به گزارش مفدا گلستان، در مقاله ای که با تلاش"علی جمال لیونی " درباره «ارتباط بین ورزش و آلزایمر»، در نشریه علمی، فرهنگی دانشگاه علوم پزشکی گلستان منتشر شده، آمده است که بیماری الزایمر شایعترین بیماری زوال عقل در جامعه افراد مسن است. مشخصه این بیماری از دست دادن قدرت ادراکی، رفتاری و حافظه است که غیر قابل برگشت بوده و روز به روز هم پیشرفت می کند.

 نویسنده مقاله در رابطه با مکانیسم اثر بیماری آلزایمر دو مکانیسم پاتونورولوژیکال اصلی ارائه شده را معرفی کرد:

*در مکانیسم اول پلاک های وابسته به سن اطراف نورون ها و گلیاها تجمع پیدا میکنند این پلاک ها در اثر تجمع پروتئین های نا محلول آملوئید بتا به وجود می آیند.

*در مکانیسم دوم وقتی بدن تلاش می کند این پلاک ها را حذف کند مشکلات بیشتری ایجاد می شود.

در سطح اولیه بیماری، نقش گلیاها  بسیار مهم است و از طریق تحریک فاگوسیت و فعال کردن پروتئازهای خارج سلولی مثل متاپروتئازها و نپریلیسین کمک به حذف این پروتئین آملوئید بتا   می کند و در کاهش سطح آن موثر است. اما بیماری که شدت میگیرد، تحریک پاسخ سیستم ایمنی به آملوئید بتا اتفاق می افتد که باعث ترشح پروتئین های التهابی می شود که با آسیب زدن به سلولهای عصبی و مرگ آن ها روند بیماری را سرعت می بخشند.

وی تصریح کرد که در سال ۲۰۱۹، ۲۴ میلیون نفر درجهان با این بیماری درگیر بودند و پیش بینی ها حاکی از آن است که این تعداد در سال ۲۰۵۰ به ۱۰۰ میلیون نفر می رسد. نویسنده در این مقاله آورده است که وقتی نگاهی به ریسک فاکتورهای بیماری آلزایمر می اندازیم ک عبارتند از :

*سن

*سطح تحصیلات پایین

*دیابت

ژنتیک*

قومیت *

رژیم غذایی*

آسیب دیدگی مغز*

از دست دادن شنوایی*

بیماری های خواب *

جنسیت *

*عدم فعالیت جسمانی

به جز این که فعالیت جسمانی خود یک ریسک فاکتور محسوب می شود، می تواند با اثر مثبت بر روی ریسک فاکتورهایی مثل دیابت و فشار خون بالا در پیشگیری از ایجاد آلزایمر کمک کند و هزینه ۵/۳ برابری که افرادمبتلا به آلزایمر برای نظام درمانی در مقایسه با افراد دیگر خواهند داشت را کاهش دهد.

وی اینگونه ادامه داد: ورزش زیر مجموعه ای از فعالیت های جسمانی است و نیز نماینده خوبی برای آنها می باشد اما جایگزینی کاملی برایش نیست. در واقع این بدان معناست که که اگر در طول روز، یک ساعت ورزش کنیم نمی توانیم کم تحرکی روزانه خو را به طور کامل جبران کنیم.

هیپوکامپ یکی از بخش های مهم ادراکی مغز با توانایی نوروپلاستیسیتی (انعطاف پذیری عصبی) است. تحقیقات ثابت کرده که فعتالیت جسمانی و ورزش با ایجاد نوروژنسیس (عصب زایی) در مغز باعث افزایش حجم هیپوکامپ می شود.

بر همین اساس افرادی که فعالیت جسمانی خوبی داشتند ۳۵تا ۳۸ درصد کمتر از همتای بدون تحرک خود ریسک ابتلا به بیماری آلزایمر را داشتند. حداقل فعالیت جسمانی پیشنهادشده در طول هفته یعنی بیشتر از ۱۵۰ دقیقه می تواند ریسک ابتلا به زوال عقل را تا ۴۰ درصد کاهش بدهد. ورزش با ایجاد نوروژنسیس و افزایش فاکتورهای مختلفی مثل و در هیپوکامپ می تواند اثرات مثبت ادراکی خو را داشته باشد.

نویسنده مقاله تاکید کرد ورزش مداوم و روزانه می تواند عامل قوی در پیشگیری از آلزایمر باشد و حتی ورزش های مداوم برای افرادمبتلا به الزایمر می تواند از بعضی از داروها مثل کولین استرازها در روند بهبودی افراد موثرتر باشد. هنگام تمرین و ورزش، حتی اندک، خون بیشتری به مغز می‌رود که باعث سلامت مغز می‌شود. فعالیتهایی مثل مطالعه کردن و بازی های فکری کمک زیادی به سلامت مغزی افراد می کند.

متن کامل این مقاله در نشریه علمی - فرهنگی دانشگاه علوم پزشکی گلستان، شماره اول/ پاییز ۹۹ به طبع رسیده است.