به گزارش خبرگزاری مفدا مازندران، هرساله ماه مهر، شاهد یک رویداد دیگر در زمینه بهداشت عمومی و آگاهی رسانی جمعی در میانه‌ی خود می‌­باشد. از سال ۱۹۹۲ تا کنون، هجدهم تا بیست و پنجم مهرماه، به عنوان هفته سلامت شناخته شده و با تأسیس سازمان ملل و سازمان بهداشت جهانی، به یک رویداد رسمی در تقویم بهداشت جهان بدل شده است. این هفته و در میان آن نوزدهم مهر ماه - که روز سلامت روان نامیده شده است – تریبونی در سطح جهان برپا نموده تا متخصصین بهداشت و سلامت روان با مردم صحبت کنند و اهمیت سلامت روانی جامعه را در ذهن مخاطبان پر رنگ نمایند. این روز، فرصتی برای آگاهی یافتن از روح خود و شرایط آن بوده و بهترین زمان برای روبرو شدن با باورهای اجتماعی غلط و غیرعلمی درباره‌ی بیماری های روانی است.

ریشه‌های برگزاری این مراسمِ سالانه، به تشکیل فدراسیون جهانی سلامت روان برمی­‌گردد. این سازمان غیردولتی (NGO)، در سال ۱۹۴۸ تشکیل شد. در این سال، جان راولینگ ریز، پزشک انگلیسی، ریاست کنگره بین المللی سلامت روان که در لندن برگزار شد را به عهده گرفت و در این کنگره، تصمیمِ تأسیس فدراسیون جهانی سلامت روان اتخاذ شد. راولینگ ریز هم به عنوان اولین رئیس این فدراسیون انتخاب گشت. بودجه­‌ی این سازمان از طریق کمک‌های خیریه تأمین می­‌گردد. در ابتدای تشکیل این فدراسیون، گروه‌هایی مانند انجمن‌های روانشناسان از ۴۶ کشور به عضویت این نهاد غیر دولتی در آمدند. امروزه فعالیت این نهاد با برگزاری رویدادهای متفاوت در هفته سلامت، جهانگیر شده است و بیش از ۹۰ کشور به صورت رسمی عضو فدراسیون جهانی سلامت روان هستند. اهداف و سیاست‌های کلی این نهاد، ارتقاء سلامت روان جوامع، پژوهش در زمینه­‌ی بهترین روش‌های درمانی اختلالات روانی و احساسی و همچنین پیشگیری از ایجاد این گونه اختلالات می­‌باشد.

این رویداد سالیانه اولین بار در ۱۹۹۲ و همزمان با شروع کار ریچارد هانتر به عنوان معاون دبیرکل برگزار شد. در طی چند سال اول، رویکرد خاصی در زمینه­‌ی برنامه‌های هفته سلامت روان اتخاذ نمی­‌شد. در سال ۱۹۹۴ و در دوران دبیری یوجین برودی، اولین رویکرد سالیانه انتخاب شد و فعالیت‌های فدراسیون در راستای این رویکرد جهت گرفت. این رویکرد ساده و کلی بود؛ بهبود کیفیت خدمات سلامت روان در کل جهان. امروزه سازمان بهداشت جهانی از این رویداد حمایت می­‌کند و از طریق ارتباط با وزارت‌های بهداشت کشورها و همچنین سازمان­‌های بزرگ مستقل، اطلاع‌رسانی‌های گسترده‌­ای را در این زمینه انجام می‌­دهد.

هر ساله رویکردهای گوناگونی برای هفته سلامت اتخاذ می‌­گردد. موضوعات انتخابی هر سال، یک قشر درگیر با مشکلات روانی و یا یک اختلال شایع در بین جوامع را هدف قرار می‌­دهد. از سال ۱۹۹۴ تا به امروز، موضوعاتی از قبیل سلامت روان زنان و کودکان، تاثیر مشاغل، اثرات خشونت، کاهش احتمال ایجاد اختلالات از طریق آگاهی بخشی، افسردگی، حقوق بشر و مبارزه با نژادپرستی و موضوعات دیگری مورد توجه قرار گرفته‎‌اند. سال ۲۰۱۸، هفته سلامت روان بر روی جوانان و دنیای درحال تغییر پیرامون آن­ها تمرکز داشت. با افزایش نرخ خودکشی در سال­های اخیر و بخصوص در کشورهای صنعتی و پیشرفته، فدراسیون جهانی سلامت روان لازم دانست تا توجه جهان و سیاست گذاران را به این معضل جلب نموده و سال ۲۰۱۹ را سال ارتقاء سلامت روان جلوگیری از خودکشی نامید.

سال ۲۰۲۰، از ابتدا تا به حال، نه تنها برای انسان ها، بلکه برای همه­‌ی جهان پر از چالش بوده است. بحران‌های سیاسی و اقتصادی، بلایای طبیعی در گوشه و کنار جهان، انسان­های زیادی را در سراسر جهان دچار چالش کرده بود. این حوادث، علاوه بر خسارت‌های جانی و مادی، روان انسان‌های زیادی را نیز تحت تاثیر قرار داد.

سال ۲۰۲۰، از ابتدا تا به حال، نه تنها برای انسان ها، بلکه برای همه­‌ی جهان پر از چالش بوده است. بحران‌های سیاسی و اقتصادی، بلایای طبیعی در گوشه و کنار جهان، انسان­های زیادی را در سراسر جهان دچار چالش کرده بود. این حوادث، علاوه بر خسارت‌های جانی و مادی، روان انسان‌های زیادی را نیز تحت تاثیر قرار داد. ضربات روانی و از دست دادن عزیزان، تنش‌های روانی و اضطراب از شرایط و عدم اطمینان از آینده از جمله عللی هستند که می­توانند باعث ایجاد آسیب­‌های روانی شوند. با شروع گسترش بیماری کووید نوزده در جهان، این اضطراب‌ها دو چندان شد. قرنطینه اجباری و تعطیلی مشاغل و دور شدن افراد از هم بدون شک سلامت روان انسانِ اجتماعی و پویا را تحت تأثیر قرار می‌­دهد. شواهد موجود حاکی از آن هستند که در دوران همه‌گیری یک بیماری، اختلالات اضطرابی افزایش قابل توجهی پیدا می‌­کنند. عواملی مانند دانش اندک از بیماری، اطلاع‌رسانی‌های ضد و نقیض و بلاتکلیفی، عوامل فزاینده ای بر مشکلات روانی خواهند بود و امکان ایجاد آسیب‌­های دائمی را افزایش می‌دهند.

با توجه به این شرایط و ادامه شرایط ایجاد شده ناشی از همه­‌گیری ویروس کرونا، فدراسیون جهانی سلامت روان، شعار سال ۲۰۲۰ را این‌گونه انتخاب نموده است:  

" سلامت روان برای همه: سرمایه گذاری بیشتر-دسترسی بیشتر، برای همه، همه جا "

به گفته­‌ی مجله­‌ی علمی Lancet اهمیت سلامت روان در رشد و توسعه جوامع ثابت شده می باشد. سران و رهبران جهان وعده‌هایی برای سرمایه گذاری در زمینه­‌ی سلامت روان داده بودند؛ اما هیچ کدام آن­ها رنگ واقعیت نگرفت. با ظهور یک پاندمی و ایجاد شرایط جدید، پیشنهادات دانشمندان دیگر یک برنامه برای بهبود زندگی بشر نیست؛ بلکه یک ضرورت و حرکت عام المنفعه می­‌باشد. لذا هدف رویداد امسال، آگاهی­‌رسانی و ایجاد نیاز برای سرمایه گذاری در برنامه‌­های سلامت روان می­‌باشد.

از برنامه‌های هفته سلامت روان می­توان به رویداد بزرگ سازمان بهداشت جهانی اشاره نمود. این رویداد در تاریخ نوزده مهرماه (۱۰ اکتبر) به صورت زنده برگزار می‌­شود و به صورت آنلاین قابل دیدن است. در این رویداد افرادی مانند آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، ابراهیم محمد صلح، رئیس جمهور مالدیو و آلیسون بکر دروازبان تیم لیورپول و تیم ملی برزیل شرکت می‌­کنند. این رویداد ساعت ۱۶:۰۰ به وقت ژنو (مقر سازمان بهداشت جهانی) و ۱۷:۳۰ به وقت ایران آغاز می­‌شود و حدود دو ساعت طول می­‌کشد. علاقه‌­مندان می­‌توانند بیننده­‌ی این رویداد از طریق شبکه­‌های اجتماعی رسمی سازمان بهداشت جهانی باشند.

گردآوری کننده: شایان ثابتی