به گزارش مفدا، این بیماری پس از آلزایمر معمول‌ترین بیماری مخرب اعصاب به شمار می‌رود. به طور مختصر می‌توان گفت بیماری پارکینسون یکی از انواع بیماری‌های نورولوژیک است. که فرد مبتلا به آن به تدریج توانایی جسمی و روحی خود را از دست داده و در صورت عدم انتخاب راهکار درمانی مناسب با سرعت بیشتری بر شدت علائم آن افزوده می شود.

سیر بیماری پارکینسون پیشرونده است و منجر به کاهش تدریجی عملکرد فرد می‌شود.

پس اگر می‌خواهید اطلاعاتی در مورد بیماری پارکینسون، عوامل موثر در بروز این بیماری و چگونگی تشخیص گذاری آن داشته باشید این مقاله را ادامه دهید.

بیماری پارکینسون چیست؟

بیماری پارکینسون (Parkinson’s Disease) یا PD، برای اولین بار توسط دانشمند بریتانیایی دکتر جیمز پارکینسون در سال ۱۸۱۷ میلادی توصیف شد.

دکتر جیمز پارکینسون این بیماری را فلج لرزان نامید اما در اصل تمامی افراد مبتلا به بیماری پارکینسون لرزش ندارند.

گفتیم که بیماری پارکینسون از شایع ترین بیماری‌های مخرب اعصاب به شمار می رود.

و همانطور که می‌دانید مغز که بخشی از سیستم اعصاب است خود از بخش‌های مختلفی تشکیل شده است.

ساقه مغز بخشی از مغز است که در قسمت پایینی مغز قرار دارد و خود در بر گیرنده مغز میانی، پل مغزی و بصل النخاع می‌باشد.

درون ساقه مغز منطقه کوچکی تحت عنوان ماده جسم سیاه وجود دارد که در تنظیم حرکات بدن نقش دارد.

در بیماری پارکینسون، سلول‌ها در جسم سیاه، ساخت دوپامین (یعنی ماده‌ی شیمیایی که در مغز به ارتباط سلول‌های عصبی کمک می کند) را متوقف می‌کنند و در نتیجه دوپامین کاهش می‌یابد.

با از بین رفتن سلول‌هایی که ترشح دوپامین را به عهده دارند مغز پیام‌های لازم در مورد چگونگی حرکت و زمان حرکت را دریافت نمی‌کند و این امر باعث از بین رفتن تدریجی کنترل عضلات می‌شود.

بنابراین در این بیماران ممکن است حرکاتی مانند حرف زدن، نوشتن، کارکردن، لباس پوشیدن و حتی پلک زدن به کندی انجام گیرد.

بیماری پارکینسون در واقع یک اختلال مغزی پیشرونده است بدین معنا که تغییرات داخل مغز در طول زمان ادامه دارند.

علائم و نشانه های بیماری پارکینسون در ابتدا خفیف هستند و گاهی اوقات ممکن است نادیده گرفته شوند و به تدریج با پیشرفت سیر بیماری علائم تشدید می شوند.

ارزیابی وضوح ذهنی، عملکرد، رفتار و خلق و خوی، فعالیت های روزمره زندگی و حرکت در هر مرحله از بیماری می تواند به تعیین بهترین درمان کمک کند.

نشانه های این بیماری معمولا از ۵۵ تا ۶۰ سالگی به بعد پدیدار می شوند اما احتمال بروز در افراد جوان تر نیز وجود دارد. همینطور داشتن یک عضو از خانواده که مبتلا به پارکینسون باشد اندکی خطر ابتلا به این بیماری را افزایش می‌دهد.

جالب است بدانید مردان نسبت به زنان بیشتر احتمال دارد به بیماری پارکینسون مبتلا شوند.

نکته‌ی امید بخش در این بیماری این است که امید به زندگی در در افراد دارای پارکینسون همچون افراد سالم است.

علایم بیماری پارکینسون

به طور مختصر علایم بالینی این بیماری و در واقع نشانه‌های متمایز این بیماری عبارتند از:

 لرزش یا ترمور(در حین استراحت)

کندی حرکت

سفتی یا رژیدیتی و خشکی اندام‌ها

که هر کدام از این علایم به همراه علایم دیگری که ممکن است در این بیماران مشاهده شود به طور مفصل در مقاله “علایم بیماری پارکینسون” بیان شده است.

در حالیکه دو یا تعداد بیشتری از این علایم بویژه در یک سمت بیشتر از سمت دیگر پدیدار شود بیماری پارکینسون تشخیصی است که مورد بررسی قرار می‌گیرد مگر اینکه علایم دیگری همزمان وجود داشته باشد که بیانگر احتمال بروز بیماری دیگری باشد.

همان طور که اشاره شد معمولاً علایم پارکینسون ابتدا در یک سمت بدن ظاهر می شوند و با گذشت زمان به سمت دیگر بدن منتقل می‌شوند.

در واقع حرکات بدن این بیماران کند و تعادل آن ها ضفیف است.

علائمی که بیان شد به عنوان علائم اصلی و شاخص بیماری پارکینسون در نظر گرفته می‌شوند.

علاوه بر اینها علائم دیگر نیز وجود دارد که ممکن است در همه‌ی این افراد مشاهده نشود اما در صورت وجود، ارزیابی و درمان و توانبخشی آنها حائز اهمیت است.

از جمله‌ی این علائم می‌توان مواردی همچون:

بی قراری در خواب و یا خستگی در طول روز

صدای یکنواخت و یا لکنت زبان

دشواری در بلع

مشکلات حافظه گیجی یا زوال عقل

پوست چرب

یبوست و….را نام برد.

علت ابتلا به بیماری پارکینسون (اتیولوژی)

دلیل یا دلایل اصلی ابتلا به این بیماری هنوز ناشناخته است اما در سال‌های اخیر تحقیقات مختلف نشان دهنده‌ی تاثیر فاکتور هایی از جمله ژنتیک، عوامل محیطی و عادات تغذیه‌ای می‌باشد.

محققان متوجه شده‌اند که جهش‌های ژنتیک خاص می‌تواند باعث ابتلای فرد به بیماری پارکینسون شود.

در واقع تغییرات ایجاد شده در برخی ژن‌های خاص می‌تواند خطر ابتلا به این بیماری را افزایش دهد هر چند که این تغییرات ژنتیک با ریسک پایینی همراه است و این عامل در موارد نادر باعث ابتلا به این بیماری می‌شود.

قرار گرفتن در معرض مواد سمی یا فاکتورهای محیطی می تواند ریسک ابتلا به بیماری پارکینسون را افزایش دهد اما این ریسک نیز به نسبت کم و ناچیز است.

در واقع به نظر می رسد حشره کش‌ها خطر ابتلا به این بیماری را افزایش می‌دهند.

احتمال ابتلا به این بیماری در افراد مبتلا به دیابت نوع دو بیشتر است.

رژیم غذایی مدیترانه‌ای که شامل انواع سبزی، میوه و حبوبات است خطر ابتلا به بیماری پارکسیون را کاهش می‌دهد.

پیش بینی می شود مصرف زیاد چربی های حیوانی به عنوان یک عامل خطر ساز برای ابتلا به بیماری پارکینسون باشد در صورتی که حبوبات، آجیل، سیب زمینی، سبزیجات و گوجه این امکان را کمتر می‌سازد.

در مجموع لازم است تحقیقات زیادی برای شناسایی فاکتورهای تاثیرگذار بر ابتلا به بیماری پارکینسون انجام شود.

تشخیص و ارزیابی بیماری پارکینسون

تشخیص بیماری پارکینسون اغلب به صورت بالینی انجام می‌گیرد و با توجه به شرح حال و معاینه دقیق نورولوژیک توسط متخصص مغز و اعصاب انجام می‌شود.

برای ارزیابی و تشخیص پارکینسون معمولا موارد زیر را انجام می‌دهند:

ضربه به انگشت دست و انگشت شست با هم و یا ضربه به پا برای بررسی کُندی حرکت مراجع

شل کردن دست برای مشاهده لرزش در حین استراحت

شل کردن عضلات حین حرکت گردن بازو ها و ساق پا به منظور بررسی سفتی اندام ها

حفظ تعادل ایستادن حین هل دادن آرام

معمولا اسکن های مغزی برای تشخیص پارکینسون استفاده نمی شوند. اگرچه می توانند برای رد کردن بیماری‌های دیگر و تشخیص افتراقی مورد استفاده قرار بگیرند.

روشهای PET Scan که به طور اختصاصی کاهش جذب عقده‌های قاعده‌ای مغز را نشان می‌دهد و بیماری پارکینسون را تایید می‌کند نیز به صورت روتین استفاده نمی‌شود و بیشتر در مطالعات تحقیقاتی این روش مورد استفاده قرار می‌گیرد.

برای درمان بیماری پارکینسون از متدهای درمانی مختلفی استفاده می‌شود و به علت پیشرونده بودن سیر بیماری و کاهش تدریجی عملکرد فرد توانبخشی این بیماران و بویژه کاردرمانی به عنوان عضوی از تیم درمان حائز اهمیت است.

منبع:توان درمان