به گزارش مفدا یاسوج؛ امروزه تحقیقات علمی و پزشکی در مورد مزایای روزه داری بر مغز و سلامت روانِ افراد، در حال پیشرفت است. طبق تحقیقات فراوان علمی از سوی دانشمندان مسلمان و غیرمسلمان، روزه داری، منافع درمانی و تأثیرات بسزایی بر روی سلامتی، تقویت سیستم دفاعی و عصبی و همچنین بهبود عملکرد مغز می گذارد؛ بنابراین در راستای همین تحقیقات، مفدا یاسوج در گفتگو با خانم دکتر «الهام رحیمی» رئیس اداره مشاوره مبتنی بر سبک زندگی اسلامی ایرانی معاونت فرهنگی و دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی یاسوج به تشریح هرچه بیشتر این موضوع پرداخته است که مشروح این گفتگو را با هم می خوانیم.

دکتر الهام رحیمی با اشاره به اینکه روزه داری با هدف پالایش روح و روان و سلامتی جسم قدمتی چند هزار ساله دارد و با روش های متفاوت در تمام ادیان الهی توصیه شده است گفت: طی تحقیقی که در دانشگاه مونستر آلمان صورت گرفته نشان داده شده که روزه اثرات شگفت انگیز بر مغز و روان دارد و حتی افزایش طول عمر بیماران پارکینسون و صرع را در بر دارد.

وی در ادامه ابراز داشت: در واقع، دو نوعِ اصلیِ روزه داری وجود دارد؛ لاغری و متناوب؛

در نوع نخست، فرد کالری کمتری را در یک مدت زمانی دریافت می‌کند (Caloric Restriction)؛ این نوع از روزه داری را می‌توان در رژیم‌های لاغری دید. در نوع دومِ روزه داری، فرد برای یک دوره ی زمانی در طول روز از خوردن و آشامیدن دست می‌کشد؛ ولی در فواصل بین روزه داری آزاد است که از هر میزان غذا و مایعات که مایل است استفاده کند. به نوع دوم، روزه داریِ متناوب (Periodic or Intermittent Fasting) می‌گویند که در دین اسلام به آن توصیه شده است. گرچه هر دویِ این روش‌ها فواید بسیاری را بر روی عملکرد اعضای مختلف بدن دارند، ولی ثابت شده است که روزه داریِ متناوب اثرات بسیار شگرفی بر روی سیستم عصبی انسان بر جا می‌گذارد. هنگامیکه دست کم ۱۲ تا ۱۴ ساعت از خوردن و نوشیدن خودداری می‌کنیم، بلافاصله پس از نوشیدنِ نخستین جرعه ی مایعات یا خوردن نخستین لقمه ی غذا، موج الکتریکی با قدرت چند میکروولت در سرتاسر مغز ایجاد خواهد شد که باعث فعال شدن مغز در نواحی متفاوت می‌شود. تحقیقات اولیه نشان داده است که ایجاد و گسترش این موج الکتریکی در مغز به مدت چند هفته، مقاومت سلول‌های عصبی را در مقابل سکته مغزی افزایش می‌دهد و به مغز در مقابل ابتلاء به بیماری‌هایی نظیر صرع، آلزایمر و پارکینسون کمک می‌کند.

دکتر رحیمی با عنوان این مطلب که علاوه بر اثرات فوق، محققین در چند سال اخیر به اثرات شگفت انگیزِ روزه داری بر روح و روان انسان و اثرات آرام بخشی و ضد اضطرابیِ روزه داریِ متناوب نیز پی برده اند افزود: دانشمندان به این نتیجه رسیده اند که به نظر می رسد روزه داریِ متناوب نسبت به تغذیۀ محدودِ روزانه (محدودیت کالری) در به تأخیر انداختنِ شروعِ بیماری‌های عصبی و افزایش طول عمر بیماران هانتینگتون، پارکینسون، صرع، سکتۀ مغزی، ترمیم تغییرات نوروپاتولوژی و همچنین اختلال عملکرد حرکتی، بسیار مؤثرتر عمل کرده است. سهم عمده ای از اثرات مفید روزه داری متناوب بر روی نورون‌ها، مربوط به پاسخ سلولی به استرس‌هایی است که در آن سطح، پروتئین‌های ترمیم کننده و عوامل حمایت کننده ی سلامتِ سلول‌هایِ عصبی افزایش می‌یابد. علاوه بر این، روزه داری متناوب برای نشان دادن اثرات ضد تشنج و محافظت نورونی برای پیشگیری از صرع پیشنهاد شده است؛ به طوریکه سبب کاهش فرکانس و بروز تشنج و همچنین کاهش سلول‌های صدمه دیده می‌شود؛ اثرات ضد تشنج این نوع از روزه داری زمانی قوی است که قبل از شروع آسیب‌های سلولی اعمال شود.

در پایانِ این گفتگو دکتر الهام رحیمی با تأکید بر اینکه روزه داریِ متناوب اثرات شگرفی بر روی مراکزی از مغز دارد خاطر نشان کرد: روزه داری با تنظیم مواد شیمیایی که مسئول تنش زایی در بدن هستند به ما کمک می‌کند تا با قدرت بیشتری به مقابله با تنش‌ها بپردازیم و از سطح بالاتری از آرامش برخوردار شَویم؛ چرا که پس از چند روز روزه داری (بیش از ۸ روز) ناحیه هیپوتالاموس و هیپوفیز مغز که نقش اصلی در مقابله با تنش‌ها را بازی می‌کند، به‌طور چشمگیری فعال می‌شود. به‌علاوه پس از ۲ تا ۷ روز روزه داری، مقدار زیادی از مواد شیمیاییِ استرس زا در بدن نظیر آدرنالین از طریق ادرار دفع شده و سطح خونیِ بعضی از این مواد کاهش یافته و در مقابل، سطح خونیِ مواد شیمیایی نظیر آندروفین که باعث آرامش و شادی می گردند بالا می رود و سبب کاهش فشار خون، رفع انقباضات عضلانی و مقاومتِ بیشترِ انسان نسبت به درد می‌شود.

// هایده قاسمی