به گزارش مفدا علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی؛ این حرکت جهادی از تاریخ ۱۳ فروردین‌ماه۱۴۰۵با هدف شناسایی نیازهای درمانی، ارزیابی وضعیت جسمی آسیب‌دیدگان، تسهیل دسترسی آنان به خدمات تخصصی و کاهش آلام ناشی از آسیب‌های جنگی آغاز شد و همچنان ادامه دارد.
تشکیل هسته تخصصی و سازماندهی نیروهای داوطلب
در نخستین گام، هسته‌ای مرکزی متشکل از ۵ تا ۶ نفر از اعضا و فعالان تیم جهادی توانبخشی سرو بسیج دانشجویی دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی تشکیل شد تا مسئولیت برنامه‌ریزی، هماهنگی و مدیریت فعالیت‌های میدانی را بر عهده گیرد.
پس از انتشار فراخوان همکاری، بیش از ۱۳۰ نفر از متخصصان رشته‌های مختلف توانبخشی شامل فیزیوتراپی، کاردرمانی، گفتاردرمانی و سایر رشته‌های مرتبط برای همکاری داوطلبانه اعلام آمادگی کردند. این استقبال گسترده، زمینه شکل‌گیری شبکه‌ای تخصصی و مردمی برای خدمت‌رسانی به آسیب‌دیدگان جنگ را فراهم ساخت.
تعاملات بین‌بخشی و هماهنگی‌های اجرایی
در راستای ارتقای کیفیت خدمات و ایجاد هماهنگی میان دستگاه‌های مرتبط، جلسات متعددی با نهادهای مختلف برگزار شد که از جمله آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- جلسه هماهنگی با تیم درمان شهرداری؛
- جلسه مشترک با واحد مددکاری شهرداری؛
- جلسات مستمر درون‌تیمی برای طراحی فرآیندها، تقسیم وظایف و بررسی چالش‌ها؛
- نشست‌های هماهنگی با مدیران مراکز اسکان و مجموعه‌های مرتبط با آوارگان جنگی.
این تعاملات زمینه شکل‌گیری یک شبکه منسجم برای شناسایی نیازهای درمانی و پاسخگویی مؤثر به آسیب‌دیدگان را فراهم کرد.
حضور میدانی در مراکز اسکان آوارگان
اعضای تیم جهادی توانبخشی سرو با حضور در مراکز اسکان آوارگان از جمله هتل پارسیان استقلال، هتل پارسیان کوثر، هتل شهر، هتل مهرگان و هتل آمیتیس، فرآیند ارزیابی و ارائه خدمات را آغاز کردند.
با توجه به ضرورت حفظ کرامت انسانی و حریم خصوصی خانواده‌ها، ارزیابی‌ها و خدمات اولیه عمدتاً در اتاق‌های محل اسکان و در برخی موارد در منازل افراد آسیب‌دیده انجام شد.
ارائه خدمات تخصصی فیزیوتراپی
کارگروه فیزیوتراپی تیم جهادی توانبخشی سرو خدمات خود را بر اساس یک فرآیند نظام‌مند و تخصصی اجرا کرد.
ارزیابی اولیه و شناسایی نیازها
متخصصان فیزیوتراپی با مراجعه حضوری به محل اسکان افراد، وضعیت جسمی و عملکردی آنان را مورد ارزیابی قرار دادند. در این ارزیابی‌ها مواردی همچون سابقه آسیب‌های ناشی از جنگ، شدت درد، محدودیت‌های حرکتی، مشکلات اسکلتی ـ عضلانی و نیاز به مداخلات تخصصی بررسی شد.
نتایج این ارزیابی‌ها نشان داد بخش قابل توجهی از مراجعان دچار آسیب‌های ناشی از تروما، دردهای اسکلتی ـ عضلانی و محدودیت‌های عملکردی بوده‌اند و نیاز به دریافت خدمات تخصصی توانبخشی و درمانی دارند.
ارجاع بیماران به مراکز درمانی
پس از انجام ارزیابی‌ها، افراد نیازمند خدمات تخصصی‌تر شناسایی و برای دریافت خدمات درمانی و توانبخشی تکمیلی به مراکز درمانی معرفی شدند.
ایجاد مسیر حمایتی درمان
در راستای رفع موانع دسترسی آسیب‌دیدگان به خدمات درمانی، جلسه‌ای با هیئت‌رئیسه بیمارستان رفیده برگزار شد. در این جلسه بر دو محور اصلی تأکید شد:
- اولویت‌بخشی به پذیرش بیماران معرفی‌شده از سوی تیم جهادی؛
- ارائه خدمات درمانی حمایتی و رایگان تا حد امکان.
با همکاری مسئولان بیمارستان رفیده، سازوکار لازم برای حمایت از بیماران فراهم شد و امکان بهره‌مندی آنان از خدمات تخصصی درمانی تسهیل گردید.
پیگیری روند درمان
فعالیت تیم صرفاً به ارزیابی و ارجاع محدود نشد و اعضای تیم جهادی پس از معرفی بیماران به مراکز درمانی، روند درمان آنان را نیز به‌صورت مستمر پیگیری کردند تا از تداوم دریافت خدمات و رفع مشکلات احتمالی اطمینان حاصل شود.
دستاوردهای طرح
از مهم‌ترین دستاوردهای این اقدام جهادی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- تشکیل هسته تخصصی مدیریت و خدمت‌رسانی در حوزه توانبخشی؛
- جذب و سازماندهی بیش از ۱۳۰ متخصص توانبخشی به صورت داوطلبانه؛
- ایجاد شبکه همکاری مؤثر میان گروه‌های مردمی، شهرداری و مراکز درمانی؛
- طراحی و اجرای فرآیند نظام‌مند شناسایی، ارزیابی و ارجاع بیماران؛
- حضور میدانی در مراکز اسکان آوارگان جنگی؛
- تسهیل دسترسی آسیب‌دیدگان به خدمات تخصصی توانبخشی و درمانی؛
- فراهم‌سازی امکان دریافت خدمات درمانی حمایتی و رایگان؛
- کاهش بخشی از آلام جسمی و مشکلات عملکردی آسیب‌دیدگان جنگ.
تداوم خدمت‌رسانی
فعالیت تیم جهادی توانبخشی سرو بسیج دانشجویی دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی همچنان ادامه دارد و نیروهای داوطلب این مجموعه در حال پیگیری وضعیت درمانی آسیب‌دیدگان و پاسخگویی به نیازهای جدید آنان هستند.
این تجربه ارزشمند، جلوه‌ای از نقش‌آفرینی مؤثر بسیج دانشجویی، متخصصان، دانش‌آموختگان و فعالان حوزه توانبخشی در عرصه خدمت‌رسانی اجتماعی و مدیریت بحران است. شکل‌گیری شبکه‌ای متشکل از بیش از ۱۳۰ متخصص توانبخشی، حضور میدانی در مراکز اسکان، طراحی مسیر ارزیابی و ارجاع بیماران و ایجاد همکاری مؤثر با نهادهای مرتبط و بیمارستان رفیده، موجب شد بخشی از نیازهای درمانی آسیب‌دیدگان جنگ در مدت کوتاهی پاسخ داده شود.
تیم جهادی توانبخشی سرو بسیج دانشجویی دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی با تکیه بر روحیه جهادی، تخصص علمی و مشارکت داوطلبانه، همچنان در مسیر خدمت‌رسانی به آسیب‌دیدگان جنگ و کاهش آلام آنان به فعالیت خود ادامه می‌دهد.
