به گزارش مفدا، خانه نشریات به عنوان یک نهاد دانشجویی نوپا با هدف ارتقاء کمی و کیفی نشریات دانشجویی دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور تاسیس شده و در حال حاضر چهارمین دوره خود را سپری می‌کند. محمد مسلمی که به عنوان دبیر چهارمین دوره خانه نشریات معرفی شده است، معتقد است: در شورای مرکزی خانه نشریات وزارت بهداشت تلاش می‌کنیم که خانه نشریات را به طور کامل به یک نهاد صنفی و غیر دولتی تبدیل کنیم.
برای آگاهی از آخرین وضعیت خانه نشریات وزارت بهداشت و مشکلات پیش روی نشریات دانشجویی و همچنین ارایه راهکارهای لازم برای توسعه نشریات دانشجویی با محمد مسلمی دبیر چهارمین دوره خانه نشریات وزارت بهداشت به گفت وگو نشستیم که در ادامه می‌خوانیم.
مفدا: خودتان را معرفی کنید و از سوابق خود در حوزه نشریات بگوئید.
محمد مسلمی مدیر مسئول نشریه وقایع اتفاقیه، دبیر چهارمین دوره خانه نشریات وزارت بهداشت درمان آموزش و دانشجوی ورودی ۱۳۹۳ دانشگاه علوم پزشکی کرمان در رشته پزشکی هستم.
ابتدا با عضویت در تشکل انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی کرمان و همکاری با چند نشریه با حوزه نشریات در کنار فعالیت در تشکل‌ها آشنا شدم و بعد از گذشت سومین ترم تحصیلی و انتخاب به عنوان دبیر سیاسی انجمن اسلامی دانشجویان به مدیر مسؤولی و سردبیری نشریه وقایع اتفاقیه به صاحب امتیازی تشکل انجمن اسلامی دانشگاه علوم پزشکی کرمان انتخاب شدم. در سال‌های بعد هم دبیر و اکنون که دبیر نیروی انسانی تشکل انجمن اسلامی و همچنان مدیر مسؤول نشریه این تشکل نیز هستم. سابقه همکاری با چندین نشریه از جمله آسمان، باران، دودکش، سماور نفتی و ... در دانشگاه علوم پزشکی کرمان را دارم. در نشریات خارج دانشگاهی نیز با نشریاتی از دانشگاه باهنر کرمان و دانشگاه‌های آزاد کرمان و کهنوج و دانشگاه علوم پزشکی جیرفت و زاهدان به عنوان نویسنده فعالیت داشته‌ام. همچنین در بین درخواست دهنده‌های اتحادیه تشکل‌های اسلامی دانشجویان متحد حضوری فعال داشته و ارتباط نزدیکی با دوستان نشریاتی سایر دانشگاه‌ها نیز دارم. اکنون پس از انتخاب در قطب جنوب شرق و سپس انتخاب به عنوان شورای مرکزی خانه نشریات با رای فعالان نشریات دانشجویی، به دبیری چهارمین دوره خانه نشریات انتخاب شدم.
مطبوعات به عنوان رکن چهارم دموکراسی در جامعه مطرح است و این مهم در دانشگاه نیز که نمودی از یک جامعه است، همین تاثیرات را دارد؛ این یعنی بخش مهمی از مسائل دانشگاه ارتباط زیادی با رسانه و نشریات دارد.
مفدا: در حال حاضر در چه نشریه‌ای و با چه عنوانی فعال هستید و چه شد که به سمت کار در نشریات دانشجویی آمدید؟
در حال حاضر در نشریه وقایع اتفاقیه علوم پزشکی کرمان به صاحب امتیازی تشکل انجمن اسلامی دانشجویان با سمت مدیر مسؤولی و سردبیری فعالیت دارم.
از زمانی که در تشکل‌های دانشجویی و سیاسی فعالیت داشتم متوجه ارتباط نزدیک نشریات دانشجویی و فعالیت دانشجویی با هم شدم. نشریات دانشجویی همیشه بازوی توانمند جنبش‌ها و حرکت‌های دانشجویی بوده‌اند. با این اطلاع وارد زمینه نشریات شدم و لذت این‌گونه فعالیت را نیز درک کرده و این راه را ادامه دادم. نشریات و رسانه‌های دانشجویی تاثیرات بسیار زیادی در تحولات اجتماعی دارند که گاهی حتی تریبون‌ها و سخنرانی‌های چنان اثری ندارند، بنابراین فعالیت در نشریات دانشجویی را به خاطر تأثیرگذار بودنش انتخاب کردم.
مفدا: فعالیت مطبوعاتی در دانشگاه چه تأثیری بر روی تحصیل و روابط اجتماعی شما داشته است؟
همانطور که از گفتار جناب عمادالدین باقی دریافتم، مطبوعات به عنوان رکن چهارم دموکراسی در جامعه مطرح است و این مهم در دانشگاه نیز که نمودی از یک جامعه است، همین تاثیرات را دارد؛ این یعنی بخش مهمی از مسائل دانشگاه ارتباط زیادی با رسانه و نشریات دارد. بنده از این فعالیت‌ها تاثیر پذیرفتم و همچنین به دنبال تاثیر گذاری بودم و با نشریات دانشجویی این موضوع تا حدی به دست آمد.
مشکل اصلی نشریات همان مشکل کلی جامعه است، یعنی عدم میل به مطالعه که آمار متفاوتی از آن وجود دارد ولی شالوده همه این آمارها میزان خیلی کم سطح مطالعه است که این مشکل خود عوامل مختلفی دارد.
در مورد تحصیل با توجه به سختی تحصیل در حوزه پزشکی، ما دانشجویان دانشگاه‌های علوم پزشکی نمی‌توانیم این ادعا را داشته باشیم که همیشه می‌توانیم در خدمت نشریه یا حتی در خدمت تشکل باشیم و این شاید یک ضعف باشد. اما نقطه مثبت آن تمایل بیشتر به انجام کارها به صورت مشارکت حداکثری است و بدین گونه یک بالانس نسبی ایجاد شد و ضربه‌ای به به تحصیل و فعالیت دانشجویی نخورد. یک نکته مهم دیگر در فعالیت تشکیلاتی آزادانه و نشریاتی مستقل این است که باعث ایجاد حس نشاط و شادابی در زندگی شخصی نیز می‌شود.
مفدا: به نظر شما امروزه بزرگترین مشکل پیش‌روی نشریات دانشجویی چیست؟
مشکل اصلی نشریات همان مشکل کلی جامعه است، یعنی عدم میل به مطالعه که آمار متفاوتی از آن وجود دارد ولی شالوده همه این آمارها میزان خیلی کم سطح مطالعه است که این مشکل خود عوامل مختلفی دارد. یکی از مشکلات اساسی عدم چاپ نوشته‌های مناسب و مفید است که هم به عدم مهارت نویسندگان و همچنین به محدودیت‌هایی که برای اهل قلم وجود دارد؛ مربوط می‌شود. به نوعی نشریات و کتب ما به مانند دیگر رسانه‌ها خالی از محتوای مفید شده‌اند.
همانطور که مردم به نشریات و رسانه‌های خارجی تمایل دارند، به دلیل دولتی شدن و سانسورهای شدید اعمال شده برای نشریات و رسانه‌های داخلی در درون دانشگاه نیز با اضافه شدن آفت دولتی شدن به محدودیت‌ها، بی‌اعتمادی دانشجویان به نشریات در حال شکل گیری است.
در بعضی دانشگاه‌ها این محدودیت‌ها حتی از خارج از دانشگاه بیشتر وجود دارد و به نوعی دانشگاه‌ها به جزایری تبدیل شده‌اند که بنا بر تصمیمات مسوؤلان هر دانشگاه با نشریات هر کدام به گونه‌ای خاص برخورد می‌شود.
این جزیره‌ای عمل کردن متاثر از شهری که دانشگاه در آن قرار دارد نیز هست و نهادهای خارج دانشگاهی نیز بعضا در دانشگاه دخالت می‌کنند. نظارت‌های قبل از چاپی که در بعضی دانشگاه‌ها علیرغم تلاش‌های صورت گرفته در جهت رفع آن در دوره‌های قبل همچنان وجود دارد، در کنار دولتی شدن رسانه‌ها، ضربات مهلکی به نشریات وارد کرده است. مجموع این عوامل باعث می‌شود که نویسنده نوشته خوب و تاثیرگذاری را تالیف نکند. امیدوارم نشریاتی‌ها و مطبوعاتی‌ها چه دانشجویی چه دولتی هوای یکدیگر را بیشتر داشته باشیم و به دنبال جبران ضربات وارده باشیم و از تکرار اشتباهات جلوگیری کنیم.
مفدا: با توجه به اینکه در دور چهارم خانه نشریات به عنوان دبیر انتخاب شده‌اید فکر می‌کنید در این دوره چه اقداماتی برای نشریات دانشجویی لازم و ضروری است؟
در ابتدا لازم می‌بینم از تک تک دوستان شورای مرکزی دوره سوم و همه کسانی که سال قبل در زمینه نشریات دانشجویی تلاش کردند تشکر کنم.
از جمله مواردی که از ابتدا برآن تاکید داشتم و برای رسیدن به آن کاندیدا شدم پیگیری اهدافی است که در شیوه‌نامه آمده که تا حدود زیادی قابل قبول هستند.
در شورای مرکزی این تلاش را خواهیم داشت که خانه نشریات وزارت بهداشت را به طور کامل به یک نهاد صنفی و غیر دولتی تبدیل کنیم. واقعا نمی‌شود نماینده دانشجویان و عضو خانه نشریات زیر مجموعه دولت باشد. اگر نماینده دانشجویان هستیم باید نماینده صنفی نشریات باشیم و از حق دانشجو در وزارت بهداشت و دانشگاه‌های علوم پزشکی دفاع کنیم و مهم ترین هدف، همین صنفی کردن خانه نشریات خواهد بود.
حقیقت امر این است که دانشجویان چیزی جز اجرای قانون و گرفتن حقوق خودشان از مسؤولان نمی‌خواهند. اگر مسؤولان دانشگاه‌ها به مانند مسؤولان دانشگاه علوم پزشکی تبریز برای نشریات ارزش قائل شوند و اهمیت این مقوله را به درستی درک کنند قطعا می‌توانند کمک شایانی به دانشجویان داشته باشند.
در کنار این مسئله فعالیت‌های روتینی مثل پیگیری مشکلات دانشگاه‌ها و دانشجویان علوم پزشکی با انتخاب نماینده در هر دانشگاه و برگزاری کارگاه‌ها در مناطق _ حداقل ۱۰ کارگاه در ۱۰ منطقه_ و تلاش برای رسیدن به اهداف شیوه‌نامه با برگزاری جلسات منظم‌تر شورای مرکزی و عمومی را خواهیم داشت.
تلاش می‌کنیم با انتخاب نماینده در هر دانشگاه و گرفتن گزارش هفتگی از مشکلات دانشجویان اطلاع پیدا کنیم، اما از همین تریبون از دانشجویان می‌خواهم در صورت کوتاهی ما مشکلات خود را از طریق ای دی @Khanehnashriyat۱۳۹۷ گزارش کنند.
حقیقت امر این است که دانشجویان چیزی جز اجرای قانون و گرفتن حقوق خودشان از مسؤولان نمی‌خواهند. اگر مسؤولان دانشگاه‌ها به مانند مسؤولان دانشگاه علوم پزشکی تبریز برای نشریات ارزش قائل شوند و اهمیت این مقوله را به درستی درک کنند قطعا می‌توانند کمک شایانی به دانشجویان داشته باشند. این عدم درک درست در اکثریت دانشگاه‌ها وجود دارد و همچنین دخالت منفی مانع راه نشریات بوده است.
اگر همکاری مسؤولان و اجرای قوانین وجود داشته باشد همه نشریات به مانند نشریات دانشگاه علوم پزشکی تبریز فعال و پویا می‌شوند. در خانه نشریات پیشنهادی را خواهیم داشت که جناب دکتر فراهانی معاون فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت و مجموعه وزارت همانطور که به مجموعه معاونت‌های خود نمره می‌دهند و این سیستم باعث تکاپو در زمینه‌های مختلف از جمله کرسی‌های آزاد اندیشی شده است در زمینه نشریات و تشکل‌ها نیز این سیستم را پیاده کنند. البته امتیاز مثبت باید برای نشریات مستقل و دانشجویی باشد نه نشریات و رسانه‌های وابسته به معاونت یا نهادهای خاص درون دانشگاه و ... . امیدواریم با اجرایی شدن این پیشنهاد مسؤولان تا حد زیادی به حقوق نشریات و دانشجویان پایبند شوند و شاهد همکاری بیشتر مسؤولان در همه دانشگاه‌ها باشیم.
مفدا: به نظر شما مسؤولان دانشگاهی چه کمکی می‌توانند برای رشد نشریات دانشجویی انجام دهند؟
اگر بخواهیم تاثیر گذار باشیم واقعا با ساختار دولتی نمی‌توانیم این کار را انجام دهیم. همانطور که بقیه ساختارهای دولتی در بین دانشجویان حتی با قرار دادن امکانات زیاد استقبال چندانی ندارند. نشریات دانشجویی نیاز به یک ساختار صنفی دارند. یعنی یک ساختار که به معنی واقعی کلمه حامی و غیروابسته باشد. هر چند در همین ساختار نیز دوستان در سال‌های گذشته در این راستا تلاش کردند. اما اگر به واقع در قالب صنفی خود قرار گیریم همگی شاهد اثرگزاری خانه نشریات در بهبود وضعیت فعلی خواهیم بود.
مفدا: به نظر شما خانه نشریات وزارت بهداشت تا چه میزان می‌تواند خواسته‌های نشریات دانشجویی را مطالبه کند و در مسیر کمک به نشریات دانشجویی قدم بردارد؟
در شورای مرکزی خانه نشریات تمام اعضا با نگرش فکری مشترک و به همراه تفاوت‌هایی که داریم؛ به دنبال احقاق حقوق تک تک دانشجویان و نشریات دانشجویی خواهیم بود. در هیچ بحث و مسئله‌ای به هیچ دلیل از حق هیچ کسی کوتاه نخواهیم آمد. حتی نشریات علمی‌مان را نیز فراموش نخواهیم کرد.
همچنین امیدوارم بتوانیم پاسخ مناسبی به رای همه کسانی که از سراسر کشور ما را انتخاب کردند به بهترین شکل بدهیم. ما به همه آنچه گفته شد در عمل پایبند خواهیم بود. در پی تحقق وعده‌های خود از صنفی کردن تا حمایت مالی و برگزاری کارگاه‌ها و تلاش برای رفع محدودیت‌های سیاسی از هرگونه تلاشی دریغ نخواهیم کرد و در مواردی به تناسب وظیفه به مسئولین وزارت خانه مشورت‌هایی ارائه خواهیم کرد.
و سخن آخر؟
امیدوارم مسؤولان وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و در راس امور فرهنگی دانشجویی جناب دکتر فراهانی در امر صنفی شدن خانه نشریات به ما کمک کنند و یاری رسانند.