به گزارش مفدا مشهد، دکتر حمیده صمدی با اشاره به اینکه انتخاب رشته یکی از تصمیمهای مهم و اثرگذار در مسیر تحصیلی و شغلی افراد است، اظهار کرد: انتخاب رشته نباید صرفاً به یک تصمیم کوتاهمدت برای ورود به دانشگاه محدود شود؛ چراکه این انتخاب میتواند بخش قابل توجهی از مسیر آینده تحصیلی، شغلی و حتی سبک زندگی فرد را تحت تأثیر قرار دهد.
وی افزود: یکی از مهمترین گامها در انتخاب رشته، خودشناسی است. داوطلب پیش از آنکه به رتبه، ظرفیت پذیرش یا نظر دیگران توجه کند، باید شناخت مناسبی از علایق، توانمندیها، ویژگیهای شخصیتی، ارزشها و اهداف خود داشته باشد و بداند از آینده تحصیلی و شغلی خود چه انتظاری دارد.
مدیر مرکز مشاوره دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه علاقه یکی از عوامل مهم در انتخاب رشته است، تصریح کرد: لازم است میان علاقه واقعی فرد و علاقهای که تحت تأثیر خانواده، دوستان، فضای اجتماعی یا نگاه جامعه به برخی رشتهها شکل گرفته است، تفاوت قائل شد. ممکن است فردی به دلیل جایگاه اجتماعی، درآمد یا تصور عمومی از یک رشته، آن را انتخاب کند؛ در حالی که ویژگیهای شخصیتی و توانمندیهای او با الزامات آن رشته تناسب نداشته باشد.
صمدی ادامه داد: در کنار شناخت فرد از خود، شناخت دقیق رشته نیز اهمیت زیادی دارد. داوطلب باید درباره محتوای دروس، مهارتهای مورد نیاز، فضای آموزشی، طول دوره تحصیل، امکان ادامه تحصیل و فرصتهای شغلی رشته مورد نظر اطلاعات کافی به دست آورد و انتخاب خود را بر اساس تصویری واقعی از آن رشته انجام دهد، نه صرفاً عنوان یا تصور ذهنی از آن.
وی گفت: گفتوگو با دانشجویان و دانشآموختگان رشتههای مختلف، استفاده از منابع معتبر و بهرهگیری از نظر مشاوران متخصص میتواند به فرد کمک کند تا شناخت دقیقتری از انتخابهای پیش روی خود پیدا کند. با این حال، استفاده از نظر دیگران نباید به معنای واگذاری مسئولیت تصمیمگیری به آنها باشد.
مدیر مرکز مشاوره دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به اهمیت توجه به تواناییهای تحصیلی و استعداد فرد بیان کرد: موفقیت در یک رشته تنها به علاقه وابسته نیست. لازم است فرد تواناییهای علمی و مهارتهای مورد نیاز رشته را نیز بررسی کند و ببیند تا چه اندازه از آمادگی لازم برای مواجهه با الزامات تحصیلی آن برخوردار است. در این میان باید میان توانایی تحصیلی، استعداد، علاقه و میزان تلاش فرد نیز تفاوت قائل شد؛ چراکه موفقیت معمولاً حاصل مجموعهای از این عوامل است.
صمدی همچنین ویژگیهای شخصیتی را از دیگر مؤلفههای مهم در انتخاب رشته دانست و افزود: برخی رشتهها نیازمند ویژگیها و توانمندیهای خاصی هستند و محیط آموزشی و شغلی آنها نیز شرایط متفاوتی دارد. بنابراین توجه به ویژگیهای شخصیتی، میزان خودکارآمدی، توانایی برقراری ارتباط با دیگران و مهارتهای هیجانی میتواند در پیشبینی میزان سازگاری فرد با مسیر انتخابشده مؤثر باشد.
وی با تأکید بر اهمیت هدفگذاری در این مسیر اظهار کرد: فرد باید بداند چرا یک رشته را انتخاب میکند و قرار است این انتخاب چه نسبتی با اهداف آینده او داشته باشد. اگر انتخاب رشته بدون هدف مشخص و صرفاً بر اساس شانس قبولی یا فشار محیطی انجام شود، احتمال نارضایتی و کاهش انگیزه در ادامه مسیر افزایش پیدا میکند.
مدیر مرکز مشاوره دانشگاه علوم پزشکی مشهد در ادامه با اشاره به نقش خانواده در فرآیند انتخاب رشته گفت: خانواده میتواند با فراهم کردن فضای گفتوگو، کمک به شناخت توانمندیها و فراهم کردن اطلاعات مناسب، نقش حمایتی مؤثری داشته باشد؛ اما تصمیم نهایی باید با مشارکت و مسئولیت خود فرد شکل بگیرد. تحمیل یک رشته به دلیل علاقه یا انتظارات خانواده، بدون توجه به ویژگیها و خواستههای فرد، میتواند در ادامه مسیر مشکلاتی ایجاد کند.
صمدی خاطرنشان کرد: ناهماهنگی میان ویژگیهای فرد و رشته انتخابشده ممکن است در طول تحصیل خود را به شکل افت انگیزه، کاهش رضایت، فشار روانی، مشکلات تحصیلی یا حتی تمایل به تغییر رشته نشان دهد؛ بنابراین بهتر است پیش از انتخاب، همه جوانب تصمیم با دقت بررسی شود.
وی در پایان تأکید کرد: انتخاب رشته موفق، حاصل کنار هم قرار گرفتن مجموعهای از عوامل از جمله علاقه، شناخت شخصیت و توانمندیها، استعداد و توانایی تحصیلی، اهداف فردی، شرایط رشته، محیط آموزشی و چشمانداز آینده شغلی است. بنابراین بهتر است داوطلبان به جای واگذار کردن این تصمیم به رتبه، شانس قبولی یا نظر دیگران، با کسب اطلاعات کافی و دریافت مشاوره تخصصی، مسئولانه و آگاهانه برای آینده تحصیلی خود تصمیم بگیرند.