چهارشنبه ۲۸ مرداد ۱۴۰۵ - ۱۲:۰۱

کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲؛ روایت یک روز سرنوشت‌ساز در تاریخ معاصر ایران

مصاحبه

۲۸ مرداد ۱۳۳۲ یکی از نقاط عطف تاریخ سیاسی معاصر ایران است؛ روزی که با گسترش تجمع‌ها و درگیری‌های خیابانی، ورود نیروهای نظامی به صحنه، حمله به مراکز و نشریات حامی دولت و در نهایت تصرف رادیو، روند سقوط دولت دکتر محمد مصدق وارد مرحله نهایی شد. در این گزارش، از نقش ایلات و عشایر و تحولات صبح ۲۸ مرداد تا تشدید درگیری‌ها و پایان دولت مصدق روایت می‌شود.

نقش ایلات و عشایر عشایر؛ یکی از بازیگران صحنه کودتا

برنامه‌ریزان کودتا تلاش کردند با جلب حمایت ایلات و عشایر، زمینه حمایت از شاه را فراهم کنند. حتی تلاش شد در صورت عدم حمایت، عشایر دست‌کم بی‌طرف بمانند. با این حال، قشقایی‌ها حاضر به حمایت از شاه نشدند و تا پایان بر موضع خود باقی ماندند. قشقایی‌ها؛ یکی از مهم‌ترین مخالفان بازگشت شاه در میان عشایر

کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲؛ روایت یک روز سرنوشت‌ساز در تاریخ معاصر ایران

آغاز وقایع صبح ۲۸ مرداد؛ آغاز یک روز پرتنش

پیش از اجرای کودتا، اطلاعاتی از برنامه آن به حزب توده رسیده بود و تجمع‌هایی در حمایت از مصدق شکل گرفت. هم‌زمان، عوامل کودتا با سازماندهی نیروهای مختلف و ایجاد تجمع‌های خیابانی، جمعیت زیادی را به خیابان‌های تهران کشاندند.

با گسترش این تجمع‌ها و سردادن شعارهای سلطنت‌طلبانه، فضای سیاسی تهران به‌سرعت تغییر کرد و تحولات وارد مرحله‌ای تازه شد.

کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲؛ روایت یک روز سرنوشت‌ساز در تاریخ معاصر ایران

گسترش درگیری‌ها خیابان‌ها در اختیار مخالفان دولت

با گسترش تجمع‌ها، بخشی از نیروهای نظامی نیز وارد میدان شدند و درگیری‌ها شدت گرفت. دفاتر احزاب و نشریات حامی دولت مصدق و حزب توده مورد حمله قرار گرفتند. در مقابل، دولت مصدق و حامیانش نتوانستند واکنشی مؤثر و به‌موقع نشان دهند. با تصرف رادیو و شکست مقاومت نیروهای وفادار به مصدق، روند سقوط دولت وارد مرحله نهایی شد.

کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲؛ روایت یک روز سرنوشت‌ساز در تاریخ معاصر ایران

پایان دولت مصدق پایان دولت؛ اعلام از رادیو

در ساعات پایانی ۲۸ مرداد، مقاومت در اطراف خانه دکتر مصدق شکست خورد و او از ادامه مقاومت خودداری کرد. در همین زمان، فرمان عزل مصدق و انتصاب فضل‌الله زاهدی از رادیو اعلام شد. با سقوط مراکز دولتی و شکست حامیان مصدق، دولت او در پایان روز ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ سقوط کرد. ۲۸ مرداد؛ نقطه‌ای سرنوشت‌ساز در تاریخ سیاسی معاصر ایران

کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲؛ روایت یک روز سرنوشت‌ساز در تاریخ معاصر ایران