به گزارش مفدا گناباد، معاونت بهداشت وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی کشور، با توجه به اصلاح شیوه زندگی بویژه عادات غذایی مردم که یک راهکار اساسی برای پیشگیری از بیماری های غیرواگیر می باشد، پویش ملی سلامت: "اطلاع رسانی تغذیه سالم" را از تاریخ ۱ بهمن ماه لغایت ۱۵ بهمن ماه، اجرا می نماید.

شایان ذکر است این پویش اول تا هفتم بهمن ماه با موضوع نمک و شعار "انتخاب همه، نمک کم، اما تصفیه شده ید دار" و هشتم تا پانزدهم بهمن ماه با موضوع لبنیات و شعار "از کودکی تا پیری، لبنیات دوست سلامتی" می باشد.

جهت مشاهده فیلم های آموزشی تغذیه سالم ( درباره مصرف شیر، لبنیات و نمک) کلیک نمایید

توصیه های تغذیه ای درباره مصرف شیر و لبنیات :

۱- اگر دچار بی خوابی های شبانه می شوید و برای به خواب رفتن در شب دچار مشکل هستید یک ساعات قبل از زمان خواب یک لیوان شیر به همراه کمی عسل میل کنید. این نوشیدن به خوابیدن بهتر شما کمک می کند.

۲- مصرف شیر و ماست به کنترل بهتر فشار خون شما کمک می کند .

۳- شیر و ماست و پنیر به دلیل داشتن پروتئین خوب باعث حفظ و ساخت عضالت می شود.

۴- شیر و ماست از سرطان روده بزرگ جلوگیری می کند. مصرف روزانه این محصولات را فراموش نکنید.

۵- مصرف شیر و لبنیات خطر ابتال به دیابت نوع دوم را کاهش می دهد.نقش محافظتی لبنیات در ابتالا به دیابت نوع دو تا حد زیادی به مواد مغذی لبنیات مربوط می شود که یکی از آنها پروتئین لبنیات است. به احتمال زیاد، پروتئین های شیر باعث افزایش پاسخ انسولین پس از غذا و کاهش پاسخ گلوکز خون پس از غذا در افراد سالم و بیماران مبتلا به دیابت نوع دو می شود. به نظر می رسد که اسیدهای آمینه و پپتیدهای مشتق شده از پروتئین های شیر با تاخیر در تخلیه معده و افزایش پاسخ های اینکرتین و انسولین منجر به کاهش سطح گلوکز پس از غذا می شود.

۶- شیر و لبنیات بهترین منبع کلسیم هستند.

۷- شیر چون از سطح مینای دندان در برابر مواد اسیدی محافظت میکند بنابراین شیر برای حفظ سالمت دندان ها برای همه سنین به خصوص در سنین کودکی و نوجوانی بسیار مفید اشت.

۸- مصرف شیر و ماست و پنیر به کاهش وزن بسیار کمک می کنند.زیرا کلسیم موجود در این مواد غذایی به کاهش چربی های اضافی و کاهش وزن کمک میکند.

۹- مصرف شیر به باروری کمک می کند نتایج تحقیقات انجام شده در دانشگاه هاروارد نشان میدهد افرادی که شیر پر چرب میخورند، نسبت به افرادی که یک بار در هفته شیر میخورند، تا ۲۵ درصد کمتر با مشکالت باروری یا تخمک گذاری مواجه میشوند.

۱۰- محصولات لبنی حاوی ویتامین دی مصرف کنید. این امر به جذب بهتر کلسیم محصولات لبنی کمک می کند.

۱۱- شیر و غذاهای لبنی به طور طبیعی منابع غنی از طیف وسیعی از مواد مغذی مانند پروتئین ها، چربی ها، الیگوساکاریدها و ریزمغذی ها از جمله ویتامین های A، D، E و K و کلسیم، منیزیم، P و روی هستند.

۱۲- مصرف روزانه لبنیات (شیر، ماست، پنیر، دوغ و کشک) برای تامین کلسیم و پیشگیری از پوکی استخوان ضروری است.

۱۳- مصرف روزانه لبنیات (شیر، ماست، پنیر، دوغ و کشک) را افزایش دهید. می توانید از شیر به عنوان یک نوشیدنی میان وعده به صورت ترکیب با میوه استفاده کنید.

۱۴- از لبنیات (شیر، ماست، پنیر، دوغ و کشک) پاستوریزه و کم چرب استفاده کنید.

۱۵- از انواع لبنیات (ماست، پنیر، دوغ و کشک) کم نمک مصرف کنید. پنیر و کشک هایی که دارای نمک زیادی هستند چند ساعت قبل از مصرف آن را در آب معمولی قرار دهید تا مقدار نمکشان کاهش یابد.

۱۶- شیرهای غنی شده با ویتامین D مصرف کنید زیرا این ویتامین برای جذب بهتر کلسیم بسیار مفید است.

۱۷- تشویق به مصرف روزانه حداقل ۲واحد لبنیات از نوع کم چرب است زیرا با مصرف ۲ واحد محصوالت لبنی به عنوان منبع اصلی کلسیم عالوه بر تامین کلسیم مورد نیاز روزانه این گروه منبع خوبی هم از پروتئین ، مواد معدنی و ویتامین های مختلف هستند

۱۸- از لبنیات و شیر پاستوریزه شده کم چربی استفاده کنید.

۱۹- به جای شیرهای طعم دار که دارای قند هستند ، از شیر های ساده استفاده کنید.

۲۰- از بستنی هایی که از شیر پاستوریزه تهیه شده باشد، استفاده کنید. مقدار قند بستنی بالاست . بنابراین توصیه می شود در مصرف آن زیاده روی نکنید.

۲۱- حتما قبل از مصرف هر نوع کشک مقداری آب به آن اضافه کنید و حداقل ۱۰-۵ دقیقه در حال بهم زدن بجوشانید.

۲۲- اگر شما بیماری" عدم تحمل لاکتوز "را دارید، شیر بدون لاکتوز و یا پنیر و ماست را مصرف نمایید.

۲۳- هنگام خرید شیر به تاریخ انقضای آن توجه کنید.

۲۴- ظرف شیر را تا هنگام مصرف بسته و به دور از مواد بودار نگهداری کنید.

۲۵- استفاده از شیر های استریل شده برای حمل در مسافرت های خارج از شهر مناسب تر است. این نوع شیرها را می توان(در صورت باز نشدن) تا ۴ ماه در دمای محیط نگهداری کرد.

۲۶- علی رغم شایعات نادرست در بین مردم شیرهای پاکتی مدت دار بدون نگهدارنده هستند .

۲۷- پنیر های تهیه شده از شیر پاستوریزه استفاده کنید. اگر خودتان پنیر تهیه می کنید حتما شیر را بجوشانید و پنیر تازه را قبل از مصرف ۲ ماه در آب و نمک نگهدارید .

۲۸- شیر غیر پاستوریزه را باید ۲ دقیقه از زمان رسیدن به نقطه جوش بجوشانید، تا دچار تب مالت نشوید.

پیام های تغذیه ای در مورد مصرف نمک

۱- مصرف نمک ید دار در حد توصیـه شده برای تمام افراد جامعــه ضروری بوده و با هیچگونه عارضـه همراه نیست.

۲- نمک ید دار باعث سقط جنین و سرطان نمی شود، بلکه سبب می شود که از بروز گواتر و اختالل در رشد مغزی ناشی از کمبود ید در جنین و نوزاد و در نتیجه کاهش یادگیری و ضریب هوشی کودکان و جوانان کشور جلوگیری نماید

۳- مصرف متعارف نمک یــد دار با کم کاری یا پر کاری تیروئید همراه نیست.

۴- مصرف نمک دریاچه و سنگ نمک به دلیل وجود ذرات سمی و ناخالص های مضر ، ممنوع است.

۵- ید برای عملکرد تیروئید ضروری است و تنها منبع دریافت آن نمک تصفیه شده ید دار است پس همه افراد باید روزانه از نمک تصفیه یددار البته به مقدار کم مصرف کنند.

۶- نمک های رنگی به دلیل وجود فلزات سمی مضر هستند و مصرف آنها ممنوع است.

۷- نمک دریا مثل دیگر نمک ها حاوی سدیم هستند و سدیم باعث افزایش فشار خون می شوند پس مصرف بیش از حد تمامی نمک ها باعث افزایش فشارخون می شوند.

۸- کمبود ید باعث کاهش بهره هوشی کودکان می شود . پس برای تامین این عنصر ضروری فقط از نمک تصفیه شده یددار استفاده کنید.

۹- مصرف نمک، بیش از نیاز بدن سبب بالا رفتن فشار خون می شود . افراد دچار فشار خون بالا شانس بیشتری برای ابتلا به بیماری های قلبی عروقی دارند.

۱۰- زنان باردار برای حفظ سالمت خود و جنین شان باید از نمک تصفیه شده ید دار استفاده کنند.

۱۱- مصرف نمک های فاقد ید کافی و تصفیه نشده در زنان باردار می تواند منجر به تولد کودک با کم کاری تیروئید شود.

۱۲- اگر مصرف کننده نمک دریا یا نمک های رنگی تصفیه نشده هستید در معرض خطر کم کاری تیروئید ، بیمار یها ی کبدی و کلیه قرار دارید.

۱۳- ید برای رشد و تکامل کودکان ضروری است پس برای تامین این عنصر ضروری فقط از نمک تصفیه شده یددار استفاده کنید.

۱۴- انواع غذاها و سوپ های آماده مصرف و یا کنسرو شده، غذاهای بیرون از منزل، سوسیس ، کالباس ، چیپس، پفک و آجیل شور مقدار زیادی نمک دارند.

۱۵- هنگام طبخ غذا، برای حفظ ید نمک در غذا در دقایق پایینی پخت نمک را به آن اضافه کنید.

۱۶- سرسفره از نمکدان استفاده نکنیم.

۱۷- غذاهای کنسرو شده و بسیاری از مواد غذایی بسته بندی شده و آماده دارای مقادیر زیادی نمک هستند، بهتر است مصرف این گونه مواد غذایی را محدود کنیم.

۱۸- برای بهبود طعم غذا و کاهش مصرف نمک در تهیه غذاها به جای نمک از سبزی های تازه، سیر، لیموترش، آب نارنج، آویشن، شوید و ... استفاده کنیم.

۱۹- برای پیشگیری از افزایش فشارخون، مصرف نمک را کاهش دهید .

۲۰- نمک کم مصرف کنید . ولی برای همان مقدار کم باید از نمک یددار استفاده کنید .

۲۱- نمک یددار را در ظرف های سربسته و دور از نور و رطوبت نگهداری کنید تا ید موجود در آن از بین نرود.

۲۲- ذائقه کودکان را از اوایل زندگی به غذای کم نمک عادت دهید .

۲۳- به غذای کودک زیر یکسال نمک اضافه نکنید تا ذائقه او به غذاهای شور عادت نکند .

۲۴- در افرادی که در طول زندگی خود غذاهای شور و پرنمک مصرف کرده اند شانس افزایش خون بیشتر است.

۲۵- مصرف زیاد نمک از مهمترین عوامل افزایش فشارخون است.نمک کم مصرف کنید.

۲۶- مصرف زیاد نمک خطر پوکی استخوان را افزایش می دهد . برای حفظ استخوایتان نمک کم مصرف کنید.

۲۷- افرادی که غذاهای پر نمک و شور می خورند شانس بیشتری برای ابتال به سرطان معده دارند . مراقب میزان نمک مصرفی تان باشید.

۲۸- جوش شیرین که برای ورآمدن و پف کردن انواع نان و کیک به کار می رود دارای مقدار زیادی سدیم است .بنابراین در افرادی که به علت بیماری، محدودیت مصرف نمک دارند مصرف جوش شیرین هم باید بسیار محدود شده یا قطع شود.

۲۹- تبدیل سدیم غذا به نمک: در برچسب بعضی مواد غذایی هم مقدار سدیم موجود در ۱۰۰ گرم از ماده غذایی ذکر شده است .برای تبدیل مقدارسدیم به نمک بایستی آن را در عدد ۲.۵ضرب کنید .

۳۰- کل نمک مصرفی روزانه باید کمتر از ۵ گرم یعنی کمتر از یک قاشق مرباخوری باشد .این مقدار شامل نمکی که بطورطبیعی در غذاها وجود دارد نیز می شود.

۳۱- قبل از اضافه کردن نمک غذا را بچشید . گاهی اوقات افراد از روی عادت نمک اضافه می کنند، به یاد داشته باشید که ابتدا غذای خود را بچشید .

۳۲- نمکدان را از روی میز بردارید . بنابراین کمتر احتمال دارد که وسوسه شوید .

۳۳- برای کاهش مصرف نمک تسلیم نشوید، اگر غذای کم نمک برای شروع طعم ملایمی دارد، تسلیم نشوید . بعد از چند هفته جوانه های چشایی شما تنظیم می شود و شروع به لذت بردن از غذای من نمک می کنید .

۳۴- سس های سالاد و سس کچاب حاوی قند و نمک هستند، مصرف آنها را محدود کنید.