سلام آقای دکتر ، خیلی خوشحالم که در هفته ملی جمعیت وقتتان را در اختیار ما گذاشتید. پیشاپیش از پذیرش این گفت‌وگو سپاسگزارم.
اگر اجازه بدهید، گفتگو را با یک سؤال شخصی شروع کنیم تا زمینهٔ بحث روشن شود. شما علاوه بر مسئولیت‌های هیأت علمی، پدر چهار فرزند هستید.
۱. چه چیزی شما را به سمت خانوادهٔ پرجمعیت سوق داد و چه احساسی از این انتخاب دارید؟
یکی از مهمترین عوامل تاثیر گذار ، حس خوبی که از داشتن فرزند به انسان دست می دهد و علاقه ای که به نوزادان دارم و صفا و صمیمیتی که این موجودات در محیط زندگی ایجاد می کنند می باشد از طرفی با توجه به وضعیت جمعیت موجود کشور در افزایش تعداد سالمندان در سال های آینده و مطالعاتی که در این زمینه با توجه به رشته تخصصی دارم ناخوداگاه احساس وظیفه در این خصوص در خانواده ما شکل گرفت و تصمیم به افزایش فرزند گرفته شد البته ما می خواستیم سه فرزند داشته باشیم که خداوند عنایت کرد و دو فرزند به صورت همزمان به ما هدیه داد.و یک خانواده 6 نفره شدیم.
۲.به‌عنوان مدیر آموزش و عضو هیأت علمی پرمشغله، چگونه بین وظایف دانشگاهی و نیازهای خانواده توازن برقرار می‌کنید؟
بالطبع مثل اکثر همکاران شاغل، هریک از ما وظایفی در اداره و منزل داریم که باید برای انجام هر کدام برنامه داشته باشیم و من فکر می کنم این دو مکمل هم هستند نه روبروی هم، چرا که اعتقاد دارم یک فرد شاغل اگر ارتباط اداری خوبی نداشته باشد نمی تواند وظایف منزل را به درستی انجام دهد از طرفی ارتباط نادرست در محیط خانواده هم وظایف اداری را تحت شعاع قرار می دهد و باعث می شود افراد وظایف اداری خود را به درستی انجام ندهند بنابراین سعی می کنم هر کدام از وظایف را در وقت مقرر خود انجام دهم و کارهای اداره را در خود اداره با تمام دغدغه‌های موجودش در اداره باقی بگذارم و به محیط خانواده منتقل نکنم و بالعکس مباحث خانوادگی را در منزل باقی بگذارم و به اداره منتقل نکنم البته در این میان فداکاری و کمک همسر محترمم خیلی موقر و تاثیر گذار هست.
۳. در مقام متخصص علوم پزشکی، چه توصیه‌هایی برای اطمینان از بارداری و زایمان ایمن در مادران دارید؟
البته برای بارداری ایمن عوامل زیادی موثر هستند که بنده به برخی از آنها به شرح زیر اشاره می کنم الف- مراقبت‌های پیش از بارداری - قبل از بارداری با پزشک یا ماما مشورت شود تا از سلامت عمومی، واکسیناسیون و شرایط پزشکی خود اطلاع حاصل شود . - مصرف برخی ریز مغذی ها مثل اسید فولیک حداقل۳ ماه قبل از بارداری تا از نقص‌های لوله عصبی جنین جلوگیری شود البته با نظر پزشک. - کنترل بیماری‌های مزمن: اگر بیماری مانند دیابت، فشار خون یا تیروئید وجود داشته باشد، مشورت با پزشک و کنترل آن فراموش نشود. ب- تغذیه سالم در باردار - رژیم متعادل سرشار از میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل، پروتئین‌های کم‌چرب و لبنیات پاستوریزه با مشورت متخصصان محترم تغذیه. - پرهیز از مواد مضر از مصرف الکل، سیگار، مواد مخدر و کافئین زیاد . - مصرف مکمل‌هاعلاوه بر اسید فولیک، مانندآهن، ویتامین D و غیره با مشورت پزشک. ج. فعالیت بدنی مناسب مانند: - ورزش منظم: پیاده‌روی، شنا و یوگای بارداری برای سلامت مادر و جنین مفید است (مگر اینکه پزشک منع کرده باشد). - پرهیز از فعالیت‌های پرخطر: از ورزش‌های شدید، تماس‌ی یا فعالیت‌هایی با خطر افتادن اجتناب کنید. د. مراقبت‌های پزشکی در طول بارداری - مراجعه منظم به مراکز خدمات جامع سلامت و در این میان تست‌های غربالگری,، آزمایش‌های ضروری مانند سونوگرافی، آزمایش خون و تست دیابت بارداری را انجام شود. - واکسیناسیون مطابق نظر کارشناس محترم مراقب سلامت مرکز خدمات جامع سلامت و واکسن آنفلوانزا در فصل مربوطه با نظر پزشک . ه. پرهیز از عوامل خطرزا مانند -مواد شیمیایی: از تماس با سموم، مواد شوینده قوی و اشعه‌های مضر (مثل اشعه ایکس) دوری کنید. - عفونت‌ها: از مصرف غذاهای نپخته (مثل گوشت خام، تخم مرغ عسلی) و تماس با حیوانات آلوده (مثل گربه‌ها برای جلوگیری از توکسوپلاسموز) پرهیز کنید. و. سلامت روان و استرس - مدیریت استرس: استرس زیاد می‌تواند بر بارداری تأثیر بگذارد، بنابراین از تکنیک‌های آرامش‌بخش مانند مدیتیشن استفاده شود . - حمایت اجتماعی: با خانواده، دوستان یا گروه‌های حمایتی در ارتباط باشید. ز. آمادگی برای زایمان و پس از آن -آموزش‌های زایمان: در کلاس‌های آمادگی برای زایمان شرکت کنید. - برنامه زایمان:با پزشک درباره ترجیحات خود (طبیعی یا سزارین) صحبت کنید. و سعی روش ایمن زایمان را انتخاب کنید که البته ترجیح اکثر متخصصان زایمان طبیعی هست البته با ملاحظه و نظر پزشک متخصص زنان و زایمان - مراقبت‌های پس از زایمان: برای بررسی سلامت خود و نوزاد، ویزیت‌های پس از زایمان را فراموش نشود و مراجعات منظم به مرکز خدمات جامع سلامت تحت پوشش یکی از عوامل مهم و موثر در حفظ سلامت بارداری و نوزادان وشیرخوارگان می باشد.
۴.چه خلأهایی در خدمات حمایتی می‌بینید که می‌تواند انگیزهٔ فرزندآوری را بهبود دهد؟
خلاها که خیلی زیاد هستند مانند خدمات مراقبتی نوزاد و کودک، نظر متولیان امر باید برای این مهم که در مواردی یک مادر یا خانواده نیاز داشته باشند از خدمات مراقبتی یک فرد تحصیل کرده و قابل اعتماد در منزل استفاده کنند و بتوانند برای چند لحظه به مراقبت خودشان هم فکر کنند که بنده این مشکل را در ارتباط با نوزادان چند قلو و مادران به شدت حس می کنم از طرفی کمبود برخی اقلام مانند پوشک مناسب و شیر خشک در مواقعی خیلی اذیت کننده و وقت گیر هست که با روح صحبتهای مسوولین در خصوص حمایت از فرزند آوری متناقض هست البته سایر حمایت‌ها هم مانند وامی که به نوزادان می دهند واقعا چندین ماه برای یک وام در نوبت دریافت قرار بگیری به نظر می رسد با روح حمایت مالی زوجین برای مدیریت مالی مباحث فرزند آوری فاصله دارد و ممکن هست پول زمانی به دست متقاضی برسد که نیاز شدید مالی مربوط به فرزند رفع شده باشد.یا در خصوص ارائه زمین به خانواده های با بیش از ۳ فرزند بیشتر به دریافت پرونده ختم می شود اقدام عملی در خصوص اقناع والدین برای تحویل زمین وغیره انجام نمی شود واین مهم به متقاضیان القا میکند که ممکن هست متولیان امر فقط مبادرت به تحویل پرونده می کنند و برنامه ای برای مدیریت این مهم در دستور کار ایشان نیست.
۵. به نظر شما، چگونه می‌توان محتواهای علمی را به زبان ساده در اختیار والدین آینده قرار داد؟
با بهره گیری از تخصص همکاران محترم متخصص در امر آموزش و ارتقای سلامت
۶.چه تصورات نادرستی دربارهٔ خانوادهٔ پرجمعیت در بین جوانان وجود دارد که از نظر شما باید اصلاح شود؟
باید عرض کنم در این خصوص مطالعه خاصی نداشته ام ولی باید عرض کنم در کنار مشکلات موجودی که تربیت فرزند برای خانواده ها دارد انرژی و شادابی که از این موجودات معصوم به انسان القا می شود وصف ناپذیر هست خنده این موجودات پاک تمام خستگی‌ها را از تن آدم رفع می کند. البته انتظار هست مسوولین محترم برای این مهم که خود حاکمیت خواستار افزایش جمعیت هستند تمهیدات درستی برای آینده تمام فرزندان این کشور داشته باشند. به نظر اگر خانواده ها از آینده تحصیلی و شغلی فرزندان متولد شده مطمئن باشند سختی های تربیت فرزند را به جان می خرند و کمک می کنند کشور عزیزمان ایران از وضعیت خطرناک جمعیتی که ممکن هست در صورت عدم افزایش شاخص های باروری به آن گرفتار شود نجات پیدا کند.
من فکر می کنم در حال حاضر یکی از اصلی ترین اولویتهای کشورمان ایران ، همین بحث جمعیت و افزایش باروری کلی و رسیدن آن به عدد بالای ۲.۱ هست اگر به این مهم توجه نشود ممکن هست جبران خسارت این مهم در آینده مقدور نباشد لذا رفع این خطر نیاز به فداکاری همه مردم و برنامه ریزی صحیح برای تضمین زندگی با رفاه نسبی برای همگان هست. باید عرض کنم آمار و ارقامی که از تولد نوزادان در کشور ارائه می شود امیدوار کننده نیست یعنی ما نتوانسته ایم قانون درستی برای این امر مهم وضع بکنیم یا قانون نوشته شده خوب اجرا نمی شود لذا خواهشی که بعنوان یک شهروند دغدغه‌مند در خصوص جمعیت دارم از مسوولین این هست که مجددا موضوع فرزند آوری و افزایش جمعیت و قوانین وضع شده و نحوه اجرای آن بررسی و نکات ضعف استخراج و برای اصلاح آن با قید فوریت اقدام جدی و حاکمیتی انجام شود در غیر اینصورت جبران خسارت خیلی پرهزینه و در مواقعی همراه با افسوس و حسرت خواهد بود.