امید خیری دبیر علمی جشنواره دانشجویی ایده های نوآورانه آموزشی در گفتگو با مفدا با اعلام این خبر به تشریح اهداف جشنواره، روند اجرای آن و دستاوردهای حاصل از آن پرداخت.
وی با اشاره به اینکه اساسنامه کمیته دانشجویی توسعه آموزش علوم پزشکی در مهرماه سال جاری به دانشگاه‌های علوم پزشکی ابلاغ شد، گفت: پس از ابلاغ این اساس نامه به دنبال این امر بودیم که هر چه سریع‌تر به ساختار مورد نظرمان در دانشگاه‌ها برسیم و کمیته‌ها استقرار پیدا کنند. از طرفی در پی این بودیم که چگونه می‌توانیم دانشجویان سراسر کشور را به نوعی در یک برنامه اجرایی که خودمان راهبری آن را به عهده داریم، در حوزه توسعه آموزش علوم پزشکی درگیر کنیم. پس از جلساتی که با اعضای کمیته مرکزی و همینطور اساتید داشتیم و با پیروی از الگوهای استانداردی که در سطح بین‌المللی برای دانشجویان در این حوزه تعریف شده بود به این نتیجه رسیدیم که همزمان با همایش کشوری آموزش علوم پزشکی در اردیبهشت ماه، یک جشنواره نیز برگزار کنیم.
این دانشجوی داروسازی دانشگاه جندی شاپور اهواز در ادامه افزود: هدفمان این بود که در این جشنواره دانشجویان به ارائه ایده‌های نوآورانه خود در حوزه توسعه آموزش علوم پزشکی بپردازند. در این جشنواره تاکید ما بر این است که دانشجو صرفا به ارائه ایده خام نپردازد و خود را درگیر چند و چون این حوزه کند و ایده آموزشی خود را در قالب یک نقشه راه کامل ترسیم کند.
هدف این جشنواره و در سطح کلان‌تر هدف کمیته‌ها این است که دانشجویانی داشته باشیم که ضمن دغدغه مندی نسبت به مشکلات آموزشی نسبت به حل مشکلات با استفاده از روش های علمی و مبتنی بر شواهد اقدام کنند.
دبیر علمی جشنواره با تاکید بر اینکه ایده‌ها باید کامل و جامع و بر اساس استانداردهای مشخصی ارائه شوند، خاطر نشان کرد: باید مشخص شود که چه نیاز آموزشی‌ای باعث به وجود آمدن این ایده شده است. همچنین دانشجو باید این نیاز آموزشی را در ایران و خارج از کشور مرور و بیان کند که برای برطرف شدن این نیاز چه فعالیت‌هایی تا کنون صورت گرفته است. می‌خواهیم دانشجو نگاهش را گسترده تر کند و منابع انسانی و امکاناتی که برای اجرا شدن ایده مورد نیاز است، با زمان بندی مشخص و ابزارهای ارزیابی موفقیت ایده را هم بیان کند.
وی همچنین اضافه کرد: در حوزه توسعه آموزش دانشجویان را به سه تیپ مختلف تقسیم می‌کنیم؛ یک سری از دانشجویان صرفا فراگیر هستند و احساس مسئولیتی نسبت به تغییر و بهبود سیستم آموزشی ندارند که بخواهند حتی فیدبکی بدهند؛ بخشی از دانشجویان هم صرفا فیدبک می‌دهند و مشکل را مطرح می‌کنند اما راهکاری ارائه نمی‌کنند. ما به دنبال این هستیم که دانشجویان را به سمتی ببریم که در پی برطرف کردن مشکل باشند و در عین مطرح کردن مشکل، راه حل آن را نیز در قالب یک ایده عملیاتی با نقشه راه ارائه دهند.
خیری درباره هدف از راه اندازی جشنواره گفت: هدف این جشنواره و در سطح کلان‌تر هدف کمیته‌ها این است که دانشجویانی داشته باشیم که ضمن دغدغه مندی نسبت به مشکلات آموزشی نسبت به حل مشکلات با استفاده از روش های علمی و مبتنی بر شواهد اقدام کنند.
مهلت ارسال ایده به جشنواره تا ۱۵ اسفند ماه است
دبیر علمی جشنواره درباره روند اجرایی جشنواره نیز توضیحاتی ارائه داد و خاطر نشان کرد: وقتی اسم کنگره و سمینار می‌آید یک قالب کلی در ذهن دانشجویان شکل می‌گیرد که سیستم استاندارد علمی مشتمل بر متد و نتیجه گیری است. اما در این جشنواره ما به دنبال این بودیم که علاوه بر اینکه محتوا را از دانشجویان دریافت می‌کنیم، آموزشی هم به آنها ارائه داده باشیم و نقشه راه را مشخص کرده باشیم که بدانند از آنها چه می‌خواهیم. از این رو مطالعاتی انجام شد و با بهره مندی از نظر اساتید و در نظر گرفتن استانداردهای بین المللی، قالب استانداردی را طراحی کردیم و از طریق سایت جشنواره در اختیار دانشجویان قرار دادیم تا بر اساس این قالب ایده‌های خود را طراحی کنند.
این دانشجوی فعال همچنین توضیح داد: در این جشنواره مرکز ملی تحقیقات راهبردی آموزش پزشکی(نصر) هم به عنوان برگزار کننده در کنار مرکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشکی وزارت بهداشت همکاری می‌کند. به علاوه اینکه شبکه جهانی USERN و کارگروه I_CREATE که در بدنه این شبکه است به عنوان حامی جشنواره همکاری دارند. تبلیغات و اطلاع رسانی جشنواره آغاز شده و سایت آماده دریافت طرح‌های دانشجویان است.
خیری با یادآوری این که مهلت ارسال ایده به جشنواره تا ۱۵ اسفند ماه است، بیان داشت: بعد از اینکه داوری مقدماتی ایده‌ها انجام شد، ارائه در حضور داوران که از اساتید حوزه آموزش علوم پزشکی هستند انجام خواهد شد.
وی در توصیف کلیات شاخص‌های ارزیابی ایده‌ها گفت: از شاخص‌های کلی در خصوص ارزیابی ایده‌ها یکی این است که دانشجو تا چه میزان در تبیین نیاز آموزشی موفق بوده و مساله را به چه صورت توضیح داده و به بیان ضرورت پرداخته است. مورد مهم بعدی کیفیت بیان متودولوژی است. ما در قالبی که ارائه داده‌ایم پارامترهای بسیاری را لحاظ کرده‌ایم و در آن به زمانبندی، منابع و امکانات مالی و انسانی، ابزارهای ارزیابی و پارامترهای ارزیابی و شفافیت متدولوژی اشاره کرده‌ایم.
یک ایده باید به فرآیند آموزشی تبدیل و نتایجش به بحث گذاشته شود
دبیر علمی جشنواره با اشاره به اهمیت خلاقیت و نوآوری در طرح ایده‌ها اظهار داشت: نوآوری اهمیت زیادی دارد از این منظر که آیا در ایده مطرح شده به یک خلاء پرداخته که تا به حال کسی به آن توجه نکرده است و می‌تواند تغییر بزرگی ایجاد کند و نهایتا اینکه ایده‌ای که مطرح شده چقدر توانایی تکرار پذیری دارد. یک ایده نوآورانه آموزشی در حوزه علوم پزشکی باید قابلیت تکرار پذیری در مراکز دیگر با منابع و امکانات مختلف را داشته باشد. همچنین این مساله در ایده‌ها مورد بررسی قرار می‌گیرد که نیاز آموزشی که به وسیله این ایده برطرف می‌شود نهایتا چه تاثیری در سیستم ارائه خدمات سلامت می گذارد و این تاثیر به چه شکل خواهد بود. به عنوان مثال ممکن است یک دانشجو به نقصی در سیستم آموزشی پزشکان عمومی بپردازد که در صورت اصلاح آن و افزایش مهارت های مربوطه، بعدا بر اساس سیاست‌های بالادستی نظام سلامت بر نظام ارجاع تاثیر مثبت بگذارد و بعنوان مثال بار مالی زیادی را کاهش دهد.
یک ایده نوآورانه آموزشی در حوزه علوم پزشکی باید قابلیت تکرار پذیری در مراکز دیگر با منابع و امکانات مختلف را داشته باشد. به علاوه اینکه این مساله در ایده‌ها مورد بررسی قرار می‌گیرد که نیاز آموزشی که به وسیله این ایده برطرف می‌شود نهایتا چه تاثیری در سیستم ارائه خدمات سلامت می گذارد و این تاثیر به چه شکل خواهد بود.
خیری در ادامه درباره دستاوردهای جشنواره توضیح داد: خروجی جشنواره قرار نیست فقط به طرح تعدادی ایده ختم شود بلکه به دنبال این هستیم ایده‌ها را تبدیل به فرآیندهای آموزش علوم پزشکی کنیم. انتظار داریم وقتی ایده‌ای در جشنواره مورد نقد قرار می‌گیرد و در پروسه داوری نقص‌های آن برطرف می‌شود، در دانشگاه مربوطه با حمایت‌هایی که صورت می‌گیرد، به صورت پایلوت به یک فرآیند آموزشی تبدیل شود و نتایج آن در جشنواره مطهری مطرح شود. یک ایده باید به فرآیند آموزشی تبدیل و نتایجش به بحث گذاشته شود.
وی در پایان با اشاره به اهمیت حضور و مشارکت دانشجویان در موضوع توسعه آموزش پزشکی، اظهار داشت: دلیل اصلی تشکیل کمیته دانشجویی توسعه آموزش پزشکی بسترسازی برای حضور دانشجو در امر توسعه آموزش و نهایتا ارتقای کیفی آموزش علوم پزشکی در کشور بود. این خلاء حس می‌شد که هیچ نهاد دانشجویی در این حیطه بصورت تخصصی فعال نبود. در نگاه ما جامعه بعنوان ذینفع اصلی در نظام آموزش علوم پزشکی قلمداد می شود و دانشجو نیز بعنوان عضوی از این نظام و یکی از ذینفعان اصلی وظیفه دارد ضمن استفاده از این سیستم به بهبود آن نیز بپردازند تا نتیجه نهایی که همان ارایه خدمت به بهترین شکل به جامعه است حاصل شود.
گفتنی است اولین جشنواره دانشجویی ایده های نوآورانه آموزشی اردیبهشت ماه ۱۳۹۸، همزمان با بیستمین همایش کشوری آموزش علوم پزشکی و دوازدهمین جشنواره آموزشی شهید مطهری، توسط کمیته دانشجویی مرکز مطالعات و توسعه آموزش وزارت بهداشت در تهران برگزار می گردد.
جهت دریافت فایل راهنمای نحوه نگارش ایده نوآورانه و ثبت نام به سایت رسمی جشنواره مراجعه نمائید.