به گزارش مفدا - گناباد، پوریا عطاردی دبیر شورای صنفی دانشجویان در نامه‌ای خطاب به دکتر سیدفرزین میرچراغی معاون آموزشی دانشگاه، ضمن واکنش نسبت به افزایش شهریه و هزینه‌های مرتبط با خدمات آموزشی، بر ضرورت توجه به شرایط اقتصادی و توان مالی دانشجویان و خانواده‌های آنان تأکید کرد.
وی در این نامه، با اشاره به کاهش قدرت خرید و افزایش فشارهای معیشتی، خواستار اتخاذ رویکردی مسئولانه، واقع‌بینانه و دانشجومحور در تعیین و افزایش هزینه‌های آموزشی شده است.
در این نامه آمده است که افزایش هزینه‌های دانشگاهی، بدون ارائه توضیحات روشن و مستند درباره مبنای محاسبه، میزان افزایش، سرفصل‌های هزینه‌ای و فرآیند تصویب آن، می‌تواند فشار مضاعفی بر دانشجویان وارد کند و ادامه تحصیل برخی دانشجویان را با دشواری مواجه سازد.
دبیر شورای صنفی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی گناباد ضمن تأکید بر درک محدودیت‌های مالی و الزامات مدیریتی دانشگاه، تصریح کرده است که شرایط اقتصادی و معیشتی دانشجویان نباید در فرآیند تعیین و افزایش هزینه‌های آموزشی نادیده گرفته شود.
درخواست بازنگری و تعدیل شهریه
بر اساس این نامه، شورای صنفی دانشجویان خواستار پیگیری موضوع افزایش شهریه از سوی دانشگاه و مراجع ذی‌صلاح در وزارت بهداشت، با هدف بازنگری در میزان افزایش اعمال‌شده و تلاش برای کاهش و تعدیل شهریه متناسب با شرایط اقتصادی و توان مالی دانشجویان شده است.
تقسیط و حمایت مالی از دانشجویان
عطاردی در بخش دیگری از نامه خود، بر ایجاد بسترهای حمایتی برای تداوم تحصیل دانشجویان تأکید کرده و پیشنهادهایی از جمله تقسیط مناسب شهریه، افزایش مهلت پرداخت، تخفیف و حمایت‌های مالی برای دانشجویانی که توان پرداخت مبالغ افزایش‌یافته را ندارند، مطرح کرده است.
دبیر شورای صنفی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی گناباد همچنین خواستار آن شده است که در صورت امکان‌پذیر نبودن اصلاح موضوع در سطح دانشگاه، اعتراض و مطالبه دانشجویان به سطوح بالاتر تصمیم‌گیری منتقل و نتیجه پیگیری‌ها نیز تا حصول پاسخ مشخص، به جامعه دانشجویی اعلام و موجبات کاهش نگرانی‌های آنان فراهم شود.
شفاف‌سازی معاونت آموزشی دانشگاه در خصوص شهریه‌ها؛ از بهای تمام‌شده آموزش پزشکی تا تفاوت شهریه با سایر دانشگاه‌ها
دکتر سید فرزین میرچراغی، معاون آموزشی دانشگاه علوم پزشکی گناباد در گفت و گو با مفدا، با بیان فلسفه قانونی دوره‌های شهریه‌پرداز و تعهدات بدو ورود اظهار کرد: نخستین اصلی که باید در بررسی موضوع شهریه‌ها به آن توجه شود، شالوده قانونی تأسیس دوره‌های پردیس خودگردان و مازاد (شهریه‌پرداز) است:
وی با اشاره به استقلال کامل مالی از اعتبارات دولتی، افزود: مطابق قوانین بالادستی کشور، مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی، آیین‌نامه‌های مصوب وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و مصوبات هیئت‌های امنا، فلسفه بنیادین این دوره‌ها بر خودگردانی استوار است؛ بدان معنا که تمامی هزینه‌های دوره تحصیلی دانشجوی شهریه‌پرداز باید منحصراً و رأساً از محل شهریه خود او تأمین شود و این دوره‌ها به هیچ‌وجه نباید و نمی‌توانند بار مالی خود را بر دوش بودجه عمومی کشور و اعتبارات دولتی تحمیل نمایند.
معاون آموزشی دانشگاه علوم پزشکی گناباد ادامه داد: پذیرش آگاهانه از بدو قبولی: دانشجویان گرامی این مقاطع، از همان روز نخست انتخاب رشته و ثبت‌نام در آزمون سراسری، با اشراف کامل نسبت به تفاوت ساختاری این دوره‌ها با دوره‌های روزانه و آگاهی از ضرورت پرداخت شهریه در طول دوران تحصیل، به این دانشگاه وارد شده‌اند.
بهای تمام‌شده واقعی آموزش پزشکی و شکاف تاریخی ارقام با واقعیت اقتصادی
وی تصریح کرد: برای ارزیابی صحیح هر عددی در حوزه شهریه، ابتدا باید این پرسش پایه‌ای پاسخ داده شود: تربیت یک دانشجوی دوره دکترای حرفه‌ای پزشکی در کشور واقعاً چقدر هزینه دارد؟
دکتر میرچراغی گفت: بر اساس پژوهش جامع، مستند و میدانی جمعی از برجسته‌ترین اساتید و صاحب‌نظران حوزه اقتصاد و سیاست‌گذاری سلامت کشور که در «فصلنامه علمی-پژوهشی تحقیقات نظام سلامت حکیم» (وابسته به پژوهشکده مربوطه) به چاپ رسیده است، میانگین هزینه تمام‌شده واقعی تربیت یک دانشجوی پزشکی در سال ۱۴۰۱ رقمی بین ۱.۷ تا ۲.۲ میلیارد تومان برآورد شده بود.
وی ابراز کرد: با احتساب نرخ تورم انباشته رسمی کشور و حفظ ارزش زمانی پول، آن رقم ۲.۲ میلیارد تومانی سال ۱۴۰۲، در افق سال تحصیلی ۱۴۰۵ به رقمی معادل ۴.۴ تا ۵.۵ میلیارد تومان (و با در نظر گرفتن برخی سناریوهای تورمی تا ۶ میلیارد تومان) برای یک دوره کامل ۷ ساله خواهد رسید.
معاون آموزشی دانشگاه علوم پزشکی گناباد تأکید کرد: تقسیم این رقم کلان بر دوره‌های آموزشی نشان می‌دهد که تأمین فضاها، تجهیزات، آزمایشگاه‌های تخصصی، مواد مصرفی، بالین و آموزش‌های بالینی برای هر دانشجو، بهایی معادل ۳۵۰ تا ۴۰۰ میلیون تومان در هر ترم تحصیلی را به دانشگاه تحمیل می‌کند.
وی تصریح کرد: بنابراین، ارقام شهریه‌ای که تا به امروز در دانشگاه علوم پزشکی گناباد اخذ شده و حتی با مصوبات جدید نیز اخذ می‌شود، تنها بخش کوچکی از هزینه‌های واقعی را پوشش می‌دهد و هر عددی پایین‌تر از بهای تمام‌شده، در حقیقت یارانه‌ای سنگین است که دانشگاه عملاً برای همراهی با دانشجویان تأمین کرده است.
هزینه آموزش یک دانشجوی پزشکی در ایران
تفکیک دقیق ورودی‌های جدید (۱۴۰۵) از دانشجویان سنوات قبل
دکتر میرچراغی یکی از محورهای اصلی نگرانی و سوءتفاهم دانشجویان را دامنه شمول جداول و بخشنامه‌های جدید برشمرد و عدم تسری مصوبات جدید به گذشته، حاکمیت مصوبات هیئت‌امنا بر دانشجویان سنوات قبل و اختیارات قانونی تخفیف هیئت‌امنا را امری الزامی عنوان کرد.
وی افزود: جداول ارقام کلانِ ابلاغ‌شده اخیر از سوی ستاد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، صرفاً و منحصراً مربوط به ورودی‌های جدید مهرماه سال تحصیلی ۱۴۰۵ است و به دانشجویان سنوات قبل تسری نخواهد یافت.
بخشنامه ابلاغی وزارت بهداشت در خصوص شهریه سال های تحصیلی ۱۴۰۵ (ویژه دانشجویان جدید الورود)
اختیارات قانونی تخفیف هیئت‌امنا
معاون آموزشی دانشگاه علوم پزشکی گناباد با بیان اینکه شهریه دانشجویان شاغل به تحصیل در سنوات گذشته، کماکان و منحصراً بر اساس مصوبات قانونی هیئت‌امنای دانشگاه محاسبه و اعمال می‌شود، خاطرنشان کرد: قانون‌گذار این اختیار را به هیئت‌امنای دانشگاه‌ها اعطا کرده است که بتوانند تا سقف ۵۰ درصد تخفیف در تعرفه‌های ورودی ۱۴۰۵ به بعد اعمال نمایند؛ در فلذا یقینا در نشست های آتی هیئت‌امنای محترم دانشگاه علوم پزشکی گناباد نیز این موضوع مطرح خواهد شد تا نظرات اعضای محترم هیات امنا در این خصوص، جمع بندی و مصوب گردد.
شهریه دانشگاه علوم پزشکی گناباد در مقایسه با برخی دانشگاه‌ها
وی گفت: برای آن‌که تفاوت معنادار و رویکرد فوق‌العاده حمایتی هیئت‌امنای دانشگاه علوم پزشکی گناباد به دور از هرگونه ابهام یا برداشت انتزاعی از درصدهای افزایش آشکار شود، سنجش و مقایسه مستقیم ریالی ارقام مصوب این دانشگاه با سایر دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور (به‌عنوان نمونه عینی: دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه) ضروری است:
- دوره دکترای حرفه‌ای (پزشکی عمومی) – شهریه متغیر به ازای هر واحد عملی دروس پایه:
- مصوب هیئت‌امنای دانشگاه علوم پزشکی گناباد (پس از اعمال افزایش جدید):
۱,۸۰۰,۰۰۰ تومان (معادل ۱۸ میلیون ریال) به ازای هر واحد
- مصوب دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه (مندرج در کانال رسمی آن دانشگاه):
۷,۷۰۰,۰۰۰ تومان (معادل ۷۷ میلیون ریال) به ازای هر واحد.
- نسبت تفاوت:
شهریه دانشگاه ها، بیش از ۴.۳ برابر دانشگاه علوم پزشکی گناباد است.
- سایر سرفصل‌ها و دروس بالینی:
در سایر آیتم‌های آموزشی، دروس بالینی و دوره‌های کارورزی نیز این شکاف قیمتی مشهود است؛ به‌گونه‌ای که ارقام مصوب در دانشگاه‌های دیگر کشور تا ۶ الی ۷ برابر ارقام دانشگاه علوم پزشکی گناباد تعیین شده است.
رویکرد اخلاقی و مسئولانه هیئت‌امنای دانشگاه علوم پزشکی گناباد
دکتر میرچراغی با اشاره به اینکه مسئولان و اعضای هیئت‌امنای دانشگاه علوم پزشکی گناباد کاملاً بر این نکته واقف بودند که شهریه‌های پایه در سالیان گذشته به‌صورت تاریخی بسیار پایین، سنتی و غیرواقعی نگه داشته شده بود، ادامه داد: با این حال، دانشگاه اخلاقاً، شرعاً و منصفانه حاضر نشد این فاصله و عقب‌ماندگی انباشته را یک‌شبه و با شوک‌های قیمتی سنگین از جیب دانشجو و خانواده او جبران کند؛ بلکه دانشگاه صرفاً مبالغ را بر اساس سقف تورم رسمی سالانه کشور (حدود ۵۰ درصد) متناسب‌سازی کرد. نتیجه آن شده است که حتی پس از این افزایش نیز، هزینه پرداختی دانشجوی شهریه‌پرداز در گناباد، کسری بسیار کوچک از مبالغی است که هم‌کلاسی‌های آنان در سایر دانشگاه‌های کشور پرداخت می‌کنند.
عدم تسری هزینه‌ها به آموزش رایگان و تبیین ضوابط میهمانی و انتقالی
وی با بیان مصونیت کامل دانشجویان روزانه از پرداخت شهریه، تصریح کرد: تمامی این جداول، محاسبات و مصوبات، اختصاصاً مربوط به دوره‌های شهریه‌پرداز است؛ لذا دانشجویان روزانه طبق اصول مصرح قانون اساسی و تعهدات پذیرش خود، در دوره تحصیل متعارف خویش از آموزش کاملاً رایگان برخوردار بوده و هیچ‌گونه وجهی از این بابت به آنان تحمیل نمی‌شود.
سازوکار مالی میهمانی در دانشگاه‌ها
معاون آموزشی دانشگاه علوم پزشکی گناباد تأکید کرد: هنگامی که یک دانشجوی سهمیه آزاد، متقاضی میهمانی در دانشگاه دیگری می‌شود، در واقع ظرفیت آموزشی دانشگاه مقصد را اشغال می‌کند؛ لذا طبق مقررات کشوری، این تغییر وضعیت حقی برای تحمیل بار مالی به دانشگاه ایجاد نمی‌کند و دانشجو تابع ضوابط، تعرفه‌ها و شهریه‌های دانشگاه مقصد خواهد بود.
مهمانی شهریه پردازان نیز منطبق بر ضوابط مربوط به مهمانی شهریه پردازان خواهد بود.
وی با بیان اینکه تعهد دانشگاه علوم پزشکی گناباد، ارائه آموزش رایگان در فضاها، کلاس‌ها و بیمارستان‌های تحت پوشش خود است، افزود: هنگامی که یک دانشجو متقاضی میهمانی در دانشگاه دیگری می‌شود، در واقع ظرفیت آموزشی دانشگاه مقصد را اشغال می‌کند؛ لذا طبق مقررات کشوری، این تغییر وضعیت حقی برای تحمیل بار مالی به دانشگاه مبدأ ایجاد نمی‌کند و دانشجو تابع ضوابط، تعرفه‌ها و شهریه‌های دانشگاه مقصد خواهد بود.
دکتر میرچراغی ادامه داد: انتقالی‌هایی که بر اساس ضوابط رسمی، آیین‌نامه‌های تسهیلاتی خاص وزارت متبوع (شامل خانواده معظم شاهد و ایثارگران، کمیسیون‌های موارد خاص، یا بیماری‌های حاد پزشکی) انجام می‌پذیرد، دقیقاً بر مبنای سازوکارهای ابلاغی وزارتخانه و در چارچوب قوانین مصوب پیگیری و حل‌وفصل می‌شود.
این افزایش‌ها عادلانه نیست؟!
وی ابراز کرد: دانشجوی شهریه‌پرداز از روز اول آگاه بوده که هزینه‌های تحصیل در پردیس‌های خودگردان بر دوش خود اوست. هنگامی که بهای تمام‌شده واقعی یک ترم تحصیلی ۳۵۰ تا ۴۰۰ میلیون تومان است؛ لذا دریافت مبالغی بسیار نازل‌تر از بهای تمام‌شده، مصداق بارز همراهی دانشگاه است، نه بی‌عدالتی.
این فوق تخصص نفرولوژی با اشاره به بروز «بی‌عدالتی معکوس» در صورت عدم دریافت شهریه، خاطرنشان کرد: نکته کلیدی و راهبردی دقیقاً در همین‌جا است: اگر از دانشجوی شهریه‌پرداز هزینه‌های تحصیلی‌اش اخذ نشود یا مبالغی به‌شدت ناچیز و غیرواقعی دریافت شود، این کسری بودجه سنگین از چه محلی باید جبران شود؟
وی اظهار کرد: اعتبارات و بودجه دولتی ابلاغ‌شده به دانشگاه، متعلق به بیت‌المال بوده و قانوناً و شرعاً باید صرف آموزش رایگان، تغذیه، خوابگاه و ارتقای کیفیت تحصیل دانشجویان دوره‌های روزانه گردد؛ چنانچه این منابع صرف جبران کسری و خدمات دانشجویان شهریه‌پرداز شود، این اقدام عین «بی‌عدالتی معکوس» و تضییع آشکار حقوق عامه دانشجویان آموزش رایگان خواهد بود.
معاون آموزشی دانشگاه علوم پزشکی گناباد گفت: عدالت آموزشی در این چارچوب یعنی اینکه هر بخش بر اساس آیین‌نامه و ضوابط تعریف‌شده خود رفتار کند: هزینه‌های دانشجوی روزانه از محل بودجه عمومی و آموزش رایگان تأمین گردد، و هزینه‌های دانشجوی شهریه‌پرداز نیز منحصراً از محل شهریه تعیین‌شده خودش فراهم شود؛ بنابراین، مصوبه‌ای که بر اساس حداقل تورم رسمی کشور (حدود ۵۰ درصد) تنظیم شده و با هزینه تمام‌شده فرسنگ‌ها فاصله دارد و معادل یک‌ششم تا یک‌هفتم سایر دانشگاه‌هاست، دقیقاً در راستای برقراری عدالت بوده و ناعادلانه خواندن آن دور از انصاف و منطق است.
تقسیط و تخفیف؛ حمایت در چارچوب قانون
وی در ادامه گفت: دانشگاه علوم پزشکی گناباد همواره سختی‌های معیشتی و فشارهای اقتصادی وارد بر خانواده‌ها را با تمام وجود درک کرده و همواره بیشترین سطح مدارا و انعطاف اداری را نشان داده است. با این حال، در خصوص تسهیلات تقسیط و تخفیف‌ها، با انطباق کامل با ضوابط قانونی، منطق تورمی و محدودیت در طول دوره‌های تقسیط و ایجاد توازن عادلانه امکان پذیر است.
دکتر میرچراغی افزود: هرگونه تخفیف در شهریه یا تقسیط مبالغ، باید در چارچوب آیین‌نامه‌ها، دستورالعمل‌های مالی و اختیارات قانونی تفویض‌شده از سوی هیئت‌امنا و هیئت‌رئیسه دانشگاه صورت پذیرد و خروج از آن تخلف مالی محسوب می‌شود.
وی تصریح کرد: در شرایط تورمی حاکم بر اقتصاد کشور، بازه‌های زمانی تقسیط نمی‌تواند بیش از حد طولانی یا نامحدود شود؛ زیرا با گذشت زمان، «ارزش زمانی پول» به‌سرعت کاهش می‌یابد و پولی که در ماه‌های پایانی وصول می‌شود، ارزش ریالی اولیه را برای خرید ملزومات آموزشی، تجهیزات آزمایشگاهی و حق‌التدریس‌ها نخواهد داشت. این امر دانشگاه را با کسری انباشته شدیدتر و افت کیفیت آموزش مواجه می‌سازد.
معاون آموزشی دانشگاه علوم پزشکی گناباد تأکید کرد: با این حال، مدیریت دانشگاه و هیئت‌رئیسه محترم همواره در تلاشند تا با ایجاد یک «موازنه و تعادل منطقی میان واقعیت‌های سخت اقتصادی دانشگاه و توان مالی خانواده‌های ارجمند»، نهایت مساعدت قانونی را به کار بندند تا حداکثر همراهی و همکاری با دانشجویان ارجمند، به عمل آید.
وی در پایان گفت: رویکرد دانشگاه علوم پزشکی گناباد همواره بر حفظ استانداردهای آموزشی، رعایت انصاف، قانون‌مداری و پرهیز از تحمیل فشارهای غیرمنطقی بر دانشجویان استوار بوده است. ارقام اعلامی دانشگاه، با مدارای حداکثری و بر مبنای تورم رسمی، با فاصله‌ای عمیق از بهای تمام‌شده واقعی آموزش علوم پزشکی و در سطحی بسیار نازل‌تر از دانشگاه‌های دیگر کشور تعیین شده است تا رسالت مقدس آموزش نیروی انسانی در نظام سلامت بدون وقفه و با بهترین کیفیت ادامه یابد.