به گزارش مفدا_جهرم، مهدی یوسفی، عضو شورای مرکزی ناظر بر نشریات وزارت بهداشت: همه ما اگر فضای قبل از انقلاب اسلامی و بعد از پیروی آن را ندیده باشیم، دست کم شنیده‌ایم و در فیلم‌ها دیده‌ایم.
پرده اول: آتش قلم
اگرچه بسیاری از ما فضای پرتنش پیش از انقلاب اسلامی و سال‌های نخست پس از آن را تجربه نکرده‌ایم، اما روایت آن دوران از زبان شاهدان و در آثار مستند و سینمایی به ما منتقل شده است. دورانی که منازعه فکری و اعتقادی میان جریان‌های مختلف سیاسی، جامعه را به تکاپویی بی‌نظیر برای مطالعه، تفکر و مباحثه کشانده بود.
کتاب‌ها و نوشته‌های تحلیلی روزنامه‌ها، اصلی‌ترین منابع تغذیه فکری مردم بودند. پس از پیروزی انقلاب، این جریان‌ها فرصت یافتند تا با استفاده از جزوات و نشریات، سهمی از افکار عمومی را به خود اختصاص دهند. مناظرات تلویزیونی چهره‌هایی چون آیت‌الله مصباح یزدی، شهید بهشتی و دکتر سروش با رهبران گروه‌های چپ‌گرا، بخشی از این فضا را نمایندگی می‌کردند.
در این فضا، تشکل‌هایی مانند «دفتر تحکیم وحدت» با بیانیه‌ها و نشریات خود در اتفاقاتی چون تسخیر سفارت آمریکا نقش‌آفرینی کردند. با آغاز جنگ تحمیلی، تمرکز رسانه‌ها و نشریات به‌سمت تقویت انسجام ملی و پشتیبانی از جبهه‌ها چرخید.
پرده دوم: قلم در تنگنا
در دهه هفتاد، بار دیگر موجی از بحث‌های مدنی و چالش‌های فکری در نشریات اوج گرفت؛ مفاهیمی چون آزادی، دموکراسی، و اعتقادات دینی در نشریات دانشجویی و مطبوعات عمومی مورد بازخوانی و حتی تردید قرار گرفتند. این فضا تا جایی پیش رفت که مقام معظم رهبری از آن به‌عنوان «شبیخون فرهنگی» یاد کردند و در نهایت منجر به توقیف بخشی از مطبوعات موسوم به «روزنامه‌های زنجیره‌ای» شد.
با ورود به دهه هشتاد و ظهور وبلاگ‌نویسی، ذائقه مخاطبان به‌تدریج تغییر کرد. اواخر این دهه، نقطه عطفی بود در کوچ مخاطب از رسانه‌های مکتوب به فضای مجازی.
اوایل دهه نود، با روی کار آمدن دولت جدید و تمرکز رسانه‌ها بر مذاکرات هسته‌ای، نشریات دانشجویی نیز بیشتر به موضوعات اقتصادی و صنفی روی آوردند و از نقش پیشرو خود در جریان‌سازی اجتماعی فاصله گرفتند. با گسترش شبکه‌های اجتماعی مانند اینستاگرام، توییتر، تلگرام و... روند کاهش مخاطب نشریات چاپی سرعت بیشتری گرفت.
پرده سوم: قلم شکسته
بهمن و اسفند ۱۳۹۸ و آغاز همه‌گیری کرونا، ضربه نهایی به نشریات دانشجویی وارد شد. تعطیلی دانشگاه‌ها و مجازی شدن فعالیت‌ها، مخاطب را به زیست مجازی عادت داد. این تغییر سبک زندگی، روحیه تحلیل‌گری و حوصله خواندن متون طولانی را از بسیاری گرفت. نتیجه، افت شدید استقبال از نشریات مکتوب بود که هنوز هم ادامه دارد.
پرده چهارم: تجدید قلم
اکنون زمان آن رسیده است که با واقعیت‌های جدید کنار بیاییم. ایستادن در برابر موج تغییر، تنها موجب هدررفت منابع خواهد شد. باید خود را با ذائقه جدید مخاطب تطبیق داد.
نسل امروز، علاقه‌مند به قالب‌های نوین رسانه‌ای مانند پادکست و ویدئوکست است. در همین راستا، شورای مرکزی ناظر بر نشریات وزارت بهداشت در تلاش است تا با تدوین آیین‌نامه‌ای جدید، مسیر فعالیت رسانه‌های صوتی‌ـ‌تصویری دانشجویی را هموار سازد. امیدواریم این آیین‌نامه تا پایان دوره جاری به تصویب برسد و فصل جدیدی در فضای رسانه‌ای دانشگاه‌ها گشوده شود.