به گزارش مفدا، جشنواره شهید مطهری، رخدادی آموزشی است که به ابتکار مرکز امور هیات علمی وزارت بهداشت از سال ۱۳۸۷ کلید خورد و ۶ دوره آن با مسئولیت این مرکز برگزار شد؛ پس از آن با توجه به سنخیت موضوعی جشنواره با فعالیت‌های مرکز مطالعات توسعه آموزش علوم پزشکی، این مرکز برگزاری جشنواره را برعهده گرفت.
تاکنون ۹ دوره جشنواره شهید مطهری با هدف ارتقاء فرآیندهای آموزشی علوم پزشکی برگزار شده است؛ این جشنواره در آستانه دهمین دوره برگزاری، هنوز هم زوایای پیدا و پنهانی دارد که به منظور شناخت آن‌ها با دکتر عظیم میرزازاده، رییس مرکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشکی و متولی برگزاری این جشنواره به گفت‌وگو نشستیم.
مفدا: مهم‌ترین اهداف برگزاری جشنواره شهید مطهری چیست؟
جشنواره شهید مطهری، تکمیل‌کننده برنامه‌ای است که برای پیشرفت، توسعه و ترویج آموزش باکیفیت علوم پزشکی برنامه‌ریزی شده است؛ حدود ۹ سال قبل در مجموعه وزارت بهداشت ایده‌ای مطرح شد تا از تلاش افرادی که در حوزه آموزش فعالیت و سعی می‌کنند این مقوله اثرگذار از کیفیت بیشتری برخوردار شود را ارج گذاشته شوند و کسانی که کار ارزشمندی با هدف بهبود کیفیت و ارتقاء آموزش انجام می‌دهند، در این جشنواره دیده شوند؛ تلاش برای تشویق فعالان این حوزه و علاقمند کردن افراد توانمند به حوزه فرآیندهای آموزشی از دیگر اهدافی است که جشنواره تاکنون دنبال کرده است.
مفدا: روال برگزاری جشنواره چگونه است؟
جشنواره شامل دو بخش دانشگاهی و کشوری است؛ در بخش دانشگاهی معاونت آموزشی وزارت بهداشت از هر دانشگاه می‌خواهد در حیطه های مشخص آموزشی، فرآیندها و فعالیت‌های برتر و ارزشمندی در آن سال صورت گرفته شناسایی کرده و برترین‌ها را بر اساس مکانیسم خود دانشگاه به مرحله کشوری معرفی کند تا در بخش کشوری بهترین‌ها انتخاب و به عنوان فرآیندهای برتر کشوری معرفی شوند.
جشنواره شامل دو بخش دانشگاهی و کشوری است؛ در بخش دانشگاهی معاونت آموزشی وزارت بهداشت از هر دانشگاه می‌خواهد در حیطه های مشخص آموزشی، فرآیندها و فعالیت‌های برتر و ارزشمندی در آن سال صورت گرفته شناسایی کرده و برترین‌ها را بر اساس مکانیسم خود دانشگاه به مرحله کشوری معرفی کند تا در بخش کشوری بهترین‌ها انتخاب و به عنوان فرآیندهای برتر کشوری معرفی شوند.
پس از ابلاغ دستورالعمل و ارسال شیوه برگزاری جشنواره به دانشگاه ها، دانشگاه‌ها برای شناسایی فعالان این حوزه اعلام فراخوان می‌کنند و تیم‌هایی که بر روی فرآیندهای آموزشی نوآورانه، تحول‌آور و تحول‌خواه در دانشگاه به طور عملی کار کرده‌اند، فراخوان می شوند.
گفتمان جشنواره نیز مبتنی بر«انجام داده‌ام» است؛ بنابراین کسانی که صرفا صاحب نظریه و ایده ای اجرا نشده باشند امکان شرکت در جشنواره را نمی یابند.
در ادامه تیم ها فرآیندهای خود را ارسال می کنند و هیات‌های داوری فرآیندها را بررسی و تعدادی از آن‌ها را با توجه به معیارهای خاصی انتخاب می‌کنند؛ پس از آن هر دانشگاه مجاز به ارسال یک فرآیند در هر حیطه است که در مجموع ۶ فرآیند می‌شود. فرآیندها به دبیرخانه جشنواره کشوری که در مرکز مطالعات و توسعه آموزش پزشکی معاونت آموزشی وزارت بهداشت مستقر است ارسال می شود و سپس فرآیندها به صورت کشوری داوری می شود تا برخورداری آن‌ها از مولفه‌های و شاخص‌های حداقلی به صورت دوباره بررسی می شود؛ عمدتا این بررسی برخوردار از یک حالت رقابتی و مقایسه‌ای است تا برترین فرآیندهای کشوری انتخاب شود.
مفدا: حیطه‌های برگزاری جشنواره چیست و آیا این حیطه‌ها در دوره‌های مختلف تغییر می‌کند؟
حیطه ها در هر دوره بر حسب آیین نامه تغییرات مختصری داشته است اما به طور کلی حیطه های جشنواره حیطه های کلی حوزه آموزش پزشکی است؛ کار این حوزه این است که به این فکر کند که ارتقاء کیفیت آموزشی چگونه اتفاق می افتد؛ آموزش پزشکی تقسیم بندی ای دارد که در جشنواره نیز از همین تقسیم بندی با اندکی تفاوت استفاده می شود؛ برنامه ریزی یا تدوین و بازنگری برنامه های آموزشی، ارزشیابی، یاددهی و یادگیری، مدیریت، رهبری آموزشی، محصولات آموزشی و ... است و برخی حیطه ها نیز ویژه هر دوره است؛ برای مثال حیطه یادگیری الکترونیک که در چند سال گذشته مطرح شد یا حیطه مشاوره و راهنمای تحصیلی و ...
به طور معمول سه فرآیند برتر در هر حیطه را شناسایی کرده و می پذیریم؛ بنابراین در هر سال حدود ۳۶۰ تا ۳۷۰ فرآیند برتر آموزشی در ۶ حیطه از دانشگاه های علوم پزشکی دریافت می‌کنیم و در هر دوره حدود ۱۸ فرآیند برتر کشوری را انتخاب و از برگزیدگان قدردانی می کنیم.
مفدا: مخاطبان جشنواره چه کسانی‌اند؟ دانشجویان تا چه اندازه در جشنواره امکان حضور و بروز دارند؟
در جشنواره شهید مطهری الزام نیست که شرکت‌کننده و صاحب فرآیند حتما عضو هیات علمی باشد؛ فرآیندهای آموزشی معمولا بر اساس نقش‌آفرینی مجموعه‌ای از افراد شکل می‌گیرد و ممکن است دانشجویان نیز در این فرآیندها حضور داشته باشند؛ حتی گاهی ممکن است صاحب فرآیند یک دانشجو باشد که به نمایندگی از سایر افراد در جشنواره شرکت کرده باشد؛ در دوره های گذشته نیز این امر را شاهد بوده ایم و امری نادر نبوده است.
خوشبختانه این جشنواره فضایی برای مشارکت جمعی بین دانشجویان اعضای هیات علمی و کارشناسان فراهم کرده است تا آنان بتوانند در جهت ارتقای کیفیت آموزش گام بردارند.