فضیلت های ۶۴ گانه امیرالمومنین (علیه السلام) از زبان پیامبر (صل الله علیه و آله)

در خطبه غدیریه پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه ‌و آله ۶۴ فضیلت از فضایل امیرالمومنین برشمرده شده است.
1. علی بن ابی طالب علیه‌السلام برادر، وصی و جانشین من در میان امّت و امام پس از من است.
2. جایگاه او نسبت به من، مثل جایگاه هارون نسبت به موسی است، به جز این که پیامبری پس از من نخواهد آمد.
3. او صاحب اختیارتان پس از خدا و رسول است.
4. او نماز را به پا داشته و در رکوع، زکات پرداخته و پیوسته خداخواه بوده است.
5. خداوند او را برایتان صاحب اختیار و امام قرار داده، پیروی او را بر مهاجران و انصار و آنان که به نیکی از ایشان پیروی می کنند و بر صحرانشینان و شهروندان و عجم و عرب و آزاد و برده و کوچک و بزرگ و سفید و سیاه و بر هر یکتاپرست لازم شمرده است.
6. پس از من به فرمان پروردگار، علی علیه‌السلام ولی و صاحب اختیار و امام شماست. آن گاه امامت در فرزندان من از نسل علی علیه‌السلام خواهد بود. این قانون تا برپایی رستاخیز که خدا و رسول او را دیدار کنید دوام دارد.
7. آن چه پروردگارم از کتاب خویش و حلال و حرامش به من آموخته، در اختیار علی علیه‌السلام نهاده ام.
8. هان مردمان! او را برتر بدانید. چرا که هیچ دانشی نیست مگر این که خداوند آن را در جان من نبشته و من نیز آن را در جان پیشوای پرهیزکاران، علی علیه‌السلام، ضبط کرده ام.
9. او (علی) پیشوای روشنگر است که خداوند او را در سورۀ یاسین یاد کرده که: «وکل شیئی احصیناه فی امام مبین= و دانش هر چیز را در امام روشنگر برشمرده ایم»
10. هان مردمان! از علی علیه‌السلام روی برنتابید. و از امامتش نگریزید. و از سرپرستی اش روی برنگردانید.
11. او [شما را] به درستی و راستی خوانده و خود نیز، بدان عمل می نماید. او نادرستی را نابود می کند و از آن باز می دارد.
12. در راه خدا نکوهش سرزنش گران او را از کار باز ندارد.
13. او نخستین مؤمن به خدا و رسول اوست و کسی در ایمان، به او سبقت نجسته.
14. او جان خود را فدای رسول الله نموده و با او همراه بوده است.
15. تنها اوست که همراه رسول خدا عبادت خداوند می کرد و جز او کسی چنین نبود.
16. اولین نمازگزار و پرستشگر خدا به همراه من است. از سوی خداوند به او فرمان دادم تا [در شب هجرت] در بستر من بیارامد و او نیز فرمان برده، پذیرفت که جان خود را فدای من کند.
17. هان مردمان! او رابرتر دانید، که خداوند او را برگزیده؛ و پیشوایی او را بپذیرید، که خداوند او را برپا کرده است.
18. هان مردمان! او از سوی خدا امام است و هرگز خداوند توبه منکر او را نپذیرد و او را نیامرزد. این است روش قطعی خداوند درباره ناسازگار علی و هرآینه او را به عذاب دردناک پایدار کیفر کند. از مخالفت او بهراسید و گرنه در آتشی درخواهید شد که آتش گیرۀ آن مردمانند؛ و سنگ، که برای حق ستیزان آماده شده است.
19. هان مردمان! علی را برتر دانید؛ که او برترین مردمان از مرد و زن پس از من است؛ تا آن هنگام که آفریدگان پایدارند و روزی شان فرود آید.
20. هان بدانید جبرئیل از سوی خداوند خبرم داد: «هر آن که با علی بستیزد و بر ولایت او گردن نگذارد، نفرین و خشم من بر او باد!»
21. ] هان!] تقوا پیشه کنید و از ناسازگاری با علی بپرهیزید.
22. هان مردمان! همانا او هم جوار و همسایه خداوند است که در نوشته ی عزیز خود او را یاد کرده و دربارۀ ستیزندگان با او فرموده: «تا آنکه مبادا کسی در روز رستخیز بگوید: افسوس که دربارۀ همجوار و همسایه ی خدا کوتاهی کردم...»
23. هر آن که من سرپرست اویم، این علی سرپرست اوست. و او علی بن ابی طالب است؛ برادر و وصی من که سرپرستی و ولایت او حکمی است از سوی خدا که بر من فرستاده شده است.
24. هر آن که من سرپرست اویم، این علی سرپرست اوست. و او علی بن ابی طالب است؛ برادر و وصی من که سرپرستی و ولایت او حکمی است از سوی خدا که بر من فرستاده شده است.
25. هان! بدانید که آنان امانتداران خداوند در میان آفریدگان و حاکمان او در زمین اویند.
26. هرگز به جز این برادرم، کسی نباید امیرالمؤمنین خوانده شود. هشدار که پس از من امارت مؤمنان برای کسی جز او روا نباشد.
27. مردمان! کیست سزاوارتر از شما به شما؟ گفتند خداوند و پیامبر او! سپس فرمود: آگاه باشید! آن که من سرپرست اویم، پس این علی سرپرست اوست! خداوندا دوست بدار آن را که سرپرستی او را بپذیرد و دشمن بدار هر آن که او را دشمن دارد و یاری کن یار او را؛ و تنها گذار آن را که او را تنها بگذارد.
28. این علی است برادر و وصی و نگاهبان دانش من.
29. اوست جانشین من در میان امّت و بر گروندگان به من و بر تفسیر کتاب خدا که مردمان را به سوی او بخواند و به آن چه موجب خشنودی اوست عمل کند و با دشمنانش ستیز نماید.
30. او پشتیبان فرمانبرداری خداوند و بازدارنده از نافرمانی او باشد.
31. همانا اوست جانشین رسول الله و فرمانروای ایمانیان

و پیشوای هدایتگر از سوی خدا و کسی که به فرمان خدا با پیمان شکنان، رویگردانان از راستی و درستی و به در رفتگان از دین پیکار کند.
32. پروردگارا! اکنون به فرمان تو چنین می گویم: خداوندا! دوستداران او را دوست دار. و دشمنان او را دشمن دار. پشتیبانان او را پشتیبانی کن. یارانش را یاری نما. خودداری کنندگان از یاری اش را به خود رها کن. ناباورانش را از مهرت بران و بر آنان خشم خود را فرود آور.
33. هان مردمان! خداوند عزّوجلّ دین را با امامت علی تکمیل فرمود. اینک آنان که از او و جانشینانش از فرزندان من و از نسل او - تا برپایی رستاخیز و عرضه ی بر خدا - پیروی نکنند، در دو جهان کرده ه ایشان بیهوده بوده است و در آتش دوزخ ابدی خواهند بود، به گونه ای که نه از عذابشان کاسته و نه برایشان فرصتی خواهد بود.
34. هان مردمان! این علی یاورترین، سزاوارترین و نزدیک ترین و عزیزترین شما نسبت به من است. خداوند عزّوجلّ و من از او خشنودیم.
35. آیه رضایتی در قرآن نیست مگر این که درباره ی اوست. و خدا هرگاه ایمان آوردگان را خطابی نموده به او آغاز کرده [و او اولین شخص مورد نظر خدای متعال بوده است ] .
36. آیه ی ستایشی نازل نگشته مگر درباره ی او. و خداوند در سوره ی «هل أتی علی الإنسان» گواهی بر بهشت [رفتن ] نداده مگر بری او، و آن را در حق غیر او نازل نکرده و به آن جز او را نستوده است.
37. هان مردمان! او یاور دین خدا و دفاع کننده ی از رسول اوست. او پرهیزکار پاکیزه و رهنمای ارشاد شده [به دست خود خدا] است.
38. پیامبرتان برترین پیامبر، وصی او برترین وصی و فرزندان او برترین اوصیایند.
39. فرزندان من از صلب و نسل امیرالمؤمنین علی است.
40. مبادا شما به علی رشک ورزید که کرده هایتان نابود و گام هایتان لغزان خواهدشد.
41. آگاه باشید! که با علی نمی ستیزد، مگر بی سعادت. و سرپرستی او را نمی پذیرد مگر رستگار پرهیزگار. و به او نمی گرود، مگر ایمان دار بی آلایش.
42. سوگند به خدا که سوره ی والعصر درباره ی اوست: «به نام خداوند همه مهر مهر ورز. قسم به زمان که انسان در زیان است.» مگر علی که ایمان آورده و به درستی و شکیبایی آراسته است.
43. هر کس پایه کار خویش را مهر و یا خشم علی در دل قرار دهد [بداند که ارزش عمل او وابسته به آن است.]
44. مردمان! نور از سوی خداوند عزّوجل در جان من، سپس در جان علی بن ابی طالب، آن گاه در نسل او تا قائم مهدیعلیه‌السلام - که حق خدا و ما را می ستاند - جای گرفته.
45. علی و پس از او فرزندان من از نسل او، داری کمال شکیبایی و سپاسگزاری اند.
46. اینک جانشینی خود را به عنوان امامت و وراثت به امانت بر جای می گذارم در نسل خود تا برپایی روز رستاخیز.
47. همانا خداوند امر و نهی خود را به من فرموده و من نیز به دستور او دانش آن را نزد علی نهادم.
48. صراط مستقیم خداوند منم که شما را به پیروی آن امر فرموده. پس از من علی است و آن گاه فرزندانم از نسل او، پیشوایان راه راستند که به درستی و راستی راهنمایند و به آن حکم و دعوت کنند.
49. بدانید که همانا من انذارگرم و علی مژده دهنده.
50. بدانید که من پیامبرم و علی وصی من است.
51. من والد آنانم و ایشان از نسل علی خواهند بود.
52. این علی است که پس از من شما را آگاه می کند.
53. شما را می خوانم که پس از پایان خطبه با من و سپس با علی دست دهید تا با او بیعت کرده و به امامت او اقرار نمایید.
54. من با خداوند و علی با من پیمان بسته و من اکنون از سوی خدای عزّوجل برای امامت او پیمان می گیرم. «[ای پیامبر ]آنان که با تو بیعت کنند، هر آینه با خدا بیعت کرده اند. دست خدا بالای دستان آنان است. و هر کس بیعت شکند، بر زیان خود شکسته، و آن کس که بر پیمان خداوند استوار و باوفا باشد، خداوند به او پاداش بزرگی خواهد داد.
55. پس اگر زمان بر شما دراز شد و کوتاهی کردید یا از یاد بردید، علی علیه‌السلام صاحب اختیار و تبیین کننده ی بر شماست.
56. خداوند عزّوجل او را پس از من امانتدار خویش در میان آفریدگانش نهاده. همانا او از من و من از اویم. و او و فرزندان من از جانشینان او، پرسش های شما را پاسخ دهند و آن چه را نمی دانید به شما می آموزند.
57. مأمورم که از شما بیعت بگیرم که دست در دست من نهید در مورد پذیرش آن چه از سوی خداوند آورده ام دربارۀ علی امیرالمؤمنین و اوصیای پس از او که آنان از من و اویند. و این امامت به وراثت پایدار است.
58. قرآن بر شما روشن می کند که امامان پس از علی، فرزندان اویند و من به شما شناساندم که آنان از او و از من است. چرا که خداوند در کتاب خود می گوید: «امامت را فرمانی پایدار در نسل او قرار داد...»
59. خداوند عزّوجل به من دستور داده که از زبان شما اقرار بگیرم و پیمان ولایت علی امیرالمؤمنین علیه‌السلام را محکم کنم
60. اینک با خداوند بیعت کنید و با من پیمان بندید و با علی امیرالمؤمنین علیه‌السلام و حسنین و امامان پس از آنان از نسل آنان که نشانه ی پایدارند در دنیا و آخرت.
61. به علی با لقب امیرالمؤمنین سلام کنید.
62. هر آینه برتری های علی بن ابی طالب نزد خداوند عزّوجل - که در قرآن نازل فرموده - بیش از آن است که من یکباره برشمارم. پس هر کس از مقامات او خبر داد و آن ها را شناخت او را تصدیق و تأیید کند.
63. آن کس که از خدا و رسولش و علی علیه‌السلام و امامانی که نام بردم، پیروی کند، به رستگاری بزرگی دست یافته است.
64. سبقت جویان به بیعت و پیمان و سرپرستی او و سلام بر او با لقب امیرالمؤمنین، رستگارانند و در بهشت های پر بهره خواهند بود.