریست سلامت با مسافرت از محل دائم زندگی خود می‌تواند از خدمات درمانی مقصد استفاده کند تا سلامت جسمی و روحی اش را به دست بیاورد.

انواع گردشگری سلامت

۱. گردشگری تندرستی (Wellness Tourism): شامل خدمات تندرستی و غیر جراحی است، از جمله ماساژ درمانی، طب سوزنی، آب درمانی و استفاده از چشمه های آب سرد و گرم در کشورهای مقصد، که جنبه هایی از تفریح و سرگرمی را نیز شامل می شود. این دسته از گردشگرها با هدف تجدید قوا، تقویت آرامش روحی، دوری از هرگونه دغدغه و تنش‌های زندگی بدون نظارت و مداخله پزشکی به سفر می‌روند. از جاذبه‌های گردشگری تندرستی در ایران، اقامت در هتل‌ها و ویلاهای جنگلی (اقامت کردن درهتل‌های نزدیک به کویر، ساحلی و کوهستانی) است که بازدید از مناظر طبیعی و نقاط بکر، بدون شک تاثیر قابل‌توجهی در کسب آرامش مسافران گردشگری سلامت دارد.

۲. گردشگری طبیعت درمانی (Curative Tourism): گردشگری درمانی یکی از زیر شاخه‌های گردشگری سلامت است. اصطلاح توریست درمانی در واقع به معنای مراجعه به مراکز دارای منابع و خدمات درمانی طبیعی، تحت نظارت پزشک گفته می‌شود. این خدمات طبیعی شامل موارد نام برده در زیر میباشد: چشمه‌های آب گرم، آفتاب درخشان، لجن درمانی، دریاچه نمک، ماساژ طبی، حمام گیاهی، محیط زیست زیبا و پاک.
کشور ایران به لطف طبیعت بی‌نظیر و بهره‌مندی از انواع مختلف منابع طبیعت درمانی، یکی از کشورهای برتر در حیطه گردشگری سلامت است. در کنار منابع طبیعی و درمانی زمینه مناسب برای اقامت گردشگران فراهم شده تا مسافران بتوانند در طول اقامت در ایران در آرامش کامل مراحل درمان را سپری کنند. در حال حاضر بیش از ۱۰۰۰ چشمه آب معدنی با خواص درمانی در ایران شناسایی شده که جدا از گردشگری درمانی از جاذبه‌های طبیعی کشور به حساب می‌آیند

۳. گردشگری پزشکی (Medical Tourism): شامل خدمات درمانی در حوزه قلب و مغز، زیبایی، کاشت مو، عمل بینی و … می باشد که به طور کلی با بخش‌های مهم و حیاتی بدن ارتباط دارد. رایج‌ترین و در عین حال حساس‌ترین زیر شاخه گردشگری سلامت مربوط به حوزه توریسم پزشکی است. این سفرها معمولا به قصد درمان بیماری، عمل جراحی یا کنترل سلامت بیمار در کلینیک‌ها انجام می‌گیرد.

از جمله موارد مهمی که در زمینه گردشگری سلامت یک کشور برای توسعه گردشگری پزشکی و جذب مسافران بیش‌تر که تاثیر بسزایی در راحتی و جلب رضایت گردشگران سلامت دارد عبارتند از: وجود پزشکان متخصص و کاردان، برخورداری از بیمارستان‌ها و کلینیک‌ها زیر نظر استانداردهای روز جهان، سابقه مفید علم پزشکی، وجود زیرساخت‌های درمانی با نظارت‌های پزشکی، کامل و به‌روز بودن تجهیزات پزشکی، وجود هتل‌ها با خدمات رفاهی مناسب و زمینه فعالیت‌هایی از قبیل خدمات گردشگری و توریستی برای مسافران.
کشور ایران دارای پیشینه هزاران ساله در زمینه پزشکی است و از قدیم‌ الایام پزشکان ایرانی به‌دلیل توانمندی بالا در علم پزشکی در سطح بین‌المللی شناخته شده هستند و در محدوده خاورمیانه کشور ایران یک مقصد معتبر و مطمئن برای گردشگران سلامت شناخته می شود. ایران در مقایسه با رقبای منطقه ای خود از جمله ترکیه، امارات و عربستان سعودی هزینه کمتری در قبال ارائه خدمات درمانی با کیفیت دریافت می کند و در اولویت بالاتری برای گردشگری سلامت قرار دارد. باید بدانیم که ایجاد زیرساخت‌های مناسب و تمرکز بر ارائه خدمات درمانی باکیفیت و مسئولیت‌پذیری کادر درمان در فرایند گردشگری سلامت موجب رشد و پیشرفت توریسم درمانی در ایران می‌شوند.