دهمین سالگرد تأسیس پایگاه خبری و اطلاع‌رسانی مفدا، که در روزهای ۲۶ و ۲۷ مردادماه سال جاری در سالن امام جواد(ع) وزارت بهداشت برگزار شد، فراتر از یک جشن و بزرگداشت، به نقطه عطفی برای بازتعریف مأموریت و چشم‌انداز رسانه دانشجویی در نظام سلامت بدل گشت. این رویداد که با حضور جمعی از مسئولان ارشد وزارت بهداشت، اساتید برجسته ارتباطات و دانشجویان فعال رسانه‌ای از سراسر کشور همراه بود، صحنه تلاقی یک دهه تجربه با افق‌های نوین فعالیت رسانه‌ای بود؛ افقی که در آن کلیدواژه‌های «روایت»، «گفت‌وگو»، «تفکر نقادانه» و «حل مسئله» جایگزین «انتشار صرف خبر» شد.
مراسم امسال، تنها مروری بر کارنامه درخشان مفدا با انتشار حدود ۴۵۰ هزار خبر و بیش از ۱۰۰ میلیون بازدید نبود، بلکه میدانی برای طرح پرسش‌های بنیادین، مطالبات صریح و ترسیم نقشه راهی بود که در آن، دانشجوخبرنگار از یک «گزارشگر رویداد» به یک «کنشگر اجتماعی» تحول می‌یابد.
محور اول: تغییر الگو؛ مرگ «خبرنویس» و تولد «روایتگر»
محوری‌ترین پیام این گردهمایی، گذار راهبردی از پرسشِ «چه رخ داد؟» به «چرا رخ داد و چگونه می‌توان آن را حل کرد؟» بود.
دکتر محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، این تغییر را اینگونه بیان کرد: «خبرنگار واقعی از سطح خبر عبور می‌کند، چرایی را می‌کاود و تا رسیدن به راه‌حل، موضوع را رها نمی‌کند.» این نگاه، رسالت دانشجو-خبرنگار را از یک ناظر صرف به یک «پیگیرِ مسئول» ارتقا داد.
دکتر حسین کرمانپور، رئیس مرکز روابط عمومی، با ارائه پیشنهاد جریان «روایت‌های دانشجویی» در «وبدا»، این تغییر را عملیاتی کرد. به گفته او، در «جنگ روایت‌ها»، این داستان‌های خلاقانه و انسانی دانشجویان است که می‌تواند چهره نظام سلامت را پویا و جوان نگه دارد. پیام کوتاه و نافذ او، استراتژی دهه آینده را خلاصه کرد: «مفدا آمده تا وبدا پیر نشود.»
دکتر مسعود حبیبی، معاون وقت فرهنگی و دانشجویی، با نگاهی زیرساختی، مأموریت اصلی این حوزه را «فراهم کردن فضایی اخلاق‌مدار و امن برای شنیده شدن دیدگاه‌های دانشجویان و اساتید» تعریف کرد. از منظر ایشان، پیش از آنکه بتوان از دانشجو انتظار کنشگری داشت، باید بستر لازم برای طرح دغدغه‌ها و ارائه راهکارها بدون لکنت و نگرانی فراهم شود.
محور دوم: هویت نوین؛ دانشجو به مثابه «کنشگر اجتماعی»
در دهه دوم، هویت فعالان مفدا از «فعال رسانه‌ای» به «کنشگر اجتماعی» ارتقا یافت. این کنشگر، از حاشیه امن خود خارج شده و مسئولیت‌های جدیدی بر عهده می‌گیرد:
دیانی، مدیرکل دانشجویی، این هویت جدید را با مأموریت‌هایی چون احیای امید، ارتقای سلامت روان دانشجویان و روایت دقیق رویدادها گره زد.
این کنشگری صرفاً انتقادی نیست، بلکه به ارائه راهکار نیز می‌پردازد. تأکید بر استفاده از ظرفیت شوراهای صنفی برای حل مشکلات و راه‌اندازی پویش «خوابگاه؛ اتاقی به وسعت آینده» برای جلب مشارکت خیرین، نمونه‌های بارز این رویکرد عمل‌گرایانه بود.
محور سوم: بازخوانی رسالت دانشگاه؛ تربیت «انسان» پیش از «متخصص»
یکی از عمیق‌ترین لایه‌های گفتمانی این نشست، بازخوانی رسالت اصلی دانشگاه بود. وزیر بهداشت با طرح این پرسش کلیدی که «آیا ما در دانشگاه فقط پزشک و پرستار می‌خواهیم؟»، پاسخی قاطع داد: «قطعاً نه. ما به انسان نیاز داریم». این دیدگاه، فعالیت‌های فرهنگی و رسانه‌ای را از حاشیه به متن می‌آورد و آن را بخشی جدایی‌ناپذیر از فرآیند تربیت حرفه‌ای می‌داند که دانشجو را با مسئولیت اجتماعی، اخلاق و وجدان کاری عجین می‌کند.
محور چهارم: از تفکر نقادانه تا آینده‌پژوهی و هوش مصنوعی
این نشست تنها به مسائل امروز نپرداخت، بلکه نگاهی جدی به آینده داشت:
دکتر طاهره چنگیز، معاون آموزشی، مرز رسانه دانشگاهی با رسانه‌های زرد را اتکا به «علم و تفکر نقادانه» دانست و از دانشجویان خواست تا مهارت تفکیک اطلاعات صحیح از شبه‌علم را در خود تقویت کنند.
هشدار دکتر علی جعفریان، مشاور عالی وزیر، مبنی بر اینکه «تکنولوژی خنثی نیست» و تأکید بر اصل خدشه‌ناپذیر «حاکمیت قضاوت انسان بر هوش مصنوعی»، وظیفه جدیدی برای مفدا تعریف کرد: ترویج سواد دیجیتال برای مقابله با تهدیداتی نظیر «جعل عمیق» و آماده‌سازی جامعه برای مواجهه مسئولانه با فناوری.
محور پنجم: تریبون آزاد دانشجو؛ جایی که روایت، خبر را کنار زد
نقطه اوج این رویداد، نه در سخنرانی‌های رسمی، بلکه در لحظاتی بود که دانشجویان میکروفن را به دست گرفتند. این بخش، تجلی زنده همان پارادایم جدید «روایت‌گری» بود:
روایت نگرانی از آینده: سوال دانشجوی فسا در مورد شکاف عمیق معیشتی و آینده شغلی فارغ‌التحصیلان، صدای نگرانی یک نسل بود و نشان داد که مطالبات از سطح رفاهی به سطح سیاست‌گذاری کلان ارتقا یافته است.
سوال کلیدی؛ آزمون آزادی: اما شجاعانه‌ترین سوال در یک عبارت کوتاه مطرح شد: «آزادی پس از بیان چه می‌شود؟». این پرسش، تمام بحث‌های نظری را به چالش کشید و وزیر بهداشت را به واکنشی صریح برای حمایت از منتقدان در چارچوب قانون واداشت.
پاسخ کامل وزیر بهداشت به پرسش «آزادی پس از بیان چه می‌شود؟» این بود:
«در چارچوب قانون، با اطمینان کامل نقد کنید؛ ما از شما حمایت می‌کنیم، زیرا معتقدیم این گفتگو و شفافیت است که جامعه و نظام سلامت را در برابر آسیب‌ها مقاوم‌تر می‌سازد.»
این پاسخ، یک رویکرد متعادل را به نمایش گذاشت که ضمن تشویق دانشجویان به شکستن سکوت و بیان شجاعانه مشکلات، آن‌ها را به رعایت اصول حرفه‌ای، اخلاقی و قانونی در این مسیر دعوت می‌کرد.
مأموریت دهه دوم و چالشی به نام «اثبات»
این رویداد با یک جمله کلیدی از سوی وزیر بهداشت به پایان رسید که هم یک پاسخ بود و هم یک چالش بزرگ. او در پاسخ به مطالبه برای ارتقای ساختار و بودجه گفت: «خودتان را با عملکردتان ثابت کنید.»
این جمله، نقشه راه دهه دوم مفدا را ترسیم کرد: آینده این رسانه نه در ساختارهای اداری، بلکه در عمق و تأثیرگذاری محتوایی آن رقم خواهد خورد. اگر دهه نخست، دوران تأسیس و رشد کمی بود، دهه دوم، دوران تعمیق کیفی، افزایش اثرگذاری و تبدیل شدن به یک شبکه روایتگر، کنشگر، تحلیلی و تأثیرگذار خواهد بود که با محوریت «حل مسائل نظام سلامت»، صدایی جدید در سپهر رسانه‌ای کشور است. این جشن، پایان یک دهه نبود؛ سرآغاز یک مأموریت بزرگ بود.