تاریخچه نام‌گذاری روز تشکل ها و مشارکت‌های اجتماعی

درسال ۱۳۹۳ پس از همایش بزرگ مشترک بین دولت و تشکل‌های اجتماعی که با شرکت ۳۰۰۰ سازمان مردم‌ نهاد کشوری و با حضور رئیس‌جمهور وقت برگزار شد، به درخواست این سازمان‌ها از رئیس جمهوری و تصویب شورای فرهنگ عمومی، روز ۲۲ مرداد به‌عنوان روز تشکل‌ها و مشارکت‌های اجتماعی نامگذاری شد. نام‌گذاری یک روز به نام روز تشکل‌ها و مشارکت‌های اجتماعی، گامی کوچک در جهت قدردانی از همراهی افراد نیک‌اندیشی است که با دستان پرمهرشان دنیا را تبدیل به مکان بهتری برای زندگی همه افراد می‌کنند.

کشورهایی موفق‌تر هستند که زمینه مشارکت مردم را در همه امور آماده کرده‌اند

با این که چندی است دولتمردان برای حل مشکلات جامعه از مردم کمک می‌خواهند و بارها ذکر کرده‌اند دولت به تنهایی قادر به حل همه کمبودهای جامعه نیست، ولی چون در کشور ما قرن‌ها حاکمان، صاحب اختیار جان و مال مردم و همه مواهب کشور بوده‌اند هنوز پس‌زمینه‌هایی در ضمیر ما ایرانیان وجود دارد که همه امور باید به دست دولت حل شود لذا برخی بر این باورند که مردم نهایتً در انتخابات شرکت کنند و پس از انتخاب منتخبین امورات را اداره می‌کنند. درصورتی‌که وقتی نگاهی به کشورهای جهان بیندازیم، کشورهایی موفق‌تر هستند که زمینه مشارکت مردم را در همه امور آماده کرده‌اند.

صلیب سرخ اولین سازمان غیر دولتی جهان

گرچه قدمت انجمن‌هایی که در دنیا کارهای داوطلبانه انجام می‌دادند به گذشته‌های دور برمی گردد، ولی به نظر می‌رسد در سال ۱۸۶۳ اولین سازمان غیردولتی صلیب سرخ بود که تأسیس شد.

هیأت‌های مذهبی قدیمی‌ترین تشکل‌های ایرانی

در ایران نیز سال‌ها قبل مؤسسات خیریه از طرف مساجد و تکایا و هیأت‌های مذهبی، صندوق‌های قرض الحسنه، انجمن‌های اسلامی و حتی قهوه‌خانه‌ها و زورخانه‌ها نقش تشکل‌های مردم‌نهاد را ایفا می‌کردند و بعدً اتحادیه‌های صنفی نظام‌های مهندسی، پزشکی، پرستاری و ... نیز ایجاد شد.

در دولت اصلاحات بود که آیین‌نامه تأسیس سازمان‌های غیردولتی تصویب و اجرا شد، تشکل‌های اجتماعی تحت عناوینی چون جمعیت، انجمن، کانون، مرکز، گروه، خانه، مأسسه فعالیت خود را شروع کردند و این تشکل‌ها در برخی از امور جامعه به بالا بردن سطح رفاه قشرهای محروم یا به صورت دسته جمعی برای بالابردن سطح آگاهی، حمایت از بیماران، معتادان، بیمارهای خاص و ده‌ها مورد دیگر کمک کردند.

باید همه شهروندان در همه عرصه‌ها مشارکت داشته باشند

در یک نظام مردم سالاری، معنای مشارکت بر سرنوشت خویش منحصر به شرکت در انتخابات و تعیین یک نماینده و یا یک رئیس جمهور نیست بلکه مفهوم اصلی آن، این است که باید همه شهروندان در همه عرصه‌ها مشارکت داشته باشند؛ از عرصه‌های سیاسی و تشکیل احزاب گرفته تا عرصه‌های اجتماعی. چون بهبود وضعیت محیط زیست و گردشگری، از تلاش برای دسترسی به قدرت گرفته تا کمک به درمان سلامت (به‌ویژه کمک به بیماران خاص)، از تشویق مردم به رعایت حقوق بشر گرفته تا رعایت حقوق حیوانات، از تدوین حقوق شهروندی گرفته تا اجرای همه حقوق شهروندی.