به گزارش مفدا گیلان، در روز ۲۲ دی ماه سال ۱۳۵۷ ه.ش، شورای انقلاب به فرمان امام خمینی به طور علنی تشکیل شد.
مسوولیتهای شورای انقلاب، عمدهترین مسئولیتهای رهبری انقلاب در داخل کشور محسوب میشد. شورا در آغاز، هفتهای یک بار و سپس دو بار، به طور مخفی در منازل افراد تشکیل جلسه میداد. تصمیمات اتخاذ شده در این جلسات بلافاصله با امام در میان گذاشته میشد و پس از کسب تکلیف، به مرحله ی اجرا درمیآمد. از اقدامات مهم شورای انقلاب، مذاکره با مقامات نظامی نیروهای مسلح، دیدارهای دیپلماتیک، ترتیب دادن مسافرت بختیار به پاریس برای ملاقات با امام، مأموریت راهاندازی نفت و انتخاب رئیس دولت موقت بود.
ریاست این شورا در ابتدا برعهده آیتالله مرتضی مطهری بود اما با شهادت وی ریاست شورای انقلاب به آیتالله طالقانی منتقل شد. در آستانه پیروزی انقلاب اسلامی، شورای انقلاب مهندس مهدی بازرگان را به عنوان نخست وزیر دولت موقت پیشنهاد و امام خمینی نیز وی را به عنوان رئیس دولت موقت انقلاب منصوب کرد. پس از پیروزی انقلاب و تشکیل دولت موقت، دکتر حسن حبیبی، دکتر عباس شیبانی، ابوالحسن بنی صدر، صادق قطب زاده، مهندس میرحسین موسوی، احمد جلالی و دکتر حبیبالله پیمان نیز به جمع اعضای شورای انقلاب اضافه شدند.
تشکیل این شورا اولین اقدام عملی در جهت ادارهی کشور به شمار میرود. چنان که در همان زمان پیش از پیروزی انقلاب بسیاری از مشکلات مردم را حل نمود. به علاوه، زمینه انتقال حکومت از سلطنت به جمهوری اسلامی را فراهم نمود. شورای انقلاب به عنوان اولین نهاد انقلابی در ایران توانست کارهای ویژهی خود را به شکل مطلوبی انجام دهد و حتی پس از انقلاب هم نقش مهمی را در عرصهی سیاسی کشور ایفا نماید. از جمله اقدامات شورای انقلاب، میتوان به تصویب اساسنامه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، ملی شدن بانکها، سامان بخشیدن به دادگاههای انقلاب، برگزاری همهپرسی در رابطه با نظام جمهوری اسلامی، بررسی پیشنویس قانون اساسی، تصویب آییننامههای مجلس خبرگان و برگزاری انتخابات ریاست جمهوری و مجلس شورای اسلامی و ... اشاره کرد.
به دنبال تسخیر لانه جاسوسی آمریکا در ۱۳ آبان ۱۳۵۸ و استعفای دولت موقت، شورای انقلاب بیانیه مهمی خطاب به ملت صادر کرد و یادآور شد که مصمم است در فرصت محدودی، برگزاری همهپرسی درباره قانون اساسی، انتخابات مجلس شورای ملی و ریاست جمهوری و ... را به انجام برساند. متعاقب این بیانیه اعلام شد که شورا ترکیب تازهای خواهد داشت و با ادغام دولت در شورا اعضای جدید شورا انتخاب شدند و در اداره مملکت، اینگونه بین اعضای شورا تقسیم کار شد: آیت الله خامنه ای - دفاع و پاسداران، آیت الله هاشمی رفسنجانی - وزارت کشور، شهید باهنر - آموزش و پرورش، مهدوی کنی- کمیته انقلاب و دادگستری، شهید بهشتی- جهاد سازندگی، بنی صدر - وزارت خارجه، معین فر - نفت، حبیبی- آموزش عالی، عزت الله سحابی - برنامه و بودجه، میناچی- ارشاد ملی، شهید قدوسی- دادگاه انقلاب. این افراد فعالیتهای خود را آغاز کرده و در مدت کوتاهی نسبتاً موفق شدند بر خلأ سیاسی موجود فایق آیند. همهپرسی قانون اساسی در ۱۲ آذر ۱۳۵۸ و متعاقب آن انتخابات ریاست جمهوری در بهمن ۱۳۵۸ برگزار شد و مجلس شورای اسلامی در ۷ خرداد ۱۳۵۹ افتتاح گردید.
با شروع کار مجلس و شورای نگهبان و دیگر نهادها، مسئولیت و ضرورت وجودی شورای انقلاب به پایان رسید.