به گزارش مفدا_جهرم، واقعه ۱۵ خرداد ۱۳۴۲
در این روز (مطابق با ۵ ژوئن ۱۹۶۳)، مردم چند شهر ایران، به ویژه تهران، قم و ورامین، در اعتراض به دستگیری آیت‌الله روح‌الله خمینی توسط رژیم پهلوی، تظاهرات گسترده‌ای را به راه انداختند. این اعتراضات به‌شدت سرکوب شد و ده‌ها (و به گفته برخی منابع، صدها) نفر کشته شدند.
پیش‌زمینه
- در سال ۱۳۴۲، محمدرضا شاه پهلوی برنامه‌ای به نام "انقلاب سفید" را آغاز کرد که شامل اصلاحات ارضی، حق رأی زنان، و ملی‌کردن جنگل‌ها بود.
- آیت‌الله خمینی با برخی از این اصلاحات (به‌ویژه حق رأی زنان و وابستگی به آمریکا و اسرائیل) مخالف بود و علیه رژیم پهلوی در مدرسه فیضیه قم سخنرانی کرد.
- در شب ۱۵ خرداد، ساواک او را دستگیر کرد و به تهران منتقل نمود. این دستگیری جرقه اعتراضات مردمی شد.
اهمیت ۱۵ خرداد
- نقطه عطفی در مبارزه علنی روحانیت و بخش بزرگی از مردم با رژیم پهلوی بود.
- این روز به عنوان «یوم‌الله» در جمهوری اسلامی ایران شناخته می‌شود.
- پایه‌ای برای بسیج توده‌ای علیه حکومت شاه و زمینه‌ساز انقلاب اسلامی بود.
- امام خمینی بعدها این روز را به عنوان آغاز نهضت اسلامی خود یاد کرد.
نتایج و پیامدها
- افزایش محبوبیت آیت‌الله خمینی به عنوان رهبر مذهبی و سیاسی.
- ایجاد موج نارضایتی شدید نسبت به حکومت پهلوی.
- سرکوب اعتراضات باعث شد مخالفت‌ها زیرزمینی و در سال‌های بعد گسترده‌تر شود.