ریتالین یکی از زیر مجموعه داروهای محرک سیستم عصبی میباشد که این روزها خیلی بین جوانان شیوع پیدا کرده است که از دلایل آن سرخوشی و بالا بردن میزان هشیاری و تمرکز میتوان اشاره کرد.
موارد کاربرد ریتالین:
ریتالین برای درمان اختلال کم‌توجهی-بیش‌فعالی به کار می‌رود. همچنین این دارو برای درمان اختلال خواب نارکولپسی (اختلال حمله خواب) مورد استفاده قرار می‌گیرد.
سوء استفاده و اثرات ریتالین
ریتالین مانند آمفتامین ها که به نام های "سرعت" یا "بالا" نیز شناخته می شوند، هوشیاری و تمرکز را افزایش می دهد. اغلب توسط متخصصان، دانشجویان و ورزشکاران برای افزایش بهره وری مورد سوء استفاده قرار می گیرد.
اثرات ریتالین معمولا بین 3 تا 4 ساعت باقی می ماند. نیمه عمر دارو (مدت زمانی که طول می کشد تا نیمی از دارو در بدن کار کند) بسیار متغیر است و به عوامل متعددی بستگی دارد. برای کودکان تقریباً 2.5 ساعت است. برای بزرگسالان، تقریباً 3.5 ساعت است. بسته به مدت زمانی که مصرف کننده ریتالین مصرف کرده است، نیمه عمر می تواند به 7.7 ساعت برسد.
کسانی که از ریتالین سوء استفاده می کنند معمولاً سعی دارند عوارض جانبی دارو را تشدید کنند، از جمله سرخوشی. افراد غیر ADHD اغلب این را تجربه می کنند زیرا این دارو بر آنها تأثیر متفاوتی دارد. افرادی که از دارو از طریق دوزهای نامناسب، بدون نسخه از دارو استفاده می کنند، در معرض خطر عوارض جانبی منفی هستند.
علائم اعتیاد به ریتالین
درست مانند سایر محرک ها، ریتالین سطح دوپامین را افزایش می دهد که به گیرنده های عصبی در مغز می رسد. دوپامین یک ماده شیمیایی طبیعی در مغز است که برای فعال کردن سیستم پاداش مغز ضروری است. سیستم پاداش مغز رفتاری را تقویت می کند که تولید دوپامین را فعال می کند. برخی از افراد مبتلا به ADHD تعداد زیادی ناقل دوپامین دارند که منجر به کاهش سطح دوپامین در مغز می شود. ریتالین این ناقلین را مسدود می کند و سطح دوپامین را در سطح سالم نگه می دارد و توجه، تمرکز و کنترل تکانه را افزایش می دهد. با این حال، ریتالین مقدار بسیار بیشتری از دوپامین را برای رسیدن به گیرنده های مغز در افرادی که ADHD ندارند، تحت تاثیر قرار می دهد. مصرف ریتالین می تواند پس از سوء مصرف مکرر به یک رفتار آموخته شده تبدیل شود و اجبار به مصرف دارو بدون توجه به عواقب آن را تحریک کند.
یک نشانه آشکار از وجود مشکل، ادامه مصرف ریتالین با وجود تمایل به ترک است. اگر کسی تشخیص دهد که مصرف ریتالین پیامدهای منفی شدیدی دارد - مانند روابط تیره و/یا قیمت بالای غیرقابل کنترل مرتبط با مصرف دارو - اما هنوز نتواند به تنهایی آن را ترک کند، احتمالاً اعتیاد وجود دارد.
سایر علائم اعتیاد عبارتند از:
مصرف ریتالین در مقادیر زیاد یا بیشتر از مقدار تجویز شده
صرف زمان زیادی برای دریافت، استفاده یا بهبودی پس از استفاده از ریتالین
تجربه هوس و اصرار برای استفاده از ریتالین
نادیده گرفتن مسئولیت ها در خانه، محل کار یا مدرسه
ادامه مصرف ریتالین، حتی زمانی که باعث ایجاد مشکل در روابط می شود
ترک فعالیت های مهم اجتماعی، شغلی یا تفریحی به دلیل مصرف ریتالین
استفاده مکرر از ریتالین حتی زمانی که کاربر را در معرض خطر قرار می دهد
ادامه استفاده از ریتالین، حتی زمانی که کاربر می داند مشکل جسمی یا روانی دارد
نیاز به ریتالین بیشتر برای دریافت اثر مورد نظر کاربر (تحمل)
تجربه علائم ترک به دلیل قطع ناگهانی یا کاهش سریع دوز
تجربه تغییرات ناگهانی در خلق و خو، مانند نوسانات خلقی
منزوی شدن از خانواده یا دوستان
.خطرات مصرف ریتالین
مصرف ریتالین به صورت سرخود می‌تواند باعث بروز خطرات متعددی از تغییرات جسمی و روانی یا حتی مرگ شود. خطرات این دارو در صورتی که تحت نظارت و با تجویز پزشک باشد قابل کنترل است. معمولا به علت خطرات و عوارض بالای ریتالین، مصرف این دارو برای کودکان زیر 6 سال توصیه نمی‌شود
1-مرگ ناگهانی در مبتلایان به مشکل جدی قلبی
در کودکان و بزرگسالان مبتلا به بیماری‌های جدی قلبی یا مشکلاتی در ساختار و شکل قلب موارد متعددی از مرگ ناگهانی گزارش شده است. در این بیماران انواع داروهای محرک تا حد امکان تجویز نمی‌شود.
2-افزایش فشار خون و ضربان قلب
به طور کلی ریتالین باعث انجام شود.افزایش فشار خون و ضربان قلب می‌شود که با توجه به محدود بودن این تغییرات خطر چندانی برای افراد سالم ندارد.
3-اختلالات روانی حاد
در مبتلا به برخی اختلالات روانی دیگر مصرف ریتالین ممکن است باعث تشدید و حاد شدن شرایط اختلال شود. افرادی که به اختلالات افسردگی و دو قطبی مبتلا هستند یا خود و خانواده آنها سابقه خودکشی دارند؛ نیاز به بررسی بیشتری برای تجویز داروهای محرک دارند. همچنین مصرف ریتالین ممکن است باعث بروز توهم، هذیان و شیدایی در کودکان شود.
5-نعوظ دردناک
مصرف کنندگان ریتالین ممکن است با مصرف این دارو دچار برخی مشکلات جنسی شوند. برای مثال دوره‌های طولانی مدت و دردناک از نعوظ در مردان از جمله موارد مشاهده شده است. خطر این وضعیت زمانی است که درد به شکل غیر قابل تحملی افزایش پیدا کند.
اعتیاد به ریتالین
ریتالین با وجود ماده مؤثری به نام آمفتامین که نوعی از مواد محرک است ساختار شیمیایی شبیه به شیشه دارد. هر چند اعتیاد و عوارض این دارو از شیشه بسیار کمتر است اما همچنان این ماده می‌تواند باعث وابستگی به ویژه وابستگی روانی در مصرف کننده شود. به خصوص در افرادی که سابقه اعتیاد به مواد مخدر یا الکل را دارند تجویز این دارو باید با احتیاط بیشتری صورت پذیرد. به همین دلیل قطع دارو باید تدریجی باشد و بعد از قطع مصرف نیز نشانه‌های ترک یا اختلالات روانی پیگیری شود
ترک اعتیاد به ریتالین
با توجه به عوارض و پیامدهای منفی که ریتالین می‌تواند برای افراد به وجود آورد ترک اعتیاد به این ماده از اهمیت زیادی برخوردار است. برای ترک اعتیاد به ریتالین میتوان از روش‌هایی از جمله سم زدایی و روان درمانی استفاده کرد. روان درمانی می‌تواند شامل درمان‌های شناختی-رفتاری، خانواده درمانی و مشارکت اجتماعی باشد. همچنین بهره بردن از مشاوره ترک اعتیاد برای افرادی که مصرف طولانی داشته‌اند ضرورت پیدا می‌کند.