به گزارش مفدا بم، روز کریسمس به عنوان یک جشن بزرگ و تعطیلات عمومی‌ بسیار مهم در بسیاری از کشورهای دنیا، حتی بسیاری از کشورهای غیرمسیحی برگزار می‌شود. برخی از کشورهای غیرمسیحی مانند چین، کریسمس تنها به خاطر جنبه‌های تجاری‌اش و در برخی کشورهای غیرمسیحی دیگر مانند ژاپن تنها برای شادی و دورهمی‌های جذابش محبوب است. به همین ترتیب رسوم و سنت‌های مخصوص کریسمس، چه برای مسیحی‌ها و چه برای غیر مسیحی‌ها مهم است و در اغلب کشورهای دنیا رعایت می‌شود. به راحتی می‌توانید در هر کجای شهرها درختان کریسمس، جوراب‌ها، چراغ‌ها و بنرهای مخصوص کریسمس را مشاهده کنید که در همه جای شهر آویزان هستند. موسیقی مخصوص کریسمس در همه جای شهر پخش می‌شود و همه جا تزئینات مخصوص کریسمس را می‌توان دید. در ادامه این مقاله که به همت انجمن علمی دانشکده پرستاری مامایی دانشگاه علوم پزشکی بم تهیه شده است، برخی از مهم‌ترین آداب و رسوم جشن کریسمس را ذکر خواهیم کرد.

کریسمس در ونزوئلا

یک روز مانده به کریسمس مردم ونزوئلا جشن مهمی دارند که حتی از جشن روز کریسمس هم مهمتر است! مردم کاراکاس پایتخت ونزوئلا، صبح زود از خواب بلند می شوند تا خودشان را به یکی از بزرگ ترین جشن های کشور برسانند. البته آن ها مثل دیگر نقاط دنیا برای رفتن به کلیسا از خودروی شخصی استفاده نمی کنند بلکه مسیر خانه تا کلیسا را اسکیت سواری می کنند! اسکیت سواری آنقدر در این روز اهمیت دارد که خیابان ها بسته می شود تا فضای کافی برای اسکیت سواری مردم وجود دارد. این رسم تا حدی در این شهر محبوب است که حتی دیدن یک اسکیت سوار در روزهای دیگر سال هم آدم را یاد کریسمس می اندازد.

فستیوال فانوس های بزگ، فیلیپین

شهر «سان فرناندو» در فیلیپین به «پایتخت کریسمس» معروف است چون هر سال این شهر پر از فانوس های بزرگ می شود. خیلی ها از شهرهای دیگر فیلیپین به اینجا می روند تا این جشن باشکوه را از دست ندهند. فستیوال فانوس ها اولین بار در سال ۱۹۰۴ برگزار شد، در آن روز افراد زیادی با هم مسابقه گذاشتند تا ببینند کدام یک از آن ها بزرگ ترین و زیباترین فانوس کریسمس را ساخته است. از آن زمان تا به حال این فانوس ها هم از نظر اندازه و هم از نظر شکل تغییرات زیادی کردند. فکرش را بکنید فانوس های غول پیکری که با لامپ های زیادی روشن شدند و یکی دو تا هم نیستند. دیدن این فانوس های درخشان حسابی حال و هوای کریسمس دارد و می تواند همه را تحت تاثیر قرار دارد. اگر امروز به این شهر بروید فانوس های ۶ متری بزرگی را می بینید که با بیشتر از ۵ هزار حباب لامپ روشن شده است.

بز یوله، سوئد

سوئدی ها رسم جالبی برای کریسمس دارند که البته برای شهر یوله است! هر سال در هنگام کریسمس بز بزرگی در یوله ساخته و در مرکز شهر گذاشته می شود. البته این سنت فقط و فقط مخصوص این شهر نیست و در شهرهای دیگر سوئد هم ساخته می شود اما بز این شهر با همه آن ها فرق دارد. این بز از کاه ساخته می شود و برای این شهر نماد کریسمس است.

کرامپوس، اتریش

کرامپوس یک شخصیت افسانه ای برای شرق اروپاست که قرن هاست بخشی از داستان کریسمس است. بچه ها از کرامپوس خیلی می ترسند و در آن شب هایی که کرامپوس در خیابان ها پرسه می زند سعی می کنند تا از خانه بیرون نروند. کرامپوس در واقع یک شخصیت شیطانی است که بچه ها را به خاطر رفتارهای بد تنبیه می کند و در روزهای کریسمس به جای هدیه به آن ها زغال می دهد. شب ۲۵ ام دسامبر کرامپوس در خیابان ها راه می رود و به دنبال بچه های شیطان می گردد!

فستیوال نور کریسمس، پورتلند آمریکا

فستیوال نور از آن جشن هایی است که مردم پورتلند عاشقش هستند. هر سال نوازندگان زیادی در این شهر جمع می شوند تا جشن نورها را با موسیقی همراه کنند. کمی پایین تر از داون تاون این شهر یک باغ گیاهشناسی هست که مخصوص برگزاری این جشنه. برای این جشن درختان باغ با هزاران چراغ چشمک زن تزئین می شوند و مردم با تماشای آن ها و گوش دادن به موسیقی در این جشن شرکت می کنند.

نامه نوشتن به بابا نوئل، کانادا

در کانادا بچه ها و البته گاهی هم بزرگ ترها! به بابانوئل نامه می نویسند و آن را به آدرس خانه بابانوئل در قطب شمال کانادا می فرستند. البته این نامه ها هیچ وقت به دست بابانوئل ها نمی رسد چون بعضی از کارمندان پست، داوطلبانه این نامه ها را باز می کنند و جواب می دهند.

درخت تار عنکبوت کریسمس، اوکراین

بگذارید افسانه عنکبوت کریسمس را برایتان تعریف کنیم: یک روز عنکبوت دلش به حال خانواده فقیری که نتوانسته بود درخت کریسمس را تزئین کند سوخت برای همین وقتی افراد خانه خواب بودند همه قسمت های این درخت را با تارهای زیبا و درخشانش پوشاند! به خاطر همین افسانه هست که خانواده های اوکراینی و لهستانی درخت کریسمس را با تارهای عنکبوت تزئین می کنند! اگر در پشت یکی از درخت های کریسمس یک عنکبوت واقعی پنهان شده باشد یعنی امسال برای آن خانواده سال شانسه!

پرت کردن کفش توسط دختران مجرد، جمهوری چک

یکی از آداب و رسوم محبوب در کشور جمهوری چک پرت کردن کفش است! مردم این کشور معتقدند که اگر دختران مجرد در چهارچوب در بایستند و کفش را از بالای شانه به آن طرف پرت کنند به زودی ازدواج می کنند. البته یک شرط دارد! بعد از اینکه کفش به روی زمین افتاد باید حتما قسمت جلوی کفش به سمت آن ها باشد.

ارواح شیطانی، یونان

مردم یونان اعتقاد دارند که از کریسمس تا ۱۲ روز بعد از آن، ارواح شیطانی برای بازی کردن به بیرون می آیند! تنها راه دور کردن آن ها، آب پاشیدن در اتاق های خانه است. این کار حتما باید با همراهی اقوام باشد و باید هر روز هم تکرار شود تا ارواح شیطانی را کاملا از خانه دور نگه دارد.

جشن‌ هاگمانی سال نو

برگزاری جشن ‌هاگمانی که دلالت بر آخرین روز سال دارد، در اسکاتلند خیلی مهم است. تا اندازه‌ای که اغلب اوقات کریسمس را هم تحت‌الشعاع قرار می‌دهد. نزدیک به چهار قرن تا سال ۱۹۵۶ کلیسای اسکاتلند جشن کریسمس را منحل کرد. جشن‌ هاگمانی سال نو، هنوز هم در قلب اسکاتلندی‌ها جایگاه مقدسی دارد. در اسکاتلند، اولین کسی که در سال جدید به حریم خانه، قدم می‌گذارد، باید با خودش هدایایی برای شانس به‌همراه بیاورد. آن‌ها همچنین مراسم آتش‌بازی دارند. مردم در حین جشن خیابانی گوی‌های آتشین بزرگی را که بر سر میله قرار دارند را تکان می‌دهند. ظاهراً به منظور تطهیر سال نو سمبل‌هایی از خورشید هستند.

بندر سیدنی پذیرای یکی از بزرگ‌ترین جشن‌های سال نو در دنیاست. این جشن در نیمه‌ی تابستان در نیمکره‌ی جنوبی و با شرکت هزاران نفر که گرد سالن اپرا جمع شده‌اند برگزار می‌شود.

شام کریسمس

در کشور فنلاند، شام کریسمس ترکیبی از هویچ، پوره سیب زمینی، نوعی سالاد به نام «سالاد روسولی»، ماهی سالمون، سالاد سبز نخود سبز، ژامبون و نان جو در کنار نوشابه است. استرالیایی‌ها نیز عادت دارند غذای شب کریسمس خود را بشقابی با ترکیب استیک، سوسیس، مرغ کبابی، سیب زمینی شیرین و سالاد بخورند.

در روسیه مردم برای شام شب کریسمس تمایل دارند گوشت قرمز را با پنیر، گوجه، سالاد و سوسیس، سرو کنند. یا مثلا در اسپانیا از سوپ نودل مرغ به همراه تخم‌مرغ پخته خورده می‌شود. به عنوان غذای اصلی هم استیک کبابی به همراه مخلفات و آب پرتقال با بلوچیزهای رل شده سرو می‌شود.

شام کریسمس فیلیپینی‌ها مرغ کبابی با سالاد سیب‌زمینی، کاهو و برنج در کنار نودل‌های فیلیپینی است. برخی افراد نیز میگوهای سرخ شده را در کنار بشقاب غذای کریسمس سرو می‌کنند

رسم فرانسوی‌ها این است که به عنوان غذاهای شب کریسمس، اردک کباب شده را به همراه کلم پیچ، ژله و گوشت قرمز تکه تکه شده بخورند. آمریکایی‌ها هم تکه‌های ماهی سالمون، پوره سیب زمینی و سبزیجات خام و پخته را به عنوان شام این شب سرو می‌کنند.

توپ های روغنی آمستردام

آمستردام پذیرای یکی از بزرگ‌ترین مهمانی‌های خیابانی در شب سال نو است. اگر در این جشن شرکت کردید مقداری توپ‌های روغنی بخرید که نیمه شب بخورید. بر اساس سنت، خوردن این توپ‌های خمیری سرخ شده، ارواح شیطانی را در سال جدید دور می‌کند. در میدان " دام " مهمانی‌های خیابانی همراه با موزیک، آتش‌بازی و چادرهایی که در آن‌ها آبجو سرو می‌شود، برگزار می‌گردد.

هر سال صدها و هزاران نفر به نیویورک پرواز می‌کنند تا انداختن سیب بزرگ را در نیمه شب تماشا کنند. این سنت شب سال نو در واقع برای این شروع شد که جایگزین آتش‌بازی که در نیویورک ممنوع است، بشود. رسوم معمول در ایالات‌متحده‌ی آمریکا عبارت است از: خواندن سرود شب عید برای خوش‌آمد گویی به سال جدید و خوردن لوبیا چشم بلبلی برای شانس.

انگور شانس در اسپانیا

در اسپانیا، رسم است که دوازده دانه انگور خورده شود. هرکدام با یک ضربه‌ی ساعت در شب سال نو. هر حبه‌ی انگور برای یک ماه از سال جدید شانس می‌آورد. در شهرهای بزرگ‌تر مثل مادرید و بارسلون، مردم در میدان‌های شهر جمع می‌شوند تا انگورهای‌شان را با هم بخورند.

از دیگر آداب و رسوم جشن سال نو در جهان می‌توان به کشور کلمبیا اشاره کرد. با آرزوی داشتن سالی پر از مسافرت، اهالی کلمبیا چمدان‌های خالی را حمل می‌کنند. این یکی از آن سنت‌های سال نو است که باید دنبال کنیم.

اهالی دانمارک، با انداختن بشقاب‌ها و لیوان‌های کهنه مقابل در خانه‌ی خانواده و دوستان خود به منظور دور کردن ارواح بد، به سال نو خوشامد می‌گویند. آن‌ها در نیمه شب روی صندلی می‌ایستند و همراه با هم به نیت پریدن به ژانویه با آرزوی خوش‌شانسی از روی صندلی می‌پرند.

در فنلاند مردم فرا رسیدن سال جدید را با ریختن قلع مذاب در ظرفی از آب پیش‌گویی می‌کنند. سپس شکل‌هایی که قلع بعد از سخت شدن به خود می‌گیرد را تعبیر می‌کنند. شکل قلب یا حلقه به معنای عروسی است. شکل کشتی یک سفر را پیش‌گویی می‌کند و شکل خوک مقدار زیادی از غذا را نشان می‌دهد.

سوزاندن آدمک‌های افراد مشهور

برای دور کردن ارواح شیطانی و شروع سال جدید، سنت سوزاندن آدمک‌های افراد مشهور را دارند. آدمک‌ها افرادی مثل شخصیت‌های تلویزیونی یا سیاسی پاناما، سمبلی از سال قدیمی هستند.

در شب عید سال نو در همه جای فیلیپین شکل‌های دایره شکلی به چشم می‌خورد که معرف سکه و سمبل دارایی در سال جدید است. خیلی از خانواده‌ها، تکه‌هایی از میوه روی میز ناهارخوری قرار می‌دهند و در نیمه شب، دقیقاً دوازده میوه‌ی گرد می‌خورند (انگور خیلی معمول است). خیلی از آن‌ها هم برای شانس لباس‌های خال‌خالی یا پولکی می‌پوشند.

به صورت سنتی در شب عید، یک پیاز به‌عنوان سمبلی از تولدی دوباره بر درب خانه‌ها آویخته می‌شود. روز اول سال جدید والدین، فرزندشان را با زدن ضربه‌ای با پیاز بر سرشان، از خواب بیدار می‌کنند.

سرود سال نو

خواندن سرود سال نو در نیمه شب در تمام کشورهای انگلیسی‌زبان و جزو آداب و رسوم جشن سال نو در جهان است. آواز فولکلوریک اسکاتلندی سنتی توسط شاعر معروف روبرت برن در سال ۱۷۸۳ بازنویسی شد. ترجمه‌ی آن در واقع می‌شود " روزهای گذشته ". پس از آن تبدیل به آواز رایج برای گرامی داشت مراسم عروسی، فارغ‌التحصیلی، تدفین و غیره در سراسر اسکاتلند شد. نزدیک به دو قرن و نیم این سرود معروف‌ترین آواز سال نو در سراسر جهان بود. رسم خواندن این آواز در نیمه شب سال نو از یک گروه کانادایی گرفته شد.

آتش‌بازی سال نو

در تاریخ نوشته شده که آتش بازی از حدود ۲۰۰۰ سال پیش توی چین شروع شده. یک افسانه وجود داره که میگه اختراع آتش بازی مثل خیلی از اختراعات دیگه در یک اتفاق تصادفی تو آشپزخانه ای توی چین و از ترکیب ذغال چوب، سولفور و نوعی نمک یونی که در آشپزخانه های اون زمان رایج بوده ایجاد شده. در ابتدا از ساقه‌های خشک بامبو برای آتش‌بازی استفاده می‌شد. وقتی درون آتش انداخته می‌شدند صدای بلندی ایجاد می‌کردند. بعدها آن‌ها را با پودری که در اسلحه به کار برده می‌شد (که آن هم اختراع چینی‌ها بود) پر کردند که حالت انفجاری پیدا کند. در نهایت به جای بامبو از کاغذ استفاده شد (یک اختراع دیگر چینی‌ها).

در حدود قرن دوازدهم، پودر داخل اسلحه و آتش‌بازی راه خود را به اروپا باز کرد. از همان ابتدا از آتش برای ترساندن ارواح شیطانی و دشمنان استفاده می‌شد. چون تعطیلات معمولاً به یک چیزی که آغاز می‌شود، مرتبط است. بنابراین آتش‌بازی مدت زیادی است که بخشی از جشن سال نو است و برای کسانی که به مهمانی سال نو می‌روند احساس مثبتی را به‌همراه دارد. امروزه، سنت راه انداختن آتش‌بازی به عنوان بخشی از آداب و رسوم جشن سال نو در جهان برگزار می‌شود.

کریسمس در ایران

در کشور ایران نیز از گذشته‌های دور تاکنون مسیحیان با ملیت‌های گوناگون در نقاط مختلف زندگی می‌کنند. بیشترین مسیحیان داخل ایران را ارامنه تشکیل می‌دهند که سابقه سکونت آن‌ها در این سرزمین به سالیان دراز می‌رسد. کلیساهای مختلف در سراسر ایران جشن روز کریسمس را با حضور مسیحیان داخل ایران برگزار می‌کنند.

در تهران محله‌های مجیدیه، میرزای شیرازی و سنایی بیشترین هم‌وطنان مسیحی را در خود جای داده‌اند. محله جلفای اصفهان نیز، سالیان طولانی محل زندگی ارامنه بوده است. ارامنه اصفهان در زمان پادشاهی صفویان به ایران مهاجرت کردند و کلیساهایی در منطقه جلفا ساختند. کلیساهای منطقه جلفا در اصفهان از پررونق‌ترین مکان‌ها در ایران در زمان برگزاری جشن کریسمس هستند. در زمان برگزاری جشن‌های کریسمس، خیابان‌های این مناطق تزیین می‌شوند و ظاهری بسیار زیبا می‌گیرند. قدم زدن در خیابان جلفا در شب کریسمس می‌تواند برای گردشگران با خاطرات زیبایی همراه باشد.

کلیسای وانک در محله جلفا، از مهم‌ترین مراکز تجمع مسیحیان داخل ایران در زمان کریسمس به شمار می‌رود. در دیگر کلیساهای این منطقه نیز مراسم مخصوص کریسمس برگزار می‌شوند که با همراهی ساکنان این منطقه همراه است. اگر به آشنایی با آداب و رسوم مسیحیان علاقه دارید می‌توانید برای لذت بردن از جشن‌های‌شان در این روزها، به این خیابان‌ها سری بزنید و با بابانوئل عکس یادگاری بگیرید. علاوه بر مناطق مخصوص ارامنه، در بسیاری از فروشگاه‌ها و مراکز تجاری و تفریحی دیگر نیز، برای احترام به مسیحیان کشورمان، درخت‌های کریسمس و تزیین‌های مخصوص این مراسم را در روزهای نزدیک به کریسمس برپا می‌کنند.