شنبه ۱۵ خرداد ۱۴۰۰ - ۰۸:۴۷

واکاوی یک حرکت عظیم که انقلابی جهانی را رقم زد؛

قیام 15خرداد؛ نشات گرفته از اسلام علیه استبداد/ نهضت فکری مردم ایران منشا تحولات بین المللی شد

قیام 15خرداد

قیام 15 خرداد جنبشی ماندگار، اثر گذار و نقطه عطفی در کارنامه انقلاب اسلامی ایران به شمار می رود که سر آغاز تحوّلات و دگرگونیهای شگفت آوری شد که به حق می توان از آن به عنوان «یوم اللّه» نام برد و این نهضت فکری و حرکت انقلابی مردم ایران منشا تحولات بین المللی امروز است.

به گزارش مفدا ایرانشهر، بی تردید هیچ دگرگونی و انقلابی بی ریشه و علت پدید نمی آید و بسترها و عواملی در شکل گیری آن مؤثر است.

در سحرگاه 15 خرداد 1342، عوامل رژیم شاه به خانه ساده و بی‌آلایش حضرت امام در قم یورش بردند و امام خمینی (ره) که روز پیش از آن در روز عاشورای حسینی در مدرسه فیضیه قم، طی سخنان کوبنده‌ای پرده از جنایات شاه و اربابان آمریکایی و اسرائیلی او برداشته بودند، ‌دستگیر و به زندانی در تهران منتقل شدند.

پس از انتشار خبر دستگیری امام (ره ) در پانزدهم خرداد 1342، بسیاری از مردم قم، به منزل ایشان رفتند و به اتفاق فرزندشان، حاج آقا مصطفی ، در حدود ساعت شش بامداد، به سمت حرم مطهر حضرت معصومه (س) حرکت کردند. پس از مدتی، صحن مطهر و خیابان های اطراف، لبریز از جمعیتی شد که شعار "یامرگ یا خمینی" را با هیجان شدیدی تکرار می کردند. در همان زمان، علما و مراجع وقت هم با صدور بیانیه هایی، خواستار آزادی فوری حضرت امام (ره )شدند.

درپانزدهم خرداد 1342، مردم تهران هم چون سایر شهرها، در اعتراض به دستگیری امام خمینی (ره ) به خیابان ها ریختند و قیام خونین خویش را آغاز کردند. سیل خروشان کشاورزان غیور و کفن پوش ورامین، دهقانان کن و نیز مردم جماران به سوی تهران سرازیر شد.

قیام پانزدهم خرداد، جوششی از طرف مردم بود برای درهم کوبیدن رژیم سلطنت و گرچه به سرعت نتیجه قطعی نداد، آثار بسیار باقی گذاشت.

مجتبی قزاق میری؛ کارشناس امور سیاسی در گفت و گو با خبرنگار چهاربهاران با اشاره به علت اصلی وقوع حادثه 15 خرداد بیان کرد: قیام 15 خرداد  برخاسته از خاستگاه مذهبی و ملی علیه استبداد داخلی، استعمار خارجی برای حفظ حریم مرجعیت و روحانیت شکل گرفت.

وی افزود: عواملی که باعث بروز 15 خرداد شد استبداد و خفقان در کشور، وابستگی شدید و همچنین سیاست ها و برنامه های ضد اسلامی حکومت پهلوی برگرفته از غرب بود.

وی ادامه داد: قیام 15 خرداد جنبشی ماندگار و راه مبارزه در برابر ظلم و ستم را به مردم آموخت که رهبر و پیشوای انقلاب نیز با مشاهده حمایت و پشتیبانی مردم از او، با اتکا به خداوند و این اراده و حمایت مردمی، در راه مبارزه با دیکتاتوری پهلوی گام های خود را راسخ تر برداشت.

کارشناس امور سیاسی با اشاره به مهمترین دلیل ماندگاری 15 خرداد در تاریخ تصریح کرد: مردمی و خودجوش بودن قیام؛ در شرایطی‌که بنا به شواهد و قرائن‌، در آستانه قیام 15 خرداد گروه ها و احزاب‌ فعال‌سیاسی‌ در انفعال و بلاتکلیفی‌ به سر می‌بردند اما مردم از اقشار گوناگون به‌طور خودجوش به صحنه آمدند و با فداکاری‌ و ایثارگری‌ بی‌نظیر نظام‌ شاهنشاهی را به مبارزه‌ طلبیدند.

وی ادامه داد: همچنین رهبری منحصر به فرد و بی‌نظیر امام خمینی که دارای‌ شخصیتی ممتاز در کنار ابعاد مختلف فکری بود و از طرفی مطرح شدن اسلام به عنوان یک مکتب مبارزه‌ در این قیام بر علیه استبداد داخلی و خارجی و رویارویی با اصل نظام شاهنشاهی و مبارزه با شخص اول مملکت قیام 15 خرداد 1342 هر چند به ظاهر یک یا چند روز طول کشید.

وی ادامه داد: به دلیل اینکه انگیزه‌های الهی داشت، به عنوان مبداء انقلاب اسلامی و منشاء تحولات وسیع داخلی و بین‌المللی شد به گونه‌ای که امام خمینی(ره) فرمودند: 15 خرداد از خاطره‌ها محو نخواهد شد و باید در سالروز آن، هر چه بیشتر آن را زنده نگه داشت.

قزاق با اشاره به تاثیر و حضور مردم در شکل گیری انقلاب اذعان کرد: به طور کلی، قیام اسلامی و فراگیر مردم ایران در پانزدهم خرداد 1342، باعث افزایش آگاهی سیاسی جامعه و حضور بیشتر آنها در صحنه شد و با تثبیت رهبری امام خمینی (ره)، گروه های سیاسی غیر مذهبی به حاشیه رانده شدند.

وی گفت: امام خمینی (ره) با بهره گیری از تجارب گذشته و با ارائه نظریه"ولایت فقیه" که پس از پیروزی انقلاب اسلامی، شالوده قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران شد، نظام سیاسی جایگزین حکومت سلطنتی را تبیین کرد.

وی افزود: با پیروزی انقلاب اسلامی در سال 1357، این نظریه جامه عمل پوشید و اساس نظام جمهوری اسلامی ایران را پی ریزی و بنا کرد.

این کارشناس امور سیاسی ادامه داد: نهضت فکری فرهنگی پانزده خرداد به رهبری امام خمینی (ره) تاثیرات عمیق و شگرفی بر ساختار سیاسی، فرهنگی و اجتماعی ایران گذاشت و نتایج و پیامدهای سازنده و مطلوبی به بار آورد، در واقع آماده سازی شرایط و زمینه های لازم برای شکل گیری یک حکومت مردمی و نیروهای انقلاب اسلامی را در دامن خود پرورش داد.

وی با اشاره به شهادت مردم انقلابی در حادثه 15 خرداد و سرنگونی رژیم عنوان کرد: با توجه به بیانات بنیانگذار انقلاب اسلامی؛ قیام 15 خرداد اسطورۀ قدرت ستمشاهی را در هم شکست و شهادت جوانان رشید، زنان و‏‎ ‎‏مردان در آن روز سدّ عظیم قدرت شیطانی را از بنیان سست کرد.

وی گفت:‏‎ ‎‏ ملت‏‎ ‎‏عظیم الشأن ایران با قیام و نثار خون فرزندان عزیز خویش، راه انقلاب و قیام‏‎ ‎‏را برای نسلهای آینده گشود و پانزدۀ خرداد نقطۀ عطفی در تاریخ و مبدأ این‏‎ ‎‏نهضت است.

‏

قزاق اظهار کرد: امام خمینی (ره) مسائلی در خصوص این قیام فرمودند ‏‏15 خرداد‏‎ ‎‏برای اسلام و به مبدأیت اسلام و راهنمایی‏‎ ‎‏روحانیت و همین جمعیتها بود که مردم این 15‏‎ ‎‏خرداد را به وجود آوردند و همین جمعیتی که مقصدی غیر از اسلام ندارند در تعقیب‏‎ ‎‏15 خرداد تا حالا دنبال کردندو امید آن است که تعقیب کنند و نهضت ما را به ثمر‏‎ ‎‏برسانند.

وی با اشاره به قیام پانزده خرداد که نشات گرفته از باور عمیق دینی و اعتقادی ملت است افزود: 15خرداد 42 خمیرمایۀ نهضت مبارک ملت بزرگ ایران و روز بذر‏‎ ‎‏انقلاب بزرگ اسلامی ماست و ملت عظیم الشأن در سالروز شوم این فاجعۀ انفجارآمیزی که‏‎ ‎‏مصادف با 15 خرداد 42 بود با الهام از عاشورا آن قیام کوبنده را به‏‎ ‎‏بار آورد.

کارشناس سیاسی خاطر نشان کرد: در‏‎ ‎‏15 خرداد 42 پهلویان، هواداران و سردمداران جنایتکارشان با‏‎ ‎‏دست ستمشاهی خود گور خود را کندند و سقوط و ننگ ابدی را‏‎ ‎‏برای خویش به جا گذاشتند، که ملت عظیم الشأن ایران به لطف خداوند متعال با قدرت و پیروزی بر گور آتشبار آنان لعنت می فرستد.

ارسال نظر

    • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
    • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.

منتخب اخبار دانشگاهی

عناوین ویژه

آخرین اخبار

پربازدیدترین

پربحث‌ترین

رویدادها

شعب دانشگاهی

سیستان و بلوچستان