سه‌شنبه ۱۹ خرداد ۱۴۰۵ - ۱۰:۴۱

یادداشت/ چگونه مغز تصمیم‌های گذشته را در محیط‌های ناپایدار به کار می‌گیرد؟

۵ نکته مهم برای سلامت مغز

وقتی در یک موقعیت جدید و در حال تغییر تصمیم می‌گیرید، مغز باید انتخاب کند که کدام بخش از تجربه‌های گذشته ارزش استفاده دارد و کدام باید کنار گذاشته شود. در مطالعه‌ای جدید که در Neuron (۲۰۲۶) منتشر شده، پژوهشگران با استفاده از تصویربرداری کلسیمی دوفوتونی و اپتوژنتیک نشان داده‌اند که قشر رترواسپلنیال نقش مهمی در این سازگاری هوشمندانه دارد.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی مفدا کرمانشاه، در یادداشتی که توسط انجمن علمی، دانشجویی نورولوژی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه گردآوری شده است وقتی در یک موقعیت جدید و در حال تغییر تصمیم می‌گیرید، مغز باید انتخاب کند که کدام بخش از تجربه‌های گذشته ارزش استفاده دارد و کدام باید کنار گذاشته شود. در مطالعه‌ای جدید که در Neuron (۲۰۲۶) منتشر شده، پژوهشگران با استفاده از تصویربرداری کلسیمی دوفوتونی و اپتوژنتیک نشان داده‌اند که قشر رترواسپلنیال (RSC) نقش مهمی در این سازگاری هوشمندانه دارد.

قشر رترواسپلنیال؛ هاب یکپارچه‌سازی اطلاعات
RSC بخشی از قشر سینگولیت خلفی است و ورودی‌هایی از نواحی مختلف از جمله هیپوکامپ، قشر بینایی و فرونتال دریافت می‌کند.
در گذشته بیشتر بر نقش RSC در پردازش‌های مرتبط با صحنه‌های بصری و ناوبری فضایی تأکید می‌شد، اما این مطالعه نشان می‌دهد کارکرد آن فقط به ناوبری محدود نیست؛ بلکه در انتخاب و سازمان‌دهی تاریخچه تصمیم‌ها نیز مشارکت دارد.

دو محیط، دو استراتژی متفاوت
محققان موش‌ها را در دو نوع وظیفه تصمیم‌گیری آموزش دادند.

محیط با تغییرات سریع: در این شرایط، قوانین بازی به‌سرعت عوض می‌شوند. موش‌ها یاد گرفتند که به تاریخچه‌های کوتاه‌مدت (تجربیات اخیر) تکیه کنند و خاطرات دورتر را نادیده بگیرند.
محیط با تغییرات کند: قوانین پایدارترند. در نتیجه، موش‌ها برای تصمیم‌گیری، تاریخچه طولانی‌تر را همپارچه می‌کردند.

⏱️تغییر مقیاس‌های زمانی در سطح جمعیت نورونی
تصویربرداری کلسیمی از RSC نشان داد که نورون‌های این ناحیه می‌توانند بازه‌های زمانی متفاوتی را برای ذخیره اطلاعات مربوط به تاریخچه تصمیم‌ها پوشش دهند.
نکته کلیدی این بود که وقتی موش‌ها از محیط با تغییرات سریع به محیط با تغییرات کند منتقل می‌شدند، سازماندهی جمعیت نورونی RSC نیز بازتنظیم می‌شد؛ به این معنا که توزیع نورون‌های مرتبط با کدکردن بازه‌های کوتاه‌مدت در برابر بازه‌های بلندمدت تغییر می‌کرد. این یافته‌ها نشان می‌دهد RSC فقط یک «انبار اطلاعات گذشته» نیست؛ بلکه مقیاس زمانی ذخیره‌سازی را متناسب با نیاز محیط تنظیم می‌کند.

اثبات علّی: وقتی RSC خاموش می‌شود
در ادامه، پژوهشگران با اپتوژنتیک، RSC را به‌طور موقت مهار کردند. نتیجه این بود که موش‌ها در هر دو نوع وظیفه، در استفاده از اطلاعات تاریخچه تصمیم‌ها دچار اختلال شدند.
این مشاهده نشان می‌دهد که RSC برای تصمیم‌گیری مبتنی بر تجربیات گذشته، ضروری است.