•مجری: سلام و عرض ادب خدمت بینندگان گرامی. امروز در برنامه‌ افتخار داریم میزبان آقای دکتر جلال الدین نقشبندی، فوق تخصص گوارش و کبد باشیم تا درباره بیماری بسیار مهم و شایع در جامعه گفت‌وگو کنیم؛
«هپاتیت»

آقای دکتر، از حضور شما سپاسگزاریم.

|•دکتر نقشبندی•|: سلام و تشکر از دعوت شما. خوشحالم که این فرصت فراهم شده تا درباره هپاتیت و اهمیت آگاهی از آن صحبت کنیم.

•مجری: اجازه بدهید از پایه شروع کنیم. هپاتیت دقیقاً چیست و چه انواعی دارد؟

|•دکتر نقشبندی•|: هپاتیت به معنای التهاب کبد است. کبد یکی از ارگان‌های حیاتی بدن است که وظایفی همچون سم‌زدایی، تولید پروتئین‌ها و کمک به هضم غذا را بر عهده دارد. زمانی که کبد ملتهب می‌شود، عملکرد آن مختل شده و ممکن است مشکلات جدی برای سلامتی فرد ایجاد شود. هپاتیت می‌تواند حاد (کوتاه‌مدت) یا مزمن (طولانی‌مدت) باشد و انواع مختلفی دارد.

مهم‌ترین انواع شامل هپاتیت‌های ویروسی A، B، C، D و E که شایعترین نوع آن هستند:

هپاتیت A: از طریق آب یا غذای آلوده منتقل می‌شود و معمولاً خودبه‌خود بهبود می‌یابد.

هپاتیت B: از طریق خون و مایعات بدن منتقل شده و می‌تواند حاد یا مزمن باشد. نوع مزمن آن ممکن است منجر به سیروز و حتی سرطان کبد شود.

هپاتیت C: عمدتاً از طریق خون منتقل می‌شود و اغلب مزمن شده و در نهایت می‌تواند باعث سیروز یا سرطان کبد گردد.

هپاتیت D: تنها در افرادی که هپاتیت B دارند رخ می‌دهد و می‌تواند بیماری را تشدید کند.

هپاتیت E: مشابه هپاتیت A است و از طریق آب یا غذای آلوده منتقل می‌شود، اما در زنان باردار و افراد با سیستم ایمنی ضعیف خطرناک‌تر است.

علاوه بر این‌ها، هپاتیت غیر ویروسی هم داریم: هپاتیت الکلی ناشی از مصرف زیاد الکل، هپاتیت خودایمنی که سیستم ایمنی به اشتباه به کبد حمله می‌کند، هپاتیت دارویی یا سمی ناشی از داروها یا مواد شیمیایی، و هپاتیت متابولیک مثل کبد چرب غیرالکلی.

•مجری: بسیار جامع و کامل بود. حال بفرمایید چه عواملی باعث بروز هپاتیت می‌شوند و چه افرادی در معرض خطر بیشتری قرار دارند؟

|•دکتر نقشبندی•|: علل مختلفی برای هپاتیت وجود دارد. مصرف طولانی‌مدت و زیاد الکل، برخی داروها و سموم، بیماری‌های خودایمنی و مشکلات متابولیک مانند چاقی و دیابت نیز می‌توانند باعث التهاب کبد شوند.

گروه‌های پرخطر شامل افرادی هستند که تماس مستقیم با خون آلوده دارند (مثل مصرف‌کنندگان مواد مخدر تزریقی یا کارکنان بهداشتی)، کسانی که روابط جنسی محافظت‌نشده دارند، مسافران به مناطق با شیوع بالای هپاتیت A و E، فرزندان مادران مبتلا به هپاتیت B یا C، افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای یا سیستم ایمنی ضعیف، مصرف‌کنندگان الکل و کسانی که سابقه خانوادگی هپاتیت خودایمنی دارند.

•مجری: اما درباره علائم هپاتیت، بیماران معمولاً با چه نشانه‌هایی مراجعه می‌کنند؟

|•دکتر نقشبندی•| : علائم بسته به نوع و شدت هپاتیت متفاوت است. در مراحل اولیه هپاتیت مزمن، ممکن است هیچ علامتی دیده نشود. با این حال،

شایع‌ترین علائم عبارتند از:
خستگی شدید، درد در سمت راست بالای شکم، تهوع و استفراغ، کاهش اشتها و وزن، زردی پوست و چشم‌ها، ادرار تیره، مدفوع روشن، درد مفصلی و عضلانی، تب خفیف و گاهی خارش پوست. تشخیص تنها بر اساس علائم دشوار است و نیاز به بررسی آزمایشگاهی دارد.

•مجری: چه اقداماتی برای پیشگیری از هپاتیت توصیه می‌کنید؟

|•دکتر نقشبندی•|: پیشگیری به نوع هپاتیت بستگی دارد. برای هپاتیت A و B واکسن‌های مؤثر در دسترس هستند و توصیه می‌شوند، به‌خصوص برای افراد پرخطر. رعایت بهداشت فردی، شست‌وشوی دست‌ها، مصرف آب و غذای سالم، اجتناب از تماس با خون آلوده، استفاده از وسایل شخصی و رعایت بهداشت جنسی از اقدامات مهم پیشگیرانه هستند. همچنین پرهیز از مصرف الکل و کنترل بیماری‌های زمینه‌ای مانند دیابت و چاقی اهمیت دارد.

مجری: اما درمورد تشخیص،
تشخیص هپاتیت چگونه انجام می‌شود و چه آزمایش‌هایی لازم است؟

|•دکتر نقشبندی•|: ابتدا پزشک با گرفتن شرح حال و معاینه بالینی شروع می‌کند. سپس آزمایش‌های خون شامل تست‌های عملکرد کبد، آزمایش‌های سرولوژی برای شناسایی آنتی‌ژن‌ها و آنتی‌بادی‌های ویروس‌ هپاتیت و در صورت لزوم تست‌های PCR برای بررسی بار ویروسی انجام می‌شود. سونوگرافی کبد، فیبرواسکن و در برخی موارد بیوپسی کبد هم برای بررسی میزان آسیب کبدی به کار می‌روند.

•مجری: درمان هپاتیت به چه صورت است؟ آیا همه انواع آن درمان‌پذیر هستند؟

|•دکتر نقشبندی•|: درمان بسته به نوع هپاتیت متفاوت است. هپاتیت A و E معمولاً نیاز به درمان خاصی ندارند و با مراقبت حمایتی بهبود می‌یابند. هپاتیت B حاد اغلب خودبه‌خود خوب می‌شود اما در نوع مزمن ممکن است نیاز به دارو وجود داشته باشد. هپاتیت C امروز با داروهای ضدویروسی جدید در اغلب موارد کاملاً درمان‌پذیر است.