به گزارش پایگاه خبری و اطلاع رسانی مفدا البرز،پروتئین وی (Whey Protein) به‌عنوان یکی از پرمصرف‌ترین مکمل‌های تغذیه ورزشی، به دلیل ارزش بیولوژیکی بالا و دارا بودن غلظت قابل‌توجهی از اسیدهای آمینه ضروری به‌ویژه لوسین، همواره مورد توجه ورزشکاران حرفه‌ای و آماتور بوده است.
اما پرسش کلیدی اینجاست که آیا «مصرف بیشتر» همواره به معنای «عضله بیشتر» است؟
دکتر ریحانه ذوقی، متخصص فیزیولوژی ورزشی، در گفت‌وگو با خبرگزاری ما ضمن تأیید نقش مؤثر این مکمل در فعال‌سازی مسیر mTORC1 و افزایش سنتز پروتئین عضلانی (MPS) – به‌ویژه در کنار تمرینات مقاومتی – تصریح کرد: «پروتئین وی یک ابزار تغذیه‌ای است، نه یک اکسیر جادویی. پس از تأمین نیاز پروتئینی بدن، دریافت اضافی نه‌تنها رشد عضلانی متناسبی ایجاد نمی‌کند، بلکه ممکن است به‌هدررفت منابع متابولیک بینجامد.»
بر اساس آخرین یافته‌های علمی، محدوده ایمن و مؤثر دریافت روزانه پروتئین برای اغلب افراد فعال و ورزشکار، حدود ۱٫۴ تا ۲ گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن تخمین زده می‌شود. این مقدار اما با در نظر گرفتن عواملی چون نوع و شدت تمرین، سن، ترکیب بدنی، هدف ورزشی و میزان کالری دریافتی، باید شخصی‌سازی شود.
اما نگرانی درباره کلیه و کبد چیست؟
در پاسخ به باور رایج درباره آسیب‌های کلیوی و کبدی پروتئین وی، دکتر ذوقی تأکید کرد که در افراد سالم، شواهد علمی موجود هیچ گونه آسیب مستقیمی را در محدوده مصرف متعارف ورزشی تأیید نمی‌کند.
وی افزایش نرخ فیلتراسیون گلومرولی (GFR) را یک پاسخ فیزیولوژیک و تطبیقی به افزایش دریافت پروتئین دانست و هشدار داد که تفسیر نادرست این تغییرات، منجر به باورهای غلط درباره آسیب کلیوی شده است.
با این حال، این متخصص فیزیولوژی ورزشی نسبت به تعمیم این نتایج به تمام جمعیت هشدار جدی داد و خاطرنشان کرد: «افراد مبتلا به بیماری مزمن کلیه، اختلال عملکرد کبد، فشار خون بالا یا دیابت کنترل‌نشده، به هیچ وجه نباید بدون مشورت با پزشک متخصص و انجام آزمایشات پایه‌ای، میزان پروتئین دریافتی یا مصرف مکمل‌های ورزشی را افزایش دهند.»
به گفته این متخصص، در افراد در معرض خطر، بررسی شاخص‌های کلیدی همچون کراتینین سرم، eGFR (نرخ تخمینی فیلتراسیون گلومرولی) و نسبت آلبومین به کراتینین ادرار (UACR)، پیش‌نیاز هرگونه مداخله تغذیه‌ای محسوب می‌شود و تعیین دوز مجاز باید صرفاً بر اساس شرایط بالینی و با نظر پزشک معالج صورت پذیرد.