هر ساله در ۲۲ آوریل، برابر با ۲ اردیبهشت، روز زمین پاک در سراسر جهان برگزار میشود؛ روزی برای یادآوری این حقیقت مهم که نباید سیارهمان، زمین، را فراموش کنیم و لازم است در حفظ و نگهداری آن کوشا باشیم.
در سال ۲۰۲۵ شعار «قدرت ما، سیاره ما» به عنوان محور اصلی این رویداد جهانی برگزیده شده است. این کمپین نماد تعهد و مسئولیت مشترک ما برای گذار به منابع انرژی تجدیدپذیر و ساخت آیندهای پایدار برای همه ساکنان زمین است. در راستای این هدف، جامعه جهانی در تلاش است تا سال ۲۰۳۰، ظرفیت تولید انرژیهای تجدیدپذیر را به سه برابر میزان کنونی افزایش دهد. بهرهگیری از منابع پاکی همچون انرژی خورشیدی، بادی، برقآبی، زمینگرمایی و نیروی جزر و مد، نهتنها گامی مؤثر در کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی است، بلکه نقشی کلیدی در مقابله با بحران تغییرات اقلیمی ایفا میکند.
امروزه، میانگین دمای جهانی بیش از ۱/۵ درجه سانتیگراد بالاتر رفته است؛ این میزان افزایش دما بیسابقه و هشداردهنده است. به طوریکه سال ۲۰۲۴ گرمترین سال ثبتشده در تاریخ بوده است. ژانویه ۲۰۲۵ نیز گرمترین ژانویه از آغاز ثبت دادههای اقلیمی بوده است و پیشبینی میشود سال ۲۰۲۵ یکی از سه سال گرمترین در تاریخ زمین باشد. این افزایش دما ناشی از انتشار گسترده گازهای گلخانهای به ویژه از سوزاندن سوختهای فسیلی است که تغییرات شدید و غیرقابل بازگشت اقلیمی را به دنبال دارد.
تقاضای جهانی انرژی در سال ۲۰۲۴ بیش از ۲ درصد رشد کرده است و بر طبق گزارش اندیشکده انرژی امبر (Ember) در این سال انرژیهای تجدیدپذیر توانستند ۳۲ درصد از کل برق تولیدی جهان را تامین نمایند. با این حال، کاهش انتشار گازهای گلخانهای در برخی کشورها بسیار کند پیش میرود و برای محدود کردن گرمایش زمین به زیر ۱/۵ درجه سانتیگراد، اقدامات فوری و گستردهتری لازم است.
در ایران، ظرفیت انرژیهای تجدیدپذیر تا فوریه ۲۰۲۵ حدود ۱۵۶۲ مگاوات بوده است که بیشتر آن از انرژی خورشیدی و بادی تأمین شده است. با وجود این، تنها حدود ۰/۷ درصد از تولید برق کشور از منابع تجدیدپذیر است. ایران در تلاش است تا سال ۲۰۳۰ ظرفیت خورشیدی خود را به ۱۵ هزار مگاوات افزایش دهد و ظرفیت بادی را نیز به ۱۰۰۰ مگاوات برساند. این اقدامات با هدف کاهش کسری برق و کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی دنبال میشود.
اکنون زمان آن است که با اتحاد، آگاهی و اقدام جمعی، از قدرت خود استفاده کنیم و زمین را برای نسلهای آینده سبزتر، سالمتر و پایدارتر بسازیم.