به گزارش مفدا، جلسه اعضای شورای مرکزی دبیران شورای صنفی دانشجویان دانشگاه‌ها و دانشکده‌های علوم پزشکی کشور با دکتر حمید اکبری قائم مقام معاونت آموزشی وزارت بهداشت با حضور دکتر اکبر فتوحی دبیر شورای گسترش دانشگاه‌های علوم پزشکی امروز چهارشنبه ۱۰ بهمن ماه در سالن جلسات معاونت آموزشی این وزارتخانه برگزار شد.
در این جلسه دانشجویان به نقد آیین نامه و دستورالعمل اجرایی نحوه مشارکت بخش خصوصی در آموزش عالی علوم پزشکی پرداختند. از جمله مسائلی که دانشجویان به آن اشاره کردند نقض شدن عدالت آموزشی، توده‌ای شدن محیط دانشگاه، نبود تقاضا برای برخی رشته‌ها، افزایش نابرابری اجتماعی، کاهش کیفیت آموزش و طبقاتی شدن آموزش بود.
دانشجویان همچنین با اشاره به اینکه فضای فعالیت‌های فرهنگی و سیاسی در دانشگاه‌های خصوصی وجود ندارد، نسبت به غیر سیاسی و غیر فرهنگی شدن محیط دانشگاه و از نقض شدن نظام ارزشی کشور در دانشگاه‌های خصوصی ابراز نگرانی کردند.
افزایش تعداد فارغ التحصیلان بیکار و نبود شغل از دیگر دغدغه‌های مطرح شده توسط این دانشجویان فعال صنفی بود.
اگر قرار به توسعه رشته‌ها باشد باید استانداردها نیز رعایت شوند
دکتر اکبری در پاسخ به مسائل مطرح شده از سوی دانشجویان اظهار داشت: جای خوشبختی دارد که جامعه دانشجویی نسبت به این موضوعات حساسیت نشان می‌دهد. ممکن است این حساسیت برای برخی مسئولان خوشایند نباشد اما ما وقتی می‌بینیم دانشجویان واکنش نشان می‌دهند متوجه می‌شویم که جامعه دانشجویی ما فعال و پویاست و امیدواریم در همه زمینه‌ها نیز چنین باشد.
وی در ادامه افزود: خوشبختانه با شورای صنفی راحت‌تر می‌شود، صحبت و تبادل نظر کرد چون شورای صنفی گرایش و نگاه سیاسی ندارند و حاشیه‌ای از بحث‌ها ایجاد نمی‌شود. درباره موضوع توسعه آموزش نیز همیشه مباحث زیادی مطرح بوده در همه جای دنیا هم این شرایط حاکم است.
اکبری با اشاره به نقش دانشگاه آزاد اسلامی در توسعه آموزش اظهار داشت: این توسعه نکات مثبت و منفی زیادی دارد. آموزش یک سری استانداردها دارد که تنها یکی از آن شاخص‌های حداقلی، نسبت استاد به دانشجو است. نسبت نرمال در سطح دنیا ۱۲ دانشجو به یک استاد است که این تعداد در دانشگاه آزاد به گفته مسئولان آن، ۶۰ به یک است که با استانداردها فاصله زیادی دارد. اما می‌بینیم که دانشگاه آزاد در بخش پزشکی توسعه زیادی نداده است و دلیلش این است که ما کنترل کردیم و توسعه در این بخش با حساب و کتاب صورت گرفته است. همه ضوابط اینجا چک می‌شود.
قائم مقام معاونت آموزشی وزارت بهداشت با اشاره به اینکه هر رشته در وزارت بهداشت دبیرخانه دارد، توضیح داد: به دلیل ساختارهایی که در وزارت بهداشت هست همه رشته‌ها متولی دارند، این ساختار در وزارت علوم وجود ندارد. این دبیرخانه‌ها فقط متولی توسعه نیستند بلکه متولی کیفیت نیز هستند. اگر قرار به توسعه باشد باید استانداردها نیز رعایت شوند. ما در کشور دو هزار و ۶۰۰ موسسه مستقل آموزش عالی داریم که از این تعداد تنها ۶۵ مورد آن مربوط به علوم پزشکی است. این نشان می‌دهد که زمانی که توسعه داده می‌شد ما محکم ایستادیم و توسعه ندادیم چون اول باید کیفیت رعایت شود و نیروی انسانی مورد نیاز نیز دیده شود.
این مقام مسئول همچنین خاطر نشان کرد: در این دولت اسناد روشنی بیرون آمد که بر اساس آنها توسعه آموزش عالی کشور بر اساس نقشه صورت می‌گیرد. کمیسیون آموزش عالی مجلس پارسال ۵ درصد سهمیه برای ایثارگران زیر ۲۵ درصد مد نظر قرار داد و این باعث شد آرایش قبولی‌ها به هم بریزد. بعد از اعتراضاتی که صورت گرفت کمیسیون ما را خواست و گفتند شما در وزارت بهداشتی خیلی سیستم را بسته‌اید و نگران آینده شغلی خودتان هستید، شما فقط صنف را می‌بینید و توسعه نمی‌دهید. ما در مقابل آن ۵ درصد اضافه مقاومت کردیم و فشارهای زیادی را متحمل شدیم. چرا که ظرفیت ما بر اساس امکانات، استاد، آزمایشگاه و یونیت است نیم‌توانیم مثل وزارت علوم توسعه بدهیم. دانشجویان این مسائل را نمی‌دانند و نگران می‌شوند.
وی در ادامه با اشاره به اینکه فشارهای زیادی به وزارت بهداشت برای افزایش ظرفیت وارد می‌شود، بیان داشت: از سازمان سنجش تا وزارت علوم، دانشگاه آزاد و کمیسیون‌های مجلس ما را تحت فشار بسیار زیاد قرار می‌دهند تا ظرفیت را افزایش دهیم اما ما معتقد به این کار نیستیم. یک دیدگاه این است که اگر ظرفیت را اضافه نکنید مردم برای ادامه تحصیل در رشته مورد نظرشان به خارج از کشور می‌روند و ارز از کشور خارج می‌شود.
اکبری در ادامه با اشاره به سند آمایش سرزمین دانشگاه‌های علوم پزشکی گفت: در سند آمایش کشور به ده منطقه آمایشی تقسیم شده و بر اساس آن در شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسیده است که تاسیس دانشگاه جدید منوط به ایجاد استان جدید است و همین قانون به ما کمک کرده که بتوانیم در مقابل ایجاد دانشگاه و دانشکده مقاومت کنیم و جلو توسعه بی رویه بایستیم.
قائم مقام معاونت آموزشی وزارت بهداشت تاکید کرد: وزارت بهداشت به دنبال توسعه نیست. افراد مختلفی می‌خواهند در عرصه آموزش علوم پزشکی سرمایه گذاری کنند و درخواست‌های بسیاری برای ما می‌آید. کسانی که وارد پروسه شده‌اند بعدا متوجه می‌شوند که پروسه راحتی نیست و نهایتا یا ما جواب منفی داده‌ایم یا خودشان متوجه شده‌اند که این عرصه برای سرمایه گذاری مناسب نیست.
وی ادامه داد: تا قبل از امسال هر درخواستی می‌آمد ما مراحل را تشریح می‌کردیم و مسیر را نشان می‌دادیم، محدودیتی هم نداشتیم اگر می‌خواستیم توسعه بدهیم می‌توانستیم و کسی هم نمی‌توانست خرده‌ای بگیرد. ولی سخت گیری‌های ما فراتر از مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی است.
این مقام مسئول در ادامه با اشاره به اینکه هیچ مدل پذیرش بدون کنکور در وزارت بهداشت وجود ندارد، خاطر نشان کرد: حتی دانشجویان شهریه پرداز هم در کنکور شرکت می‌کنند.
اکبری در پایان صحبت‌های خود با تاکید بر اینکه وزارت بهداشت در مقابل فشارها ایستاده است، گفت: ما در این موضوع فشار زیادی را تحمل کرده‌ایم و حرف‌ها و اتهامات زیادی شنیده‌ایم، اما بیشتر از دانشجویان بر سر این موضوع ایستاده‌ایم چرا که سلامت جامعه برای ما مهم است و راه کاهش تقاضا در حوزه علوم پزشکی را افزایش ظرفیت نمی‌دانیم.
ظرفیت رشته‌ها را تا سال ۱۴۰۰ در شورای گسترش مصوب کرده‌ایم
در ادامه جلسه دکتر فتوحی نیز به ارائه توضیحاتی پرداخت و گفت: همین که تنها یک موسسه خصوصی در حوزه علوم پزشکی وجود دارد نشان می‌دهد که ما در مقابل توسعه بی رویه ایستاده‌ایم. در این فضا وزارت بهداشت خیلی خوب مقاومت کرده و نتیجه این مقاومت هم روشن و مشخص است. اگر می‌خواستیم توسعه دهیم چرا تا به حال این کار را نکرده‌ایم. برای کنترل فشارها ما تلاش کردیم به افراد بفهمانیم که ایجاد موسسه خصوصی در زمینه علوم پزشکی به چه معنی است. تصور عده‌ای این است که با دو اتاق و چند کارمند و چند استاد حق التدریس می‌شود رشته ایجاد کرد. این در حالی است که برای ایجاد رشته پرستاری باید یک اسکیل‌لب یک میلیاردی و یک بیمارستان به عنوان عرصه در اختیار باشد.
وی در ادامه اظهار داشت: آیین نامه‌ای که نوشته شد در واقع کار را برای افرادی که می‌خواهند وارد این مسیر شوند سخت کرده است. بر اساس این آیین نامه اگر یک میلیاد شهریه بگیرند، باید دو میلیارد تومان ضمانت نامه بانکی به ما بدهند که این به معنای پول نقد است. پس آنچه نوشته شده برای این است که موضوع چارچوب پیدا کند و در واقع مانع شود نه اینکه تسهیل کننده باشد. کسانی که منصفانه به آیین نامه نگاه می‌کنند به وضوع به سخت بودن آن اشاره دارند. ما متقاضیان راه اندازی رشته را متقاعد می‌کنیم که اگر برای پول درآوردن وارد این مسیر می‌شوند کاملا در اشتباهند. در دانشگاه‌های مطرح دنیا مثل هاروارد نیز تنها ۲۵ درصد هزینه‌ها از طریق شهریه تامین می‌شود و مابقی بر اساس بیزینس است. آموزش پزشکی بسیار پرخرج است و در همه دنیا هم اینگونه است.
دبیر شورای گسترش دانشگاه‌های علوم پزشکی با اشاره به اینکه در وزارت بهداشت تصویر روشنی از وضعیت رشته‌ها وجود دارد، خاطر نشان کرد: ما به خوبی می‌دانیم که در چه رشته‌های ظرفیت باید تغییر کند و تصویر روشنی از وضعیت رشته‌ها در اختیار داریم. شاید در کشور بی‌سابقه باشد اما حتی ظرفیت رشته‌ها را تا سال ۱۴۰۰ در شورای گسترش مصوب کرده‌ایم.
فتوحی همچنین تاکید کرد: تربیت نیروی انسانی بیش از حد در حوزه علوم پزشکی علاوه بر این آسیب‌هایی مانند بیکاری که برای فارغ التحصیلان ایجاد می‌کند بر سلامت جامعه نیز اثر گذار خواهد بود. سطح و نوع آسیب آن با تربیت نیرو در وزارت علوم بسیار متفاوت است. عده‌ای تصور می‌کنند که افزایش ظرفیت یک کار خیر است و باعث ورود خیل متقاضیان و پشت کنکوری‌ها به دانشگاه می‌شود و از طرفی این تصور اشتباه را دارند که ما در برخی رشته‌ها کمبود داریم. این آیین نامه در واقع برای مدیریت این فشارها نوشته شده است و حتی وزیر هم نمی‌تواند آن را لغو کند و تنها شورا می‌تواند درباره لغو آن تصمیم بگیرد.
وی در ادامه با اشاره به اینکه ما در وزارت بهداشت تمایلی به توسعه بیش از حد نداریم، خاطر نشان کرد: این آیین نامه نه تنها تسهیل کننده روند توسعه نیست بلکه بازدارنده نیز هست و ما پای آن می‌ایستیم. سلامت مردم برای ما مهم است و همین باعث می‌شود بیش از حد نیروی علوم پزشکی تربیت نکنیم مگر اینکه وقعا نیاز باشد. اگر در رشته‌ای نیاز به تربیت نیرو داشته باشیم وظیفه داریم تربیت کنیم.
دبیر شورای گسترش دانشگاه‌های علوم پزشکی در پایان در پاسخ به دغدغه دانشجویان در خصوص ارائه مجوز استفاده از بیمارستان خصوصی در دانشگاه علوم پزشکی شیراز تاکید کرد: دانشگاه علوم پزشکی شیراز یک دانشگاه۷۰ ساله دولتی کشور است و ما خطاب به این دانشگاه و نه هیچ موسسه خصوصی، اعلام کرده‌ایم که می تواند در چارچوب ضوابط از عرصه بیمارستان بوعلی مانند بیمارستان نمازی استفاده کند این مجوز به هیچ وجه به معنی سپردن آموزش به بخش خصوصی نیست.