شانزدهم آذر، تنها یک مناسبت ملی در تقویم دانشگاهی کشور نیست؛ نامی است بر یک سنت پایدار، بر یک میراث معرفتجو و عدالتخواه که نسلهای مختلف دانشگاهی آن را با تعهد، پرسشگری و حضور مؤثر خود معنا کردهاند. این روز، یادآور نه تنها یک واقعه تاریخی، بلکه نمایندهی جهانبینی مشترکی است که باور دارد حرکت جامعه بدون نیروی دانشجو، کند، خاموش یا حتی بیمسیر خواهد ماند. دانشجو، چنانکه تجربه دانشگاههای نسلهای مختلف نشان داده است، نه صرفاً یادگیرندهی علوم، که نیروی محرکهی تحول اجتماعی است.
۱۶ آذر هر سال، بهانهای است برای مرور این نقش حیاتی. فرصتی است برای تأمل در اینکه دانشگاه ایرانی، و بهطور ویژه دانشگاههای علوم پزشکی کشور، چگونه توانستهاند در کوران تحولات فرهنگی، علمی و اجتماعی، همچنان جایگاه «مرکز تولید آگاهی» را حفظ کنند. امروز، در دانشگاه علوم پزشکی مشهد و در میان جامعه فرهیخته دانشجویان آن، میتوان رد پای همین رسالت دیرپا را بهروشنی دید؛ رسالتی که هم در بخش آموزش و پژوهش و هم در میدان خدمت، درمان و مسئولیت اجتماعی متجلی شده است.
دانشجو در نظام سلامت، هویتی چندوجهی دارد. او هم دانشپژوه است، هم خادم سلامت جامعه، هم جستوجوگر حقیقت علمی، و هم فردی که مسائل اجتماعی و فرهنگی را با حساسیت و دغدغهمندی دنبال میکند. در دانشگاهی که با مراجعات روزمره بیماران، دغدغه تربیت پزشکان و پیراپزشکان توانمند و نیازهای واقعی مردم پیوند خورده است، نقش دانشجو اهمیت دوچندان دارد. او تنها برای آینده خود نمیآموزد، بلکه برای امنیت و کیفیت زندگی دیگران در سالهای پیش رو درس میخواند. چنین رسالتی جز با روحیهای آرمانگرایانه و در عین حال واقعبینانه، میسر نیست.
شانزدهم آذر، یادآور این حقیقت نیز هست که دانشگاه هیچگاه صرفاً مکانی برای تحصیل نبوده؛ دانشگاه زیستجهانی است که هویت دانشجویان را شکل میدهد، شخصیتشان را صیقل میدهد و افق مسیرشان را روشن میسازد. دانشگاه، خانه اندیشههای تازه است؛ جایی که پرسیدن بر پیشفرضها مقدم است؛ جای گفتوگو است، نه انفعال؛ جای اندیشیدن و ساختن است، نه کنار کشیدن از مسائل جامعه. در این میان، جنبوجوش فکری، فرهنگی و تشکیلاتی دانشجویان، از تشکلهای دانشجویی گرفته تا انجمنهای علمی، نشریات، شوراهای صنفی، تیمهای ورزشی، فعالیتهای جهادی و برنامههای فرهنگی، نشان میدهد که روح دانشگاه همچنان زنده است.
امروز، اگر از چشماندازی وسیعتر به دانشگاه علوم پزشکی مشهد نگاه کنیم، میبینیم که دانشجویان آن در میدانهای متعدد حضور مؤثر دارند. در آزمایشگاهها، در پژوهشگاهها، در کلاسهای درس و مهارت، در بخشهای درمانی، در اردوهای جهادی، در فعالیتهای فرهنگساز، در نشریات و فضای رسانهای مفدا و حتی در شبکههای اجتماعی، رد پای تلاش و دغدغهمندی آنان آشکار است. این حضور گسترده و متنوع، نشانهای است از اینکه «دانشجو بودن» تنها یک وضعیت تحصیلی نیست، بلکه نوعی مسئولیتپذیری اجتماعی است.
در آستانه ۱۶ آذر، پرسشی مهم پیش روی ماست: چه کنیم که این انگیزه و انرژی دانشجویی، هرچه بیشتر در مسیر سازندگی و رشد هدایت شود؟ پاسخ این پرسش، بیش از هرچیز در ایجاد فرصت، شنیدن صداها و فراهم کردن میدان تجربه نهفته است. دانشگاه زمانی پویاترین کارکرد خود را دارد که دانشجو احساس کند صدایش شنیده میشود، نظرش مؤثر است و مسیر فعالیتش حمایت میشود. تقویت زیست فرهنگی، افزایش مشارکت دانشجویان در تصمیمسازی، حمایت از خلاقیتهای فردی و جمعی، و ایجاد بسترهای روشن برای بروز استعدادها، از بنیادیترین نیازهای این مسیر است.
در همین راستا، پایگاه خبری و اطلاعرسانی مفدا مشهد نیز خود را بخشی از این منظومه میداند؛ رسانهای دانشجویی که رسالتش روایت کردن تلاشها، دغدغهها، ابتکارها و پیشرفتهای دانشجویان است. مفدا، نه صرفاً یک رسانه خبری، بلکه آینهای برای دیدهشدن نشاط علمی، فرهنگی و اجتماعی دانشگاه است. هر فعالیت دانشجویی، هر حرکت علمی و فرهنگی، هر موفقیت پژوهشی، هر ابتکار فردی یا گروهی، زمانی ماندگار میشود که روایت شود و الهامبخش دیگران گردد. در این مسیر، مفدا مشهد با جدیت تلاش کرده و خواهد کرد تا صدای دانشجویان را بازتاب دهد و بر جایگاه واقعی آنان در دانشگاه تأکید کند.
در نهایت، ۱۶ آذر را باید نه فقط پاسداشت گذشته، که تجدید عهدی برای آینده دانست. آیندهی دانشگاه، آیندهی جامعه، و آیندهی نظام سلامت کشور، بدون نقشآفرینی سازنده دانشجویان قابل تصور نیست. پس این روز، روز قدردانی از همه دانشجویانی است که با امید، با تلاش، با آرمانخواهی و با روحیه جستوجوگر خود، موتور حرکت جامعه دانشگاهی را روشن نگه میدارند.
درود بر دانشجو؛ بر چراغی که نورش مسیر آینده را روشن میکند.
علی ابراهیمی؛ مدیر پایگاه خبری و اطلاعرسانی مفدا مشهد