متأسفانه با وجود زیان‌های شناخته شده سیگار، بسیاری از جوانان به این رفتار پرخطر دست می‌زنند و مصرف سیگار را ادامه می‌دهند.

شیوع بالای مصرف سیگار در بین جوانان، خطر وابستگی به آن و عواقب منفی بر ابعاد گوناگون سلامت را در پی دارد.

نکته درخور توجه آن است که بسیاری از دانشجویان به سیگار روی آورده‌اند و مهم‌تر آنکه وجود شناخت مضرات آن، استعمال دخانیات در بین دانشجویان در حال افزایش است.

شیوع استعمال دخانیات به ویژه سیگار در میان دانشجویان به عنوان قشر تحصیل‌کرده جامعه می‌تواند بر تمامی اقشار جامعه تاثیر بگذارد و مطالعات بسیاری نشان‌دهنده افزایش شیوع مصرف سیگار در داخل دانشگاه‌هاست.

در زیر به برخی از مهم‌ترین عوامل مؤثر بر مصرف سیگار توسط جوانان اشاره می‌شود:

ویژگی های فردی مستعد کننده:

از جمله ویژگی های فردی مستعدکننده می‌توان به کنجکاوی و تمایل به امتحان کردن و همچنین ناتوانی در مهارت‎های زندگی به ویژه مهارت نه گفتن اشاره نمود.

کارکرد تسهیل کننده نهاد‎های اجتماعی:

آشنایی و دسترسی آسان به سیگار و مواد مخدر، عدم نظارت‎های غیر رسمی از سوی دوستان و خانواده و همچنین عدم وجود نظارت و قوانین لازم الاجرا پیرامون مصرف سیگار در جامعه، نیاز به شادمانی و نشاط و فقدان ابزارهای مناسب اجتماعی برای رفع این نیاز، وجود بی‎نظمی و آشفتگی در محیط اجتماع، دانشگاه و خوابگاه‎های دانشجویی از جمله شرایط اجتماعی است که می‌تواند زمینه را برای گرایش دانشجویان به مصرف سیگار و مواد مخدر فراهم نماید.

خانواده:

بی‌شک نقش خانواده به عنوان واحد اصلی و عنصر تاثیرگذار بر روابط و خصوصیات ذاتی و اکتسابی اعضا واضح و تردید ناپذیر است.

خانواده تاثیر عمیقی در فرد می‌گذارد و شخصیت او را پی‌ریزی می‌کند.

بررسی‎های متعدد نشان داده که اگر فرد مورد توجه خانواده واقع نشود یا از خانواده طرد شود و یا برعکس بیش از حد مورد توجه و حمایت واقع شود آماده کجروی، ناسازگاری و تجاوز به حقوق دیگران خواهد شد.

نیاز به شادمانی و نشاط:

نیاز جامعه به سرخوشی از دیگر عوامل مؤثر بر گرایش جوانان به سیگار و مواد مخدر است.

فقدان ابزار مناسب برای گذران اوقات فراغت:

درگیر شدن در فعالیت‎های فراغتی سازمان یافته، پیوند با هنجارها و ارزش‎های متعارفی که برای کاهش تأثیرات منفی فشارهای اجتماعی به کار می‌روند عدم گرایش به مواد را تسهیل می‌کند و کنترل اجتماعی مثبت را ارتقا می‌بخشد.

برعکس زمان زیادی که در فعالیت‎های سازمان نیافته و بدون نظارتی صرف می‌شود به آشنا شدن با فرصت‎هایی می‌انجامد که در آن ها نوجوانان با ارزش‎ها و هنجارهای ضد اجتماعی پیوند می‌خورد.

هم‌سالان:

ارتباط و دوستی با هم‌سالان مبتلا به سیگار و مواد مخدر عامل مؤثری برای ابتلای جوانان به اعتیاد است.

در گروه‎های دوستی که افراد آن سیگار مصرف می‌کنند، سیگار کشیدن در واقع هنجار پذیرش آن گروه محسوب می‌شود و اگر یکی از اعضای گروه سیگاری نباشد یا تمسخر و تحقیر می‌شود یا طرد می‌شود که در بسیاری مواقع فرد غیر سیگاری برای همتایی با دوستان مصرف سیگار را شروع می‌کند.

روح الله زمانی، دانشجوی پرستاری

نشریه آشنا

کد خبرنگار:۵۸۰۱۰۱