به گزارش مفدا، «بـچـه زرنــــگ» محصول یک تالش ۲۵۰ نفره است و ساخت آن نزدیک به پنج سال زمان برده است. هومن حاجی عبداللهی، جواد پزشکیان، هدایت هاشمی، میرطاهر مظلومی، ژرژ پطروسی، مینا قیاسپور، مریم رادپور، تورج نصر و... با مدیریت دوبـالژ سعید شیخ زاده به شخصیت های «بـچـه زرنــــگ» جان داده‌اند. به بهانه روز جهانی کودک و اکران «بـچـه زرنــــگ»به عنوان نخستین انیمیشنی که امسال اکران شده، با حامد جعفری به گفت‌وگو نشستیم که در ادامه می‌خوانید.
«بـچـه زرنــــگ» سومین تولید مجموعه هنر پویا و محصول تالش یک تیم بزرگ است؛ ایده آن چطور شکل گرفت و روند ساخت و تولید فیلم چگونه بود؟
فرایند ساخت انیمیشن »بچه زرنگ« پیش از اکران »فیلشاه« آغاز شد. آن زمان ایـده ای به مجموعه »هنر پویا« رسید که به نظرمان جالب بود و براساس آن طرحی نوشته و سپس به سیناپس تبدیل شد و پس از انجام اصالحاتی، اواسط سال ۹۷ به نسخه استوری ریل فیلم رسیدیم.
همان زمان گزارشی از نظرات مخاطبان دربـاره انیمیشن «فیلشاه» که توسط یک گـروه دانشگاهی در زمـان اکـران فیلم انجام شده بود به دستمان رسید. در این نظرسنجی مخاطبان اشکاالتی را در حـوزه کارگردانی گرفته بودند که برخی از این موارد به نظرمان درست بود. در ادامـه با مشورت افـراد متخصص ایـن حـوزه و جمع بندی نظرات، روایت قصه «بـچـه زرنــــگ» را به طور کلی تغییر دادیم و اصالح کردیم و در نهایت قصه سر و شکل اصلی اش را پیدا کـرد.با اینکه این روند هزینه بر بود و زمان بندی تولید را به تأخیر می انداخت اما احترام به مخاطب و نظرش برایمان اهمیت بسیاری داشت.
یکی از ویژگی های مهم این انیمیشن پرداختن به چند مؤلفه مهم و تلفیق آن هـا در یک داستان است. از حفاظت محیط زیست گرفته تا پرداختن به تالش‌های محیط بانان و قانون شکنی شکارچیان و از طرف دیگر گره زدن داستان با یک روایت مذهبی. طرح اولیه داستان به همین صورت بود یا در روند نگارش فیلم نامه، این قصه ها به اصل داستان اضافه شد؟
مجموعه مدیریتی «هنر پویا»به عنوان استودیوی سازنده از زمان ساخت پـروژه «فیلشاه» برای هر اثـری چند لایه تعریف کـرد. «بـچـه زرنــــگ» هم به همین نحو بود اما برخی از اهداف ما در استوری ریل اولیه ای که احصا شده بود وجود نداشت و رفته رفته توانستیم آن را در دل کار بگنجانیم. این را هم در نظر بگیرید که پختگی قصه و به اصطالح دم کشیدن آن، زمانبر است. نکته دیگر اینکه انیمیشن تولید ً گرانی است و ضرورت استفاده از استوری ریل دقیقا به همین دلیل اسـت. در انیمیشن نسبت راش و خروجی یک به یک است و به دلیل هزینه های باال باید از همان یک راش استفاده شود.
علاوه بر جنبه مالی، ایـن قصه قـرار اسـت بزرگسال را هم با خـودش همراه کند و الزم اسـت بـرای آن هـا هم نقطه گذاری های جذابی اتفاق بیفتد. بنابراین فیلم نامه در این مسیر نیاز دارد به یک پختگی هایی برسد و ارزش افــزوده ای داشته باشد و در نهایت خروجی اش همین چیزی شده که شما می گویید.
«بـچـه زرنــــگ» آمـوزش و سرگرمی را با هم دارد؛ نقطه عطفی کـه بـــرای خـودتـان مهم بــود بچه ها دریافت کنند چه بود؟
هدف ما از سینما تربیت است و شاید ظرفیتی که سینما برای تربیت نسل دارد را در مدیوم دیگری نمی بینیم. مـا هـم سعی کـردیـم از ایـن ظرفیت غفلت نکنیم و هدفمان این بوده که در این اثر یک تربیت ً الگوی تربیتی هم داشته باشیم. طبیعتا یعنی یک الگو و یک ارتباط خوب. ما تلاش کردیم بچه زرنگ در وهله نخست سرگرم کننده باشد و به عنوان قصه و سینما بتواند بچه ها را سرگرم کند.
یکی از امتیازات مهم فیلم، دوبله و انتخاب تا حـدود زیـادی ً صداپیشگان آن اسـت که اتفاقا بـه تیپ نـزدیـک شـده و نمونه آن انتخاب هومن حاجی عبداللهی در نقش ببری و شباهت صدای او به نقشش در سریال «پایتخت» است. آیا این تشابه‌ها تعمدی بود؟
زمانی که «شاهزاده روم» را تولید کردیم نگاهمان این بود که جان بخشی به شخصیت ها باید توسط دوبلورها اتفاق بیفتد و هر کسی که به پروژه پیوست با این نگاه بود که یک ارزش افـزوده ای ایجاد کند.
در بچه زرنـگ هم با همین نگاه سـراغ دوستانی رفتیم که در حوزه بازیگری تیپ سازی کرده اند تا این جان بخشی به شخصیت ها کمک کند. برای فهم بهتر مثالی می زنم؛ در ابتدای فیلم «ناخدا خورشید» وقتی شخصیت داستان با یک دست سیگارش را روشن می کند، این کار خیلی از مسائل را در ذهن ما حل می کرد و نیازی نبود به ما توضیح بدهند این فرد یک دست ندارد. ما هم نگاهمان این بود که در یک زمان کوتاه به نتیجه برسیم و هدفمان را موجز بگوییم.
بنابراین سعی کردیم از المان هایی استفاده کنیم که در همان وهله نخست بتواند عقبه این کاراکتر را به مخاطب منتقل کند و این مسئله درباره سه کاراکتر بچه زرنگ اتفاق افتاده است. ببری به عنوان ببر مازندران که توانستیم با گویش شمالی آن را القا کنیم. محیط بانی که یک اتصالی به شهر مشهد دارد و با لهجه مشهدی این کار را کردیم و سومی هم چنگیز منقرض است که به عنوان یک آدم دیکتاتور، میرطاهر مظلومی آن را به خوبی اجرا کرده است. در واقع هومن حاجی عبداللهی، هدایت هاشمی و میرطاهر مظلومی با مدیریت سعید شیخ زاده این سه کاراکتر را از آب درآورده اند.
بـه نظر شما مشارکت سـازمـان هـا و نهادهای مرتبط در حــوزه کــودک و نـوجـوان همچون کانون پـرورش فکری چقدر می تواند به تسریع و افزایش تولید انیمیشن ها کمک کـنـد، در عین حــال آیا همکاری با چنین نهادهایی ممکن است اثر را به سمت سفارشی شدن سوق دهد؟
ورود کـانـون بـه ایـن پـــروژه، ورود مـاهـوی نبوده؛ یعنی کـانـون بـه عـنـوان متولی حــوزه کــودک با اعتماد بـه بخش خصوصی و استودیویی که پرمخاطب ترین انیمیشن ها یعنی »فیلشاه« و «شاهزاده روم» متعلق به آن است به میدان آمـده و با سرمایه گذاری مشترک یک پــروژه را پیش بـرده اسـت.
در ایـن میان دو نکته وجـود دارد؛ نخست اینکه کانون سراغ هر کسی نرفته و اعتماد بی جایی نکرده و نکته دوم اینکه این اعتماد با پشتیبانی کانون همراه بود و در نهایت فیلمی تولید شد که سبب سربلندی کانون هم اسـت. البته نگاه مدیران کانون هم این بود که کنار بایستند و فیلم را پروموت کنند تا بهتر دیده شود و به دست مخاطب برسد. به نظرم این نگاه صحیح مدیریتی برای کمک به این عرصه است.
متأسفانه هر جایی که نهادها ورود کردند، پروژه ها شکست خوردند. ً مستقیما بنابراین هر چقدر به سمت تصدی گری نهادهای حاکمیتی فرهنگی بـرویـم خـروجـی نخواهیم گرفت، اما زمانی که دولـت متولی رگوالتور این حـوزه باشد و بر رشد متوازن بـازار نظارت کند، ً نگران این هستم که موفق می شویم. من واقعا مجموعه حاکمیتی فرهنگی کشور بـه دنبال راه انــدازی نهادی مانند بنیاد انیمیشن است. مگر بنیاد بازی های رایانه ای راه ا نــدازی شد چه اتفاقی افتاد؟ جز اینکه فقط دست اندازهایی ایجاد شـد؟ در مـورد انیمیشن هم همین طور است. این بخش بیشتر به صندوق توسعه نیاز دارد تا یک بنیاد و ساختار بروکراتیک!
بـــه نـظـر مـــی‌رســـد اکـــــران نـــــوروز یـــا تـابـسـتـان ظرفیت‌های بهتری برای نمایش بچه زرنگ داشت، خواست خودتان بود که فیلم را پاییز اکران کنید؟
صـرف نظر از خـواسـت مـا در مــورد زمـان ً طبیعتا اکران، یک صفی هم وجود داشت که می خواستند فیلمشان را اکـران کنند و جلوتر از ما بودند. البته خواست ما هم اکران در این تاریخ نبود اما در نهایت به این توافق رسیدیم. ما می خواستیم فیلم را اواخر تابستان اکران کنیم تا از این فصل هم بهره مند شویم که مقدور نشد و این کار ما را در شروع سخت می کند چون مدرسه ها هم باز شده و شاید این موضوع به فیلم آسیب بزند. البته امسال نوروز همزمان با ماه رمضان بود و شرایط فیلم دیدن را برای بچه ها سخت می کرد و ظرفیت مدارس هم فعال نبود.
«بـچـه زرنــــگ» یـک افتتاحیه قدرتمند را تجربه کرد؛ پیش بینی تان برای فروش فیلم چیست و فکر می کنید رکــورد«پسر دلفینی» که پرفرو ش ترین انیمیشن سال گذشته بود را بزند؟
به نظرم ارقـام فروش مالک درستی برای ارزیابی نـیـسـت. بــه لـحـاظ تــعــداد مـخـاطـب هـنـوز هم نخستین فیلم پرمخاطب فیلشاه و پس از آن شاهزاده روم است و ما امیدواریم بچه زرنگ هم در ایـن جمع قـرار بگیرد و سه اثـر اول متعلق به مجموعه «هنر پویا» باشد.
فکر می کنید روزی کودکان ما قهرمانان قصه های ایرانی را به خوبی قهرما ن های خارجی بشناسند و خواهان اسباب بازی آن ها باشند؟
ما به عنوان یک نهاد خصوصی تمام انگیزه مان همین اســت. دوران بچگی مـا بـا قهرمان هایی گذشت که خارجی بودند و امروز تالش می کنیم به سهم خودمان قدم هایی برداریم که بچه های ایــران بتوانند بـا قهرمان هایی کـه ساخته خود بچه های ایرانی باشد رشد پیدا کنند. اینکه چقدر ما به عنوان بخش خصوصی موفق می شویم یک موضوع است و اینکه برنامه و راهبردی در این حوزه وجود داشته باشد موضوع دیگری است. به نظرم اگر به جای نهادسازی سراغ این موضوعات به توسعه آن کمک کرده بودیم. ً رفته بودیم حتما گفت وگو با تهیه کننده »بچه زرنگ« انیمیشن پرمخاطب این روزها کودک
صبا کریمی روزنامه قدس ۱۶ مهر ماه ۱۴۰۲