به گزارش مفدا، شانزدهم آذر روزی که هر ساله به عنوان "روز دانشجو" نام گذاری شده است و دانشجویان نیز این روز را متعلق به خود می‌دانند. روزی که ۳ دانشجوی دانشکده فنی دانشگاه تهران عزیزان مصطفی بزرگ‌نیا و احمد قندچی و آذر شریعت‌رضوی در اعتراض به حضور ریچارد نیکسون معاون رئیس‌جمهور وقت ایالات متحده آمریکا در کشور، در تاریخ ۱۶ آذر ۱۳۳۲ (حدود چهار ماه پس از کودتای ۲۸ مرداد همان سال) در دانشگاه تهران به ضرب گلوله به شهادت رسیدند.
دانشجویان کشور این روز را در بزرگداشت یاد و نام این شهدای ضد سلطه و استکبار گرامی داشته و با برگزاری برنامه‌های مختلف روحیه و مشی ضد استکباری خود را نشان می‌دهند. در این روز دانشگاه‌های مختلف کشور برنامه‌های مخصوص مختص دانشجویانشان برگزار می‌کنند.
این روز که همه چیزش برای دانشجو است و دانشجویان نیز مهمترین موضوعات خود را در این روز از سکوهای مختلف بیان می‌کنند و صدای خود را به گوش مسؤولان می‌رسانند.
روزی که رهبر عزیز انقلاب در تعریفش می‌فرمایند: «جالب است توجه کنید که ۱۶ آذر در سال ۳۲ که در آن سه نفر دانشجو به خاک و خون غلتیدند، تقریباً چهار ماه بعد از ۲۸ مرداد اتفاق افتاده؛ یعنی بعد از کودتای ۲۸ مرداد و آن اختناق عجیب - سرکوب عجیب همه‌ی نیروها و سکوت همه - ناگهان به وسیله‌ی دانشجویان در دانشگاه تهران یک انفجار در فضا و در محیط به وجود می‌آید. چرا؟ چون نیکسون که آن وقت معاون رئیس جمهور آمریکا بود، آمد ایران. حالا ۱۶ آذر در همه‌ی سال‌ها، با این مختصات باید شناخته شود. ۱۶ آذر مال دانشجوی ضد نیکسون است، دانشجوی ضد آمریکاست، دانشجوی ضد سلطه است.»
پیش آغازین مراسم
بنا است گزارش روز دانشجوی ۱۴۰۴ را از بزرگداشت این روز در دانشگاه علوم پزشکی تهران بنویسم.
ساعت ۷ صبح است و ورودی سالن برگزاری مراسم پر هیاهو است، دانشجویانی که بنا است امروز دیده و شنیده شوند با هیجان و نشاط خاص خود در حال رفت و آمد هستند.
به تدریج صندلی‌های سالن پر از جمعیت می‌شود و دانشجویان دانشگاه‌های مختلف علوم پزشکی در مراسمی که با عنوان "گردهمایی سالیانه دبیران منتخب نهادهای دانشجویی دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور ستارهای سپید خدمت" نام گرفته وارد می‌شوند.
هر گوشه را که نگاه می‌کنی دانشجویان را می‌بینی برخی در حال عکس گرفتن با بنر برنامه و یا انداختن عکس‌های دسته جمعی، برخی در حال صحبت با دیگر دانشجویان، برخی در حال تمرین متن سخنرانی امروزشان، برخی در حال پیدا کردن بهترین قسمت سالن برای نشستن، برخی در حال خدمت رسانی به دیگر دانشجویان در قالب کادر اجرایی و برخی در نقش عکاس و خبرنگار...
بنا است فعالان نهادهای مختلف دانشجویی دانشگاه‌های علم پزشکی کشور در این مراسم حضور یابند و سخن بگویند.
دکتر مسعود حبیبی معاون فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت را در میان دانشجویان بیرون سالن اصلی می‌بینم که بلاافاصله در حلقه وصل دانشجویان قرار می‌گیرد و با آنها به خوش و بش می‌پردازد.
مسئولان دانشگاهی، معاونان، مدیران و دیگر مهمانان رسمی مراسم نیز به تدریج وارد سالن می‌شوند و بر جایگاه تدارک دیده شده می‌نشینند.
ساعت ۸ صبح و آغاز مراسم روز دانشجوی ۱۴۰۴
شمس الدینی دانشجوی رشته پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران آیات نورانی قرآن کریم را تلاوت می‌کند و در ادامه سرود جمهوری اسلامی ایران طنین انداز می‌شود.
سالن به احترام سرود ایران اسلامی ایستاده و همه با هم این سرود زیبا را زمزمه می‌کنیم.
صابر کیان مجری برنامه است، او نیز دانشجوی ارشد همین دانشگاه است.
در ابتدای صحبت‌های مجری تصویر شهدای جنگ ۱۲ روزه به نمایش در می‌آید، شهدایی که در میانشان تصاویر شهدای دانشجو و اساتید دانشگاهی نیز دیده می‌شود.
مجری یاد این عزیزان را گرامی می‌دارد و از حاضران در سالن می‌خواهد برای شادی روح شهدا فاتحه‌ای خوانده و صلواتی نثار کنند.
در ابتدا سعید بابایی مدیر کل فرهنگی وزارت بهداشت و میزبان اصلی این مراسم برای خوش آمدگویی به دانشجویان روی سکو می‌آید و با چندین بار سلام دادن به جمعیت توجهات را به خود جلب می‌کند تا دانشجویانی که از راه دور آمده‌اند و اکنون در گرمای صندلی‌ها چشمانشان خسته و خواب آلود شده انرژی تازه‌ای دریافت کنند.
بابایی جذب دانشجویان به نهادهای مختلف دانشجویی را از اهداف مجموعه خود عنوان می‌کند و به ایجاد شبکه‌ای از دانشجویان فعال در دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور تاکید دارد.
شبکه‌ای که تلاش بر کاهش آسیب‌های اجتماعی و گسترش فضای فرهنگ دارد.
در ادامه فیلمی از تلاش دانشجویان علوم پزشکی دزفول به نمایش در می‌آید که محتوای آن به نقش دانشجویان در نبرد ۱۲ روزه اختصاص دارد.
دکتر حمیدرضا نمازی رئیس موزه ملی تاریخ علوم پزشکی ایران و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران سخنران دیگر این مراسم است که تلاش دارد در خصوص تاریخ شکل‌گیری دارالفنون در ایران صحبت کند.
او از سن کم دانشجویان دارالفنون می‌گوید این که برخی بین ۱۲ و ۱۳ و برخی ۲۰ یا ۲۱ سال سن داشتند.
این که این دانشجویان به درجه پرفسوری در سنین پایین می‌رسیدند و برخی مانند پرفسور احد در سن ۲۸ سالگی به این درجه رسیده‌اند.
وی به دوران انحطاط دارالفنون نیز اشاره کرد دورانی که دانشجویان خودشان تلاش کردند با اجرای تئاتر به مدت یک ماه هزینه حفظ دارالفنون را بر عهده گیرند.
کاری که به همت دکتر حسین گل گلاب صورت گرفت و دانشجویان توانستند با اجرای یک ماهه خود ۵ هزار تومان دریافت کنند.
وی به نقش مهم دانشجویان در حوزه اجتماعی اشاره کرد و این که اولین پایان نامه نوشته شده در سال ۱۳۱۲ به موضوع آب اختصاص داشته است که نشان از نگاه دانشجویان به حوزه مسؤولیت اجتماعی دارد.
نمازی اضافه می‌کند که بین سال‌های ۱۳۲۰ تا ۱۳۲۹ نیز حدود ۱۲ پایان‌نامه دانشجویی در رشته داروسازی با موضوع نفت نوشته شده است.
وی در بخشی از سخنان خود می‌گوید: تاریخ در بسیاری از مواقع به ما مسیر آینده را نشان می‌دهد و این نکته مرا نیز به فکر می برد.
او به برخی موضوعات غرور آفرین نیز اشاره می‌کند، این‌که از سال ۱۲۴۰ شمسی ایرانی‌ها در دانشگاه پاریس از پایان نامه‌های خود دفاع کرده‌اند و پایان نامه‌هایی ارایه داده‌اند که محل توجه بوده است و از منابع مهم علمی در جهان به شمار می‌رفتند.
در سخنان نمازی که حدود ۴۰ دقیقه زمان برد این نکته نیز برایم جالب بود که سرود ای ایران را نیز یکی از اساتید علوم پزشکی سروده است.
استاد حسین گل گلاب آن‌هم زمانی که یک سرباز انگلیسی یک بقال را کتک می‌زند و در برابر مداخله یک نظامی ایرانی به او نیز سیلی می‌زند و این سرود زیبا و اصیل ایرانی از دل شکسته شاهد این ماجرا یعنی حسین گل گلاب برمی‌خیزد سرودی که آن هم واژه واژه‌اش روحیه ضد استکباری دارد.
در ادامه گروه موسیقی کانون هنر دانشگاه علوم پزشکی مشهد روی صحنه آمده و اجرای خود را به نمایش می‌گذراند.
پس از این بخش هنری دکتر رییس کرمی رییس دانشگاه علوم پزشکی تهران سخنران دعوت شده از سوی کیان مجری مراسم است.
وی در مهمترین بخش سخنان خود روز دانشجو را یادآور عدالت خواهی و استکبار ستیزی دانشجویان می‌داند.
مراسم به صورت زنده در حال پخش است و بسیاری از علاقمندان و دانشجویان از این طریق مراسم را دنبال می‌کنند.
مسعود حبیبی معاون فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت سخنران دیگر این مراسم است.
وی ایجاد بستر مناسب برای دیده شدن بیشتر دانشجویان را از عمده تلاش‌های معاونت فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت در ۱۵ ماه اخیر معرفی می‌کند و دانشگاه را میدان گفت‌وگوی ملی و محل تضارب آرای علمی می داند.
حبیبی دانشجویان را شرکای راهبردی معاونت فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت معرفی می‌کند، جمله‌ای که به نظرم در میان تمام سخنان او در این سخنرانی دلنشین ترینش بود.
البته که در این مدت این گفته را به عینه ثابت کرده است و نشان داده دل در گروی دانشجویانش دارد.
حجت الاسلام میر احمدی رییس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در وزارت بهداشت سخنران بعدی این مراسم است که بلافاصله پشت میکروفون قرار می‌گیرد.
وی در ابتدای صحبتش نکته‌ای را بیان می‌کند که به دل دانشجویان می‌نشیند؛ این که امروز مسؤولان باید کمتر سخن بگویند و بیشتر شنونده باشند.
در ادامه بیان می‌دارد در ۱۶ آذر سال ۱۳۳۲ سه تن از دانشجویان عزیز استکبار ستیز کشور به شهادت رسیدند اما این مسیر ادامه پیدا کرد و در طول ۵ دهه گذشته تا به امروز، جامعه دانشگاهی کشور ۳ هزار شهید دانشجو را تا در این مسیر تقدیم کشور عزیز اسلامی‌مان کرده است.
سخنران بعدی این مراسم دکتر جعفریان است قائم مقام وزارت بهداشت است که به مدت دو هفته سرپرستی معاونت آموزشی وزارت بهداشت را نیز عهده دار شده است.
وی تنها به این جمله بسنده می‌کند که کمی فکر کنید چرا دکتر ظفرقندی وزیر بهداشت است و وارد این موضوع شده است.
جعفریان از دانشجویان می‌خواهند خود را در این جایگاه گذاشته و راه کارهای مناسب در مسیر رفع مشکلات را به وزارت بهداشت پیشنهاد دهند.
آغاز بخش دانشجویی مراسم با سخنرانی ۱۸ نماینده نهادهای دانشجویی دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور
ساعت حدود ۱۰:۳۵ دقیقه است که بخش مهم این مراسم یعنی بیان سخنان نمایندگان نهادهای مختلف دانشجویی آغاز می‌شود. هر نماینده باید تلاش کند تا در ۳ دقیقه سخنان خود را بیان کند زیرا تعداد نمایندگان دانشجویی ۱۸ نفر و فرصت اندک است.
زارع دانشجوی دانشگاه علوم پزشکی یزد و نماینده کانون‌های فرهنگی و هنری در همان ابتدای سخن زیر آواز می‌زند و ابیاتی از غزل هاتف اصفهانی را به زیبایی می‌خواند، به نحوی که جمعیت نیز با صدای تشویق خود با وی همراهی می‌کنند.
به حریم خلوت خود شبی چه شود نهفته بخوانیم
به کنار من بنشینی و به کنار خود بنشانیم
من اگر چه پیرم و ناتوان تو ز آستان خودم مران
که گذشته در غمت ای جوان همه روزگار جوانیم
نمایندگان هر نهاد دانشجویی در میان جمعیت حاضر در سالن تشویق کنندگان خاص خود را دارند.
برخی از نمایندگان با عتاب و خطاب سخنان می‌گویند و خواهان عدالت خواهی هستند، برخی موضوع مورد بحث‌شان فراتر از نهاد دانشجویی خود نمی‌رود و برخی در سطح ملی دغدغه‌های خود را بیان می‌کنند.
در این میان حاضران در سالن زمان‌هایی به وجد می‌آیند و با صدای ممتد تشویق‌هایشان از سخنان دانشجویان استقبال می‌کنند که دانشجویی بدون ملاحظه و با همان لحن صریح و شجاعانه خود موضوعات را بیان می‌کند و از حاشیه پرهیز کرده و دقیق به سراغ متن موضوع می‌رود.
این بخش که حدود ۹۰ دقیقه زمان می‌برد و مجری در ادامه وزیر بهداشت و دیگر مسوولان را برای انجام ۳ روزنمایی بر روی صحنه فرا می‌خواند.
رونمایی از پوستر سی‌امین دوره جشنواره قرآن و عترت دانشگاهیان وزارت بهداشت، رونمایی از پوستر جشنواره فرهنگی سیمرغ و همچنین رونمایی از پانزدهمین المپیاد ورزشی دانشجویان دختر دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور انجام می‌شود.
در این بخش از زحمات و تلاش‌های دو استاد برجسته علوم پزشکی تقدیر به عمل آمد اساتیدی که به گفته بابائی به عنوان مجری این بخش نقش مهم و موثری در هنر اجتماعی شدن دانشجویانشان داشته‌اند.
دکتر آذرخش مکری و دکتر محمود دوستی در میان تشویق حضاری که به احترامشان ایستاده‌اند بر روی سکو حاضر می‌شوند و مورد تقدیر قرار می‌گیرند.
استاد دوستی برای چند ثانیه پشت میکروفون قرار می‌گیرد و خطاب به دانشجویان می‌گوید: همه کارهای نشدنی با دانشجویان شدنی است. باید در زندگی به شکلی رفتار کنیم که در پایان کار بتوانیم بگوییم هر چه در توان داشته‌ایم برای کشور انجام داده‌ایم.
استاد مکری نیز در سخنانی کوتاه گفت: در حال ورود به عصر اطلاعات هستیم در این عصر مشکلاتی بر زمین خواهد ماند که نیازمند مهارت و به مشکلات نرم انسانی شناخته می‌شوند. بنابراین تمام دانشگاه‌ها باید مسلح شوند به آنچه که مشکلات نرم انسانی را حل می‌کنند.
در ادامه دکتر محمد رضا ظفرقندی وزیر بهداشت با این جمله که من در این برنامه جز زیبایی ندیدم سخنان خود را آغاز می‌کند.
ساعت حدود ۱۳ است و سخنان وزیر بهداشت پایان بخش این مراسم در بخش صبحگاهی است و دانشجویان می‌روند تا پس از گذاردن نماز و صرف ناهار برای حضور در کارگاه‌هایی که بر اساس فعالیت نهاد و تشکلی دانشجویان دیده شده است در بخش دوم و عصرگاهی شرکت کنند.
این کارگاه‌ها با عناوین چون نشریات دانشجویی، کانون‌های فرهنگی و انجمن‌های علمی و البته سایر گروه‌ها در یک نیم روز به بررسی موضوعات و دغدغه‌های نهاد فعالیتی دانشجویان می‌پردازد.
۱۶ آذر سال ۱۴۰۴ نیز با حضور مسؤولان کشور در مناصب گوناگون در تمامی دانشگاه‌های کشور برگزار شد و تلاش تمامی مسؤولان در هر سطحی شنیدن صدای دانشجویان به عنوان آینده سازان کشور بود.
امید که دغدغه دانشجویان شنیده و مسیر برای فعالیت و رشد و بالندگی این عزیزان هموارتر شود.
جای خالی همه عزیزانی که سال قبل در این روز در جمع جامعه فرهیخته دانشگاهی بودند و امروز به واسطه جنگ ظالمانه ۱۲ روزه قاب عکسشان بر دیوار کلاس درس و دفتر کارشان نصب شده را با ذکر صلوات سبز می‌کنیم.
نویسنده: مریم کردستانی