امام موسی کاظم (علیه السلام)، در سال ۱۲۸ هجری قمری، در منطقه ابواء - بین مکه و مدینه - دیده به جهان گشود. آن حضرت تا ۲۰ سالگی از محضر پدر بزرگوارش امام جعفر صادق (علیه السلام)، بهره‌های فراوان برد. امام موسی کاظم (علیه السلام) پس از شهادت پدر به مدت ۳۵ سال، امامت و رهبری مسلمین را برعهده داشت و در این راه سختی‌ها و مشقات فراوانی را تحمل کرد. در دوران زندگی آن حضرت که مصادف با عصر شکوفایی علم و تمدن اسلامی و توسعه روابط با دیگر ملل بود، علوم و معارف اسلامی توسط دانشمندان، فقها و متکلمینی که از شاگردان امام موسی کاظم (علیه السلام) بودند، در اطراف جهان انتشار و گسترش یافت. امام موسی کاظم (علیه السلام) در کنار نشر و تبیین علوم و معارف اسلامی، به مبارزه‌ای خستگی ناپذیر با دستگاه جور و ستم عباسی پرداخت. سرانجام هارون الرشید حاکم عباسی که از تزلزل حکومت خود بیم داشت، امام موسی کاظم (علیه السلام) را دستگیر و زندانی کرد. اما آن حضرت در زندان نیز نهایت تلاش و کوشش خود را برای راهنمایی و ارشاد مردم و بیان تعالیم و برنامه‌های متعالی دین اسلام به کار برد و با همه موانع و مشکلات مبارزه کرد تا اینکه هارون حاکم عباسی طی توطئه‌ای امام را مسموم کرد و به شهادت رساند.

باب الحوائج مشهورترین لقب امام کاظم علیه السلام

امام کاظم (علیه السلام) دارای القابی نیک است که نشان از شخصیت والای ایشان دارد. یکی از القاب مشهور ایشان باب الحوائج است. باب الحوائج، بیشتر در لسان مردم تکرار شد و در زمان خود امام به این صورت نبوده است و بعدها در زبان مردم زیاد شد به دلیل اینکه امام از همان زمان به بعد به گونه ای ملجأ حاجات شیعیان و اهل تسنن شده بود که افراد مختلف، با توسل به ایشان حوائج شان مرتفع می شد. امام هفتم بیش از هر لقبی به این لقب یاد می شود و از همه القاب آن بزرگوار مشهورتر و معروف تر است.

روایات درباره کسب حاجت از این امام معصوم بسیار زیاد است. نذر برای موسی بن جعفر علیه السلام برای انواع حاجت بسیار مجرب است و روایت های متعددی درباره آن وجود دارد. باب الحوائج قرن هاست که حاجت می دهد.

کاظم، خشم فروخورده

برخی از منابع از امام هفتم شیعیان به عنوان فردی بسیار باهوش یاد می کنند که "رازها بر او آشکار می شده است".

چراغ هفتم ولایت القاب متعددی داشت. مشهورترین لقب ایشان «کاظم» است. کاظم به معنای فروخوردن خشم است. به عبارتی دیگر به خاطر صبر زیاد و به این دلیل که خشمش را فرومی‌خورده ‌است، کاظم لقب گرفته‌است. همچنین به این دلیل که نسبت به کسانی که به او بد کرده بودند مهربان و بخشنده بوده ‌است.

خانواده امام هفتم

نخستین همسر امام موسی کاظم علیه السلام، نجمه است، نجمه مادر امام هشتم بود. از تعداد فرزندان او نیز در منابع تاریخی گزارش‌های متفاوتی آمده است. امام رضا علیه السلام، ابراهیم، شاهچراغ ، حمزه، إسحاق از جمله پسران و فاطمه معصومه و حکیمه از جمله دختران او هستند. نوادگان امام کاظم علیه السلام به سادات موسوی شهرت دارند.