مفدا مشهد: آقای دکتر احمدی، لطفاً ابتدا درباره هدف و انگیزه اجرای این طرح پژوهشی توضیح بدهید.
دکتر احمدی: موضوع ایمنی انتقال خون یکی از ارکان حیاتی نظام سلامت است. کوچکترین خطا در فرآیند تطبیق خون میتواند جان بیمار را به خطر بیندازد. از این رو تصمیم گرفتیم طرحی را اجرا کنیم که به بهبود آموزشهای تخصصی در این زمینه کمک کند. هدف ما ارتقای دانش و مهارت دانشجویان و کادر درمان در انجام آزمایشهای پیش از تزریق خون بود تا خطاهای احتمالی در مراحل شناسایی و آزمایش به کمترین حد برسد.
مفدا مشهد: چرا آموزش در حوزه علوم انتقال خون تا این اندازه اهمیت دارد؟
دکتر احمدی:ایران یکی از کشورهای پیشرو در اهدای داوطلبانه خون در دنیاست؛ هر سال حدود دو میلیون و سیصد هزار واحد خون در کشور اهدا میشود. اما نکته مهمتر، نحوه نگهداری، آزمایش و استفاده ایمن از این خونهاست. برای حفظ سلامت بیماران، تمام مراحل از دریافت خون تا تزریق باید با دقت و دانش کافی انجام شود. بنابراین آموزش صحیح و تخصصی در این حوزه، جزو ضرورتهای نظام سلامت است.
مفدا مشهد: ساختار این طرح پژوهشی چگونه طراحی شد؟
دکتر احمدی: ما ابتدا نسخه چاپی کتاب آموزشی را بر اساس منابع علمی معتبر تهیه کردیم. سپس، همان محتوای آموزشی را در قالب کتاب الکترونیک تعاملی مخصوص تلفن همراه طراحی کردیم تا بتوانیم اثر دو روش سنتی و دیجیتال را بر یادگیری دانشجویان مقایسه کنیم.
مفدا مشهد: نتایج این مقایسه چه بود؟
دکتر احمدی: یافتهها نشان داد که آموزش سنتی از نظر عمق یادگیری برتر است، اما نرمافزار موبایلی از نظر جذابیت، دسترسی آسان و کاربرد در زمان دلخواه، امتیاز بالاتری داشت. ما پیشنهاد کردیم که تلفیق هر دو روش، میتواند اثربخشترین شیوه در آموزش علوم انتقال خون باشد.
مفدا مشهد: نرمافزار طراحیشده چه ویژگیهایی دارد؟
دکتر احمدی: این نرمافزار شامل محتوای آموزشی متنی، تصاویر رنگی از مراحل آزمایشها، و بخش تمرین و آزمون خودارزیابی است. کاربر میتواند مطالب را بهصورت مرحلهبهمرحله دنبال کند و در هر زمان، میزان یادگیری خود را بسنجد. همچنین بهگونهای طراحی شده که بدون نیاز به اینترنت در دسترس باشد.
مفدا مشهد: آیا این نرمافزار فقط برای دانشجویان طراحی شده است؟
دکتر احمدی: خیر؛ البته محور اصلی ما دانشجویان رشته علوم آزمایشگاهی هستند، اما این برنامه برای کارشناسان آزمایشگاه و حتی پزشکان نیز کاربرد دارد و میتواند ابزاری برای مرور سریع مفاهیم تخصصی باشد.
مفدا مشهد: چه زمانی این طرح اجرا شد و چه کسانی در آن همکاری داشتند؟
دکتر احمدی: این طرح در سال ۱۴۰۴ اجرا شد و از جمله طرحهای پژوهشی شاخص دانشگاه علوم پزشکی مشهد به شمار میرود. در اجرای آن، خانم فاطمه آرینمنش و آقایان امیرمحمد ریاحی سامانی، علی ایزدجو، محمدرضا مقدادی و یونس صادقی فجر همکاری داشتند که از تلاش و دقت علمی آنان صمیمانه قدردانی میکنم.
مفدا مشهد: آقای دکتر لطفا کمی هم درباره پیشینه و انگیزه شخصیتان در انتخاب این موضوع بگویید.
دکتر احمدی: از دوران دانشجویی در رشته علوم آزمایشگاهی به حوزه خونشناسی علاقهمند بودم. در ادامه این مسیر، تحصیلات خود را در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی خونشناسی و علوم انتقال خون ادامه دادم. همواره اعتقاد داشتم آموزش صحیح در این حوزه میتواند بهطور مستقیم جان بیماران را نجات دهد؛ همین باور انگیزه اصلی من برای اجرای این طرح بود.
مفدا مشهد: و در پایان، اگر نکتهای باقی مانده است، بفرمایید.
دکتر احمدی: امیدوارم این طرح سرآغازی برای گسترش شیوههای آموزش دیجیتال در دانشگاههای علوم پزشکی کشور باشد تا یادگیری آسانتر، عمیقتر و کاربردیتر شود.