بهداشت محیط؛ جایی که نظام سلامت، قبل از بیمارستان شروع می‌شود.

وقتی از نظام سلامت حرف می‌زنیم، ذهن‌ها به سمت بیمارستان، پزشک و دارو می‌رود. اما بخش بزرگی از سلامت یک جامعه، هیچ‌وقت به بیمارستان نمی‌رسد؛ چون در نقطه‌ای قبل از آن متوقف شده است. آن نقطه، بهداشت محیط است.

بهداشت محیط، علمی است که با محیط زندگی انسان کار می‌کند تا بیماری اصلاً فرصت شکل‌گیری پیدا نکند. آب سالم، هوای پاک، غذای بی‌خطر، مدیریت صحیح پسماند و کنترل آلاینده‌ها، همه ابزارهایی هستند که یک نظام سلامت هوشمند، پیش از درمان، به کار می‌گیرد. هر ریال سرمایه‌گذاری در این حوزه، چند برابر در هزینه‌های درمانی صرفه‌جویی می‌کند.

امروز بهداشت محیط یک رشته صرفاً اجرایی نیست؛ یک حوزه علمی و راهبردی است. کارشناس بهداشت محیط با داده، مدل‌سازی و پایش کار می‌کند. کیفیت هوا را تحلیل می‌کند، مسیر انتقال بیماری‌ها را در بحران‌های اقلیمی پیش‌بینی می‌کند، پسماندهای بیمارستانی و صنعتی را مدیریت می‌کند و اثرات آلاینده‌های نوظهور بر سلامت را ارزیابی می‌کند. او در تقاطع علم محیط، داده و سلامت عمومی ایستاده است.

نکته‌ای که این حرفه را راهبردی می‌کند، نقش آن در عدالت سلامت است. توزیع عادلانه آب سالم، هوای قابل تنفس و محیط زندگی ایمن، مستقیماً شکاف سلامت بین مناطق برخوردار و کم‌برخوردار را کاهش می‌دهد. بهداشت محیط، ابزار عملی عدالت در سلامت است.

در دنیایی که تغییر اقلیم، رشد شهرنشینی و آلودگی‌های نوظهور، الگوهای بیماری را تغییر می‌دهند، بهداشت محیط از یک وظیفه به یک ضرورت راهبردی تبدیل شده است. نظام‌های سلامت پیشرو، امروز بیش از هر زمان دیگری روی پیشگیری سرمایه‌گذاری می‌کنند و بهداشت محیط، ستون اصلی این پیشگیری است.

روز بهداشت محیط، یادآوری این حقیقت است که سلامت جامعه، پیش از آنکه در بیمارستان‌ها ساخته شود، در محیط زندگی مردم ساخته می‌شود. و بهداشت محیط، همان جایی است که این ساختن، آغاز می‌شود.