به گزارش مفدا – گناباد، بر اساس گزارش‌های سازمان بهداشت جهانی، مصرف دخانیات سالانه بیش از هشت میلیون نفر را در سراسر جهان به کام مرگ می‌کشاند؛ تعدادی که پیش‌بینی می‌شود در صورت عدم افزایش اقدامات ضددخانی و پیشگیرانه، رشد کرده و بیشتر شود.
در ایالات متحده آمریکا، مصرف دخانیات بزرگترین عامل بیماری و مرگ و میر بوده که قابل پیشگیری است. همچنین اینکه استعمال دخانیات انواع مختلفی از سرطان‌ها و همچنین بیماری‌های قلبی عروقی، سکته مغزی، بیماری ریه و سایر مشکلات سلامتی را نیز ایجاد می‌کند.
در جهت حساس کردن جامعه جهانی نسبت به این مسئله، ۳۱ ماه مه مصادف با دهم خرداد ماه به عنوان «روز جهانی بدون دخانیات» نامگذاری شده و هدف آن آگاهی‌بخشی در مورد مضرات دخانیات و عوارض استعمال آن است.
در طول سال‌های گذشته تاکنون، این مناسبت باعث واکنش و بعضاً مقاومت‌هایی در سراسر جهان از جانب دولت‌ها، سازمان‌های بهداشت عمومی، افراد سیگاری، تولیدکنندگان محصولات دخانی و صنعت دخانیات شده؛ اما به دلیل اهمیت دوری از دخانیات برای سلامتی انسان‌ها، می‌بایست به نحو شایسته‌ای در خصوص فرهنگ‌سازی و اقدامات پیشگیرانه اقدام شود.
پایگاه خبری و اطلاع‌رسانی مفدا دانشگاه علوم پزشکی گناباد به این مناسبت با دکتر نجمه‌سادات حاجی‌وثوق مسئول اداره مشاوره و سلامت روان دانشجویی این دانشگاه به گفت و گو نشسته که در ادامه می‌خوانید:
لطفا درباره راه‌های پیشگیری از حرکت جوانان به سمت مواد مخدر توضیح دهید.
روش‌های پیشگیری از مصرف دخانیات باید مبتنی بر چرایی و انگیزه‌های مصرف در این گروه‌های سنی و بررسی نیازهای فعلی افراد باشد. به طور طبیعی هیچ جوانی نمی‌خواهد که زشت یا ضعیف باشد. بنابراین اگر به این افراد با زبان خودشان بگوییم دخانیات می‌تواند زیبایی و شادابی را از تو بگیرد و احساس رقابت در زمینه قوی و جذاب بودن را در میان آنها ایجاد کنیم و با دادن پاداش‌ها و امتیازات رفتاری، کلامی و ... این ویژگی‌ها را در آنها تقویت کنیم، ممکن است میزان گرایش به مصرف دخانیات را در این قشر کمتر کند. بنابراین روش‌های پیشگیری باید مبتنی بر نیاز باشد و باید دانست که جوان یا نوجوان چرا به مصرف دخانیات روی می‌آورد.
بهترین راه برای حفظ کردن جوانان از خطر اعتیاد، پیشگیری از آن است که از بهترین راه‌ها برای این امر می‌توان به افزایش آگاهی در نوجوانان و جوانان، اعتماد به نفس، مسئولیت‌پذیری و رابطه صمیمانه با نوجوان اشاره کرد.
وسوسه‌ی سیگار کشیدن، بعد از کشیدن حتی یک نخ سیگار، می‌تواند بیش از سه سال نهفته بماند. بین استعمال اولین نخ سیگار و سیگاری شدن، یک دوره‌ی نهفته وجود دارد که می‌تواند سال‌ها طول بکشد.برخی روانشناسان معتقدند که خانواده، اولین و مهم‌ترین نقش را در اعتیاد نوجوانان و جوانان به سیگار دارد. پس از خانواده، اطرافیان و دوستان، دارای نقش پررنگ‌تری هستند. سرگرم کردن نوجوان به ورزش، مطالعه، سرگرمی‌ها و تفریح‌های مفید و نشاط آور، بهترین و مؤثرترین راه جلوگیری از اعتیاد به دخانیات است. برعکس، هرگونه برخورد لفظی، تنبیه، لجاجت و مخالفت بی دلیل و بی منطق با نوجوان، تحریک کننده بوده و او را بیشتر به این سمت می‌کشاند. آموزش و ایجاد نظم و انضباط به جوانان کمک می‌کند تا نوسان‌های روانی را راحت‌تر پشت سر گذاشته و مجبور نباشد با روش‌های غیراصولی مانند مصرف دخانیات، خود را آرام کند. وسوسه‌ی سیگار کشیدن، بعد از کشیدن حتی یک نخ سیگار، می‌تواند بیش از سه سال نهفته بماند. بین استعمال اولین نخ سیگار و سیگاری شدن، یک دوره‌ی نهفته وجود دارد که می‌تواند سال‌ها طول بکشد.
برای راه‌های ترک استعمال دخانیات چه راه‌هایی وجود دارد؟
ترک اعتیاد هر ماده مخدر یا رفتار ناهنجاری نیاز به طی کردن مراحل اصولی و صحیح خود دارد. همیشه اولین قدم صحیح برای ترک اعتیاد سیگار یا دیگر مخدرها، مشورت با روانشناس ترک اعتیاد است. در روش رفتار درمانی، فرد سیگاری با کمک مشاوره با آگاهی از روش‌های مختلف ترک سیگار می‌پردازد. مشاوره نیز به فرد سیگاری احساس مثبت و خوبی برا ترک سیگار می‌دهد.
در روش دارودرمانی به منظور ترک سیگار افراد به پزشک مراجعه کرده و متخصصان نیز داروهایی از قبیل بوپروپیون را تجویز می‌کنند که بایستی این را هم عرض کرد که داروهای گفته شده را هرگز نباید بدون تجویز پزشک معالج مصرف نمود.
اعتیاد چه عوارض روحی و روانی دارد؟
وابستگی روانی عبارت است از حالتی که شخص از نظر عاطفی به دارو یا ماده‌های مانند مواد مخدر وابستگی پیدا می‌کند و با اینکه نتایج سوء آن را می‌داند با وجود این، احتیاج دارد که به مصرف ماده مخدر ادامه ده؛ بنابراین وابستگی باعث می‌شود که شخص معتاد در موقع معینی که باید دارو یا ماده مخدر به او برسد به هر نحو که شده حتی با وجود خطرات سوء مصرف مواد مخدر بی اختیار به سوی آن کشیده شود و برای رسیدن به دارو به هر اقدامی دست زند.
بین فشار روانی و اعتیاد چه رابطه‌ای وجود دارد؟
فشار روانی یا استرس یک واکنش غیر طبیعی در برابر مشکلات بوده که اصطلاحا تغییر بزرگ در زندگی خوانده می‌شود. این بدشانسی یا تغییر عمده در زندگی را استرسور نیز می‌نامند. اساسا این اختلال روانی بیش از تحمل فرد است و موجب احساس درماندگی و نومیدی نسبی یا کامل می‌شود و معمولا باعث برگشت شخص به روش‌های انطباقی ناقص می‌گردد که در دوران کودکی از آنها استفاده می‌کرده است.
اختلال افسردگی اساسی و اختلال افسرده خویی، اختلال شخصیت ضد اجتماعی ، اختلال اضطرابی ، اختلال وابسته به الکل از جمله شایع‌ترین اختلالات روانی همزمان با اعتیاد است.
اعتیاد برای سلامت جسمی و روانی فرد چه عوارضی به دنبال خواهد داشت؟
کاهش وزن، سوء تغذیه، اختلالات گوارشی متعدد، آسیب‌های عضلانی، اختلالات کبدی و کلیوی، عفونت‌های خطرناک، بیماری‌های مزمن تنفسی، اختلالات قلبی عروقی، آتروفی مغزی، ناتوانی جنسی و عقیمی و اختلال خواب از جمله عوارضی است که فرد معتاد به آنها دچار می‌شود.
خبرنگار: محمد عبدالهیان
ارسال نظر