مفدا یاسوج؛ به نقل از معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری، با ارتقای سطح بهداشت و کشف درمان‌های جدید، سطح سلامت جوامع و میانگین طول عمر در جهان افزایش یافته است. با این حال درمان بیماری‌های مزمنی که با زوال و تخریب بافت و ارگان‌ها همراه هستند و همچنین بیماری‌های ژنتیکی ارثی و سرطان‌ها هنوز از چالش‌های حل نشده پزشکی امروز به شمار می‌آیند.

پزشکی بازساختی یا Regenerative Medicine یکی از شاخه‌های جدید رشته پزشکی است که با پیشرفت روزافزون علم پزشکی و دانش زیست‌شناسی ایجاد شده است. این رشته به طور رسمی از سال ۲۰۰۸ وارد کتاب‌های مرجع پزشکی شد و یکی از فصول کتاب طب داخلی هاریسون را به خود اختصاص داد.

با توجه به جایگاه بالای این فناوری برتر در دنیا و اهمیت درمانی و ارزش اقتصادی آن برای جامعه، ستاد توسعه فناوری های پزشکی بازساختی و سلول های بنیادی در سال ۱۳۸۷ در معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌‍‍بنیان ریاست‌جمهوری تشکیل و شروع به فعالیت کرد.

قرار گرفتن علوم سلول های بنیادی در فصل سوم بند ۲-۳ از نقشه جامع علمی کشور به عنوان اولویت های (الف) در علوم پایه و کاربردی نشان دهنده اهمیت این حوزه برای کشور بود و در همین راستا سند ملی علوم و فناوری های سلول های بنیادی در جلسه ۷۳۷ (مورخ ۲۳ مهرماه ۱۳۹۲) شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید.

احسان عارفیان، دبیر ستاد توسعه فناوری‌های پزشکی بازساختی و سلول‌های بنیادی در این زمینه می‌گوید: پزشکی بازساختی با تلفیق دانش سلول‌های بنیادی، پزشکی مولکولی، ژنتیک، مهندسی بافت، زیست مواد، ایمنی شناسی، آسیب شناسی و تمامی حوزه های زیست پزشکی در کنار متخصصان بالینی، فرصتی مناسب جهت ایجاد محصولات کاربردی و بیولوژیک را جهت درمان بیماری‌های صعب العلاج فراهم می‌کند.

عارفیان با اشاره به اینکه پیوند سلول‌های بنیادی خونساز مغز استخوان از دهه ۷۰ میلادی آغاز شد؛ اظهار کرد: از سال ۱۹۹۵ به بعد ایمونوسل‌تراپی با استفاده از سلول‌های سیستم ایمنی مانند سلول‌های کشنده طبیعی، سلول‌های T، سلول‌های دندریتیک و ژن درمانی و مواردی از این قبیل مورد توجه محققان و متخصصان علوم بالینی قرار گرفت و از سال ۲۰۰۰ موضوع مهم دست ورزی‌های داخل سلولی و ویرایش ژنوم به عنوان یک شاخه مهم از این علم و فناوری پیشرفت کرد و پس از آن در سال ۲۰۰۶ عبارت جامع" پزشکی بازساختی" برای اولین بار توسط انستیتوی ملی سلامت آمریکا NIH)) تعریف شد تا این علم و فناوری به یک رشته وسیع برای تولید محصولات بر پایه ژن، سلول و بافت تبدیل شود.

دبیر ستاد توسعه فناوری‌های پزشکی بازساختی و سلول‌های بنیادی افزود: اگر پزشکی بازساختی را به عنوان پزشکی آینده در نظر بگیریم، در مقابل آن پزشکی فعلی را داریم که بیشتر متمرکز بر تشخیص و درمان با داروهای شیمیایی و تا حدی بیوتکنولوژیکی است.

عارفیان ضمن تاکید بر اینکه در افق توسعه این علم امکان تولید و ترمیم بافت و بازسازی اعضای بدن با استفاده از سلول‌های بنیادی در مهندسی بافت و همچنین درمان بیماری‌های ژنتیکی و سرطانی کاملاً نمایان شده است، گفت: به نظر می‌رسد که در آینده نه چندان دور بشر دغدغه از دست دادن بافت و اعضای حیاتی را با کمک فناوری سلول‌های بنیادی و پزشکی بازساختی به فراموشی سپارد.

او اظهار داشت: این فناوری پیشرفته پزشکی، امیدهای زیادی را در ترمیم یا جایگزینی بافت یا ارگان آسیب دیده با سلول‌ها یا بافت جدید و به دنبال آن از سرگیری فعالیت طبیعی آن ارگان را در بیماران مزمن برانگیخته است و به علاوه به علت کمبود اعضای اهدایی و تعداد زیاد بیماران نیازمند پیوندهای مختلف که هر روز این صف انتظار را طولانی‌تر می‌کند، بحث پزشکی بازساختی می‌تواند به حل این مشکل در آینده کمک میکند.