روز جهانی زنان که هر سال در ۸ مارس برگزار میشود، بهعنوان یک رویداد مهم بینالمللی، به ترویج حقوق زنان و برابری جنسیتی اختصاص دارد. هدف اصلی روز جهانی زنان افزایش آگاهی عمومی درباره چالشها و نابرابریهایی است که زنان در سرتاسر جهان با آن مواجه هستند. این روز همچنین فرصتی برای تجلیل از دستاوردهای زنان در زمینههای مختلف اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی فراهم میآورد. به همین مناسبت در این یادداشت به زندگی نامه خانم مریم میرزا خانی یک زن تاثیر گذار ایرانی در سطح جهانی می پردازیم.
مریم میرزاخانی، ریاضیدان برجسته ایرانی، در ۳۱ اردیبهشت ۱۳۵۷ (۲۰ مه ۱۹۷۸) در تهران به دنیا آمد. او از کودکی علاقهمند به ریاضیات بود و در دوران تحصیل خود در دبیرستان فرزانگان تهران، موفق به کسب مدال طلا در المپیاد جهانی ریاضی شد.
او برای ادامه تحصیلات خود به ایالات متحده رفت و در سال ۱۹۹۹ از دانشگاه شریف در تهران با مدرک کارشناسی در رشته ریاضی فارغالتحصیل شد. سپس به دانشگاه هاروارد رفت و در سال ۲۰۰۴ مدرک دکترای خود را در زمینه ریاضیات کسب کرد. پایاننامه او به تحلیل هندسی و توپولوژیکی مربوط میشد.
مریم میرزاخانی به عنوان استاد در دانشگاه استنفورد مشغول به کار شد و تحقیقاتش بر روی موضوعات مختلفی از جمله هندسه، توپولوژی و دینامیک سیستمها متمرکز بود. او در سال ۲۰۱۴ به عنوان نخستین زن ایرانی و نخستین زن مسلمان برنده مدال فیلدز، که به عنوان نوبل ریاضیات شناخته میشود، انتخاب شد.
متأسفانه، مریم میرزاخانی در ۱۵ تیر ۱۳۹۷ (۶ ژوئیه ۲۰۱۷) پس از مبارزه با بیماری سرطان درگذشت. او نه تنها یک دانشمند برجسته بود، بلکه الهامبخش بسیاری از زنان و دختران در زمینههای علمی و ریاضی به شمار میرفت و تأثیر عمیقی بر جامعه علمی جهانی گذاشت. میراث او همچنان الهامبخش نسلهای آینده است.