به گزارش مفدا گیلان، ۱۹ دی در تقویم رسمی جمهوری اسلامی ایران، «قیام خونین مردم قم» نامگذاری شده است. قیام ۱۹ دی ۱۳۵۶ ه.ش سرآغاز سلسله حرکتهای اعتراضآمیز مردم ایران علیه نظام پادشاهی پهلوی بود، از این تظاهرات، بهعنوان شروع مرحلهای جدید در نهضت اسلامی، و عامل شتاب در جریان انقلاب یاد شده است.
قیام ۱۹ دی تجمع و راهپیمایی مردم و طلابِ شهر قم در سال ۱۳۵۶ش، در اعتراض به انتشار مقاله «ایران و استعمار سرخ و سیاه» در روزنامه اطلاعات که در بخشی از آن مطالبی علیه امام خمینی (ره) بیان شده بود. این اعتراض از ۱۸ دی آغاز و تا ۲۰ دی به طول انجامید و اوج آن در ۱۹ دی رخ داد. قیام ۱۹ دی سرآغاز سلسه حرکتهای اعتراضآمیز مردم علیه نظام پادشاهی پهلوی دانسته شده که منجر به انقلاب اسلامی ایران شد.
یکی از عوامل شتاب انقلاب پس از ۱۹ دی، مراسمها و تظاهراتهای پیدرپی پس از واقعه ۱۹ دی دانسته شده است. مراسم چهلم شهدای قیام ۱۹ دی در تبریز و مراسم چهلم شهیدان واقعه تبریز در یزد، تهران، مشهد، اصفهان و شیراز برگزار شد. برگزاری مراسم چهلمِ هر کدام از وقایع، سبب کشتهشدن شماری دیگر میشد و زمینه برای حوادث تازهای در چهلم بعدی فراهم میگشت. پس از یک سال و یک ماه، در ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ه.ش نظام پادشاهی پهلوی سقوط و انقلاب اسلامی پیروز شد.
قیام ۱۹ دی را باعث تقویت جنبه اسلامی انقلاب و مطرحشدن امام خمینی بهعنوان رهبر انقلاب اسلامی در مبارزه با حکومت پهلوی دانستهاند. پس از این واقعه، مخالفت با نظام پهلوی از گروههایی خاص به توده مردم گسترش یافت و میان عالمان شیعه ایران وحدتی نِسبی برقرار شد. کتابهایی مانند «جایگاه قیام ۱۹ دی ۱۳۵۶ در پیروزی انقلاب اسلامی» و «حماسه ۱۹ دی قم ۱۳۵۶» در موضوع قیام ۱۹ دی منتشر شده است.