محمدمهدی بحرالعلوم حافظ کل قرآن کریم و یکی از معدود افرادی است که موفق به کسب مدرک درجه یک حفظ قرآن در کشور شده است. وی از سال ۹۴ رییس مرکز قرآن و عترت وزارت بهداشت است. به مناسبت هفته قرآن و عترت در دانشگاه‌ها با او به گفتگو نشستیم.
مفدا: کمی از رزومه و سوابق قرآنی خود بفرمایید و بگویید که از چه زمانی به قرآن و فعالیت‌های قرآنی گرایش پیدا کردید؟
بحرالعلوم: از دوران کودکی به واسطه خانواده و مدرسه‌ای که در آن تحصیل می‌کردم به فعالیت‌های قرآنی گرایش پیدا کردم. به خواندن و حفظ قرآن علاقمند بودم و سوره‌های کوچک پایان قرآن را در دوران دبستان و بخش دیگری را در مقطع راهنمایی حفظ کردم. اواخر دوران دبیرستان در سال ۶۹ با هدف حفظ کل قرآن شروع و الحمدلله موفق به حفظ کل قرآن شدم. در کنار حفظ جلسه تدریس قرآن داشتم و در مسابقات قرآنی نیز شرکت می‌کردم.
در حفظ۱۰ جزء و۲۰ جزء در دو سال مختلف نفر اول کشور شدم در حفظ کل در مسابقاتی که اکنون از آن به عنوان مسابقات ملی یاد می‌شود و آن زمان در وسعت کمتری برگزار می‌شد و جهاد دانشگاهی مسوول برگزاری آن بود در سال ۸۰ نفر سوم شدم. در مسابقات بین المللی در سوریه ۲ بار و در عربستان یک بار در ایران هم یک بار نماینده جمهوری اسلامی بودم و در این مسابقات دو بار موفق به کسب رتبه دوم شدم.
از سن ۲۶ سالگی وارد مدیریت فعالیت‌های قرآنی شدم و از سال ۷۹ به مدت چهارسال مدرس و مدیر جامعه‌القرآن بودم. این موسسه در شهر قم برای حفظ قرآن تاسیس شده بود در تهران شعبه‌ای نداشت در سال ۷۹ توانستم شعبه این موسسه را در تهران راه اندازی و مدیریت کنم.
از سال ۸۲ وارد سازمان دارالقرآن شدم. در این سازمان که وابسته به سازمان تبلیغات اسلامی است در سمت‌های مختلفی مشغول به فعالیت شدم. مدت زیادی در این سازمان در سمت معاون سازمان در حوزه آموزش و تبلیغ بودم و از سال ۹۴ نیز در مرکز قرآن و عترت وزارت بهداشت مشغول به فعالیت‌های قرآنی هستم.
مفدا: چند فرزند دارید و چه راهکارهایی را برای گرایش فرزندانتان به قرآن در پیش گرفته‌اید؟ چه توصیه هایی به پدر و مادرها برای تربیت قرآنی فرزندانشان دارید؟
بحرالعلوم: دو فرزند دختر دارم یکی از آنها امسال وارد دانشگاه شده است و دانشجوی مدیریت دانشگاه شهید بهشتی و فرزند دیگرم کلاس پنجم ابتدایی است. فرزندانم می‌دانند که کار من در حوزه فعالیت‌های قرآنی است. آنها را مجبور به حفظ قرآن نکرده‌ام. دختر کوچکم به حفظ قرآن علاقمند است و حافظ جزء۳۰ قرآن است و به تازگی حفظ جزء۲۹ را آغاز کرده است. هر دو فرزندم در این مسیر هستند و در مدارس اسلامی تحصیل کرده‌اند. تا جایی که توانسته‌ایم زمینه سازی کرده‌ایم و خودشان باید انتخاب کنند و اگر این مسیر را انتخاب کنند باعث خوشحالی من است اما خودشان در این زمینه صاحب اختیار هستند. به لطف خدا همسرم نیز حافظ کل قرآن شدند و در خانواده ایشان هم سه نفر حافظ کل قرآن شده‌اند و در اقوام نزدیک و خانواده پدری من یک نفر حافظ کل و چند نفر اجزاء قرآن را حفظ هستند و مسیری که در خانواده ما ایجاد شد چندین نفر را به این راه سوق داد و علاقمند کرد. برخی در مسابقات مطرح هستند و برخی دیگر وارد این حیطه نشده‌اند. برخی تحصیلاتی هم در این رابطه دارند.
مفدا: جوانان امروزه در عصر اطلاعات زندگی می‌کنند و در شبکه های اجتماعی دسترسی‌های مختلفی دارند و علاقمندی‌های متفاوتی با نسل‌های پیشین دارند بهترین روش تبلیغ معارف قرآن در مواجهه با این نسل چست؟
بحرالعلوم: قرآن در زمان و مکان و قشر خاصی محصور نیست. قرآن می‌فرماید: «قُل أَیُّ شَیءٍ أکبرُ شَهَادَه قُلِ اللهُ شَهیدٌ بَینی وَ بَینَکُم وَ أُوحِیَ إلَیَّ هَذَا القُرآنُ لِأنذِرَکُم بِهِ وَ مَن بَلَغ». قرآن برای پیامبر و مردم هم عصر ایشان و هرکسی که این قرآن به او می‌رسد انذار است. بنابراین قرآن تاریخ انقضاء ندارد و قرآن مرز زمانی و مکانی نمی‌شناسد.
نمی‌توانیم بگوییم اگر ما وارد عصر فضای مجازی و عصر اطلاعات شدیم قرآن دیگر جوابگو نیست. کلمه "قرآن" به معنای خواندنی است و خواندن قرآن هیچ وقت به یک سنت گذشته تبدیل نمی‌شود. نمی‌توانیم بگوییم ما از قرآن چیزهای جدیدی می‌خواهیم و دیگر آن را نمی‌خوانیم. قرآن به صورت یک کتاب است و باید خوانده شود. در همه اعصار همینطور است اما قطعا باید با تغییر ذائقه ها و شرایط، قالبها و روشهای جدیدی برای آموزش قرآن داشته باشیم. برای جلب توجه نسل‌های جدید باید روش‌هایی جدید داشته باشیم.
در مرکز قرآن و عترت سعی کردیم رشته‌های متنوعی را تعریف کنیم و هرکسی را از هر جایی که تمایل دارد وارد آموزش‌های قرآنی کنیم حتی اگر این مواجهه با قرآن در حداقل ممکن باشد. به صورتی برنامه‌ریزی کردیم که دانشجوی پزشکی یا پیراپزشکی یا اساتید و کارمندان اگر به پژوهش علاقه دارند از این طریق و اگر اهل هنر ادبیات و شعر و داستان هستند از همان طریق و اگر اهل قرائت و حفظ هستند از همان مسیر وارد جشنواره شوند. در رشته‌های قرائت و حفظ سطوح پایین‌تری را تعریف کردیم و افراد با کمترین اطلاعات و علاقه قرآنی می‌توانند در این جشنواره شرکت کنند. در جشنواره رشته‌ای به نام "ترجمه خوانی" داریم که شرکت کنندگان در این رشته متن ترجمه قرآن را می‌خوانند و یک روخوانی ساده از قرآن ارائه می‌دهند. اگر دائره را باز کنیم طیف جدیدی را می‌توانیم به این مسیر جذب کنیم.
گاهی از شرکت کنندگان در جشنواره سوال می‌کنم که آیا این سوره را حفظ بودی یا برای جشنواره حفظ کردی و در جشنواره شرکت کردی؟ اگر کسی حفظ کرده و در جشنواره شرکت کرده به این معنی است که ما یک جذب داشته‌ایم.
اگر منظور از سوال شرایط فعلی جوانان در کل جامعه است به نظرم باید خیلی روی این موضوع کار کنیم. دو دستگاه تعیین کننده صدا و سیما و آموزش و پرورش دستگاه‌هایی هستند که همه مردم در یک دوره یا در طول زندگی با آن سرو کار دارند. این دستگاه‌ها اگر بتوانند مردم و جوان‌ها را جذب کنند مشکل ما حل می‌شود. اگر بتوانند قالب‌های جدید را طراحی کنند همان اتفاقی که می‌خواهیم رخ می‌دهد. در ستادها و شوراهایی که عضو هستم کارهایی در حال انجام است اما راه درازی در پیش رو داریم.
مفدا: به نظر شما سلوک و منش گروه‌های مرجع مثل هنرمندان، ورزشکاران و مسوولان چه تاثیری بر نزدیکی قلوب جوانان به معنویات دارد؟
همانطور مقام معظم رهبری در دهه هفتاد موضوع خواص را مطرح کردند و گفتند که خواص بیش از دیگران در جهت‌گیری‌های جامعه در مسائل مختلفی موثر هستند. در حدیث داریم که «النّاسُ بِأُمَرائِهِم أَشبِهُ مِن أبائِهِم» مردم به رؤسا و حاکمانشان از پدرانشان شبیه‌تر هستند. اگر فرهنگ گفتگو و فرهنگ تعامل در مسؤولین باشد مردم هم به همین سمت و سو می‌روند. بخش عمده آموزه‌های قرآنی باید در رفتار افراد متجلی باشد و کسی که در رأس هست باید بیشتر از دیگران مراقب باشد و هرچه سمت افراد بالاتر می‌رود باید بیشتر مراقب باشند.
مفدا: در پایان اگر صحبتی دارید بفرمایید.
۲۴ آبان ماه سالروز رحلت علامه طباطبایی است و به همین مناسبت ۱۸ تا ۲۴ آبان ماه توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی به عنوان هفته قرآن و عترت در دانشگاه‌ها نام گذاری شده است و البته قرآن محصور در هفته‌ها نیست اما برای جلب توجه و جذب نیروهای جدید نامگذاری شده است. این زمان در دانشگاه‌ها زمان بسیار مناسبی برای پرداختن به قرآن است. اوایل ترم و در زمان امتحانات نیست.
برنامه‌هایی را برای اجرا در این هفته به دانشگاه‌ها ابلاغ کرده‌ایم و در این هفته به دو دانشگاه اهواز و رفسنجان سفر می‌کنم. دیدار با فعالان قرآنی، تقدیر از برگزیدگان قرآنی و دیدار بار رؤسا و معاونان دانشگاه، از برنامه‌هایم در این سفرها است. انشاالله آیین نامه دروه بعد جشنواره را تا پایان آبان ماه ابلاغ می‌کنیم و ثبت نام در آن از اول آذر ماه خواهد بود.