شغل بهورزی به مجموعهای از خدمات پزشکی و مراقبتی اطلاق میشود که شامل کارهایی مانند دانش ابتدایی پزشکی، کارهای مقدماتی پرستاری، مهارتهای اولیه پزشکی، تعامل اخلاقی و انسانی با بیماران میباشد. همچنین تلاش بهورزان در دور افتاده ترین روستاهای کشور موجب می شود خدمات بهداشتی لازم به روستاییان ارایه گردد و به این وسیله از اشاعه بیماری در جامعه جلوگیری شود. از این رو در راستای تکریم و بزرگداشت بهورزان زحمتکش، روز دوازدهم شهریور هر سال، با عنوان روز بهورز، نامگذاری شده است. بهورزان وظایف زیادی را بر عهده دارند که در ادامه به بعضی از آنها میپردازیم.
وظایف بهورز در خانه بهداشت چیست؟
خانه بهداشت محیطی در واحد روستایی است که خدمات شبکههای بهداشتی و درمانی ارائه میدهد. هرخانه بهداشت بسته به شرایط جغرافیایی و امکانات رفاهی و همچنین جمعیت آن منطقه، یک یا چند روستا را تحت پوشش خود قرار میدهد. بهورزانی که در این خانه های بهداشت مشغول بهکار هستند، وظایفی دارندکه از جمله این وظایف موارد زیرمیباشد:
سرشماری سالانه و ثبت کردن اطلاعات: تمام خانههای بهداشت سالانه باید اطلاعات آماری کاملی در مورد تعداد خانوار در منطقه تحت پوشش خود، جمعیت هر خانواده (با بیان نام، سن، جنسیت و نسبت با سرپرست خانواده)، میزان سواد، بارداری، معلولیت، اطلاعات مربوط به مرگ، ازدواج و مهاجرت اعضای خانوادهها و همچنین مشخصات مراکز و مجتمعهای موجود در منطقه، شرایط محیطی و شرایط تغذیه مردم جمعآوری و ثبت کنند. این سرشماریها موجب میشود که وسعت عمل، حجم فعالیت و میدان عملیاتی خانه بهداشت مشخص شود.
آموزش همگانی سلامت در کلیه زمینههای بهداشتی: مهمترین و اساسیترین وظیفه خانههای بهداشت، آموزش بهداشت میباشد. بهورزان با آموزش بهداشت به صورت عمومی این وظیفه مهم را انجام میدهند و با ارائه راهنماییهای بهداشتی لازم به جمعیت تحت پوشش و آگاه ساختن مردم از خدمات بهداشتی درمانی موجود و نحوه دسترسی به آنها، کمک شایانی به اجتماع مینمایند.
عرضه مراقبتهای بهداشتی کامل: بهورزان خدمات مختلفی را در این بخش ارائه میکنند که از جمله این خدمات میتوان موارد زیر را نام برد: مراقبت از کودکان در رده سنی زیر ۸ سال، مراقبتهای ویژه سلامت مادران، مشاوره دادن به زوجین قبل ازدواج، سلامت دهان و دندان، آموزشهای مربوط به تغذیه، سلامت مربوط بهگروههای سنی سالمندان، میانسالان و جوانان
خدمات مربوط به پیشگیری و مراقبت از بیماریها: این خدمات شامل مواردی همچون واکیسناسیونهای همگانی و فردی، آموزش نحوه پیشگیری و درمان و توان بخشی به بیماریها، بیماریابی، مراقبت از بیماران مبتلا به بیماریهای واگیر و غیرواگیر، آموزش زوجین ناقل تالاسمی و… میباشد.
وظایف بهورز در بهداشت حرفه ای چیست؟
بهورزان به عنوان مأمور بهداشت به کارگاهها مراجعه میکنند و وظایفی که در این بخش دارند شامل موارد زیر میباشد:
۱. تشخیص و شناسایی کارگاههای خانگی و غیرخانگی منطقه از طریق سرشماری سالانه
۲. بازدید از کارگاه به طور سالانه و پیگیری و اعلام نواقص آنها دوبار در سال
۳. کامل کردن قسمتهای مربوطه فرم معاینات بهداشتی برای شاغلین و هماهنگ شدن برای انجام معاینات بهداشتی توسط پزشک مرکز به طور سالیانه
۴. برگزار کردن جلسات آموزشی برای تمام شاغلین و هماهنگی برای انجام معاینات بهداشتی بر اساس اولویت خطرات بهداشتی آنها
۵. شرکت کردن در جلسات آموزشی
۶. ایجاد اعتماد و تشویق به مشارکت منطقهای جهت حذف عوامل زیان آور کارگاهها
۷. ارتقاء سطح علمی خود در مورد بهداشت حرفهای
۸. پیگیری امور ارجاع شده از سمت پزشک مرکز
۹. مستندسازی فعالیتها و نگهداری کردن از سوابق