به گزارش مفدا – گناباد، با تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی روز بیست و هفتم شهریورماه، سالروز درگذشت سید محمدحسین بهجت تبریزی متخلص به شهریار، شاعر بزرگ ایرانی به عنوان روز ملی شعر و ادب پارسی، نامگذاری شده است.
زبان و ادبیات فارسی به عنوان دومین زبان جهان اسلام و زبان حوزه فرهنگ و تمدن ایرانی با هزاران آثار گران سنگ در زمینه‌های مختلف ادبی، عرفانی، فلسفی، کلامی، تاریخی، هنری و مذهبی همواره مورد توجه و اعتقاد ایرانیان و مردمان سرزمین‌های دور و نزدیک بوده است.
به این مناسبت با «دکتر مهدی رمضانی» شاعر و رتبه دوم کشوری رشته شعر کلاسیک یازدهمین جشنواره بین‌المللی سیمرغ به گفت و گو نشستیم که در ادامه می‌خوانید:
لطفا خودتان رو معرفی کنید.
بنده مهدی رمضانی مدرس دانشگاه در رشته ادبیات هستم. در طول ده سال گذشته سابقه برگزاری کارگاه‌های شعر و نویسندگی، پژوهش، نقد ادبی، دستاوردهایی در کنگره‌ها و همایش‌های ملی در حوزه شعر و ... را داشتم.
دو مجموعه شعر اختصاصی با نام «شعر پروانه‌ها» و «تنهایی از من کشوری خواهد ساخت» از آثار بنده هستند.
مهمتر از همه این‌ها من خود را یک عاشق ادبیات و علاقه‌مند به شعر از موضع دوستدار فرهنگ می‌دانم.
نقش ادبیات را در زندگی فردی و اجتماعی چگونه ارزیابی می‌کنید؟
از نظر من ادبیات یکی از مهمترین مؤلفه‌های سازنده فرهنگ هست و فرهنگ نیز کاربردی‌ترین و تاثیرگذارترین مولفه در زندگی اجتماعی محسوب می‌شود.
هیچ حوزه اجتماعی بدون تأثیر از مقوله فرهنگ نیست، یعنی ما در هر حوزه‌ای که بخواهیم آسیب‌ها و بیماری‌ها را درمان کنیم نخست باید به تصحیح و اصلاح بنیادهای فرهنگی، تفکر و اندیشه را در این حوزه بپردازیم. اصلاح ساختارهای فرهنگی تنها از رهگذر مولفه‌های قدرتمند و اثرگذاری مانند هنر ساخته است و چه هنری عمومی‌تر هنر ادبیات.
بنابراین، ادبیات نقشی بی‌بدیل و انکارناپذیر در توسعه فردی و اجتماعی جامعه دارد، از این جهت که موجب رشد فکری ما، تغییر و تحول نظام ذهنی، تماس ما با تجربه‌های دیگران و تجربه وسیع جهانی می‌شود؛ همچنین به ما آگاهی هدیه می‌کند و موجب پیوند ما با با ارزش‌های جمعی که در آثار مختلف منعکس شده می‌شود.
شعر آیینی برای آشنایی نسل جدید با ارزش‌های دینی و مذهبی چقدر اهمیت دارد؟
ما امروزه در عصر فراگیری رسانه‌ها زندگی می کنیم، در عصری که هر رسانه‌ای از جمله شعر برای اینکه بتواند مخاطب خود را پیدا کند و روی آن تاثیر بگذارد، نیازمند رعایت یک سری اقتضائات هستند. برای مثال، در آثار هنری باید بیش از همه به اصول زیبایی شناختی توجه شود؛ مثلاً دلیل مورد توجه قرار گرفتن و جاودان ماندن اثری شاهکار چون ترکیب‌بند محتشم کاشانی، علاوه بر مضمون والای آن به دلیل نهایت بلاغت و زیبایی و کمال هنری این اثر است.
بنابراین اگر ما خواستار انتقال ارزش‌های آیینی به نسل جدید هستیم، قدم اول این است که برای تولید و توسعه آثار هنری با کیفیت باید تمهید و تدبیر درست داشته باشیم.
نکته مورد توجه این است که برای جذب مخاطب امروز در رقابت با رسانه‌ها و در عصر سرعت و در فضایی که امکان انتخاب‌های فراوان و متنوع وجود دارد، هنر آیینی باید برای ارتقاء کیفی خود بهترین محتوا، مضمون و ساختار هنری را به کار گیرد و از آنها بهره ببرد.
بیشتر بخوانید:
کسب دو مقام کشوری توسط دانشگاهیان علوم پزشکی گناباد در یازدهمین جشنواره بین‌المللی سیمرغ
با توجه به اینکه شما در چند دوره گذشته جشنواره بین‌المللی سیمرغ حائز مقام کشوری شده‌اید نظر شما در خصوص جایگاه این جشنواره در سطح دانشگاه علوم پزشکی و کشف و شکوفایی استعدادهای هنری دانشجویان علوم پزشکی چیست؟
تدبیر برگزاری جشنواره سیمرغ یکی از درخشان‌ترین ایده‌ها و تمهیداتی بوده که در برنامه‌ریزی وزارت بهداشت طراحی و اجرا شده و قطعا ثمرات و نتایج این رویداد فراتر از چیزی است که در نگاه اول به نظر می‌رسد.اینکه ما بتوانیم از مؤلفه‌های فرهنگ و ابزار هنر برای گسترش ارزش‌های اصیل حرفه‌ای، فرهنگ سلامت، بهداشت و برای تقویت گفتمان فرهنگی در این حوزه استفاده کنیم، ایده‌ای هوشمندانه می‌باشد.
کمترین دستاورد از برگزاری جشنواره‌ای در این سطح تولید آثاری است که در خدمت معرفی بیشتر ارزش‌های حرفه‌ای حوزه بهداشت و سلامت و درمان است.
کمک به بالندگی، رشد و پروش استعدادهایی که در دانشگاه‌های مختلف هستند یکی دیگر از ثمرات جشنواره می‌تواند باشد؛ آثار با گستردگی امکان شرکت در بالاترین سطح ارزیابی حرفه‌ای پیدا می‌کنند و افرادی که توانایی و مهارت دارند، فضایی برای در معرض دید قرار دادن آثار خود می‌بینند.
در کنار توجه و الویت دادن به تخصص آموزی، با ایجاد این فرایند به دانشجویان اهمیت مقوله فرهنگ و هنر به عنوان یک ابزار اقناعی و آگاهی‌بخشی را یادآوری می‌کنیم و همچنین آنها را به جستجو و مطالعه بیشتر ترغیب می‌کند.
لطفا در خصوص انجمن تاراز به عنوان یکی از انجمن‌های ادبی پر مخاطب و فعال در دانشگاه‌های علوم پزشکی و مخاطب خاص آن بگویید و اینکه از چه زمانی در این انجمن حضور دارید و پیشرفت دانشجویان چگونه بوده است ؟
انجمن ادبی تاراز دانشگاه علوم پزشکی گناباد یک نهاد فرهنگی کارآمد و بسیار پویا بوده و از نظر من یکی از افتخارات نه تنها این دانشگاه، بلکه حوزه فرهنگی شهرستان گناباد هست.
این انجمن بیش از ۱۰ سال است که بنیانگذاری شده و با کمک دانشجویان علاقه‌مند و خوش‌ذوق دانشگاه علوم پزشکی در مقاطع مختلف و البته با حمایت خردمندانه مدیریت این دانشگاه و دوستان امور فرهنگی مدیریت فرهنگی و همچنین کارشناسان فرهنگی، به یک محفل فرهنگی بسیار پویا تبدیل شده است. دستاوردهای مهم و بزرگی نیز داشته از جمله؛ دانشجویان این انجمن در جشنواره های ملی از جمله جشنواره ملی سیمرغ بارها درخشیدند و در رقابت با دانشگاه‌هایی چون دانشگاه شیراز، تهران و مشهد که پشتوانه فرهنگی غنی دارند توانستند رتبه‌های برتر کشوری را کسب کنند. این نشان‌دهنده بلوغ فرهنگی و هنری دانشجویان بوده است. جز دستاوردها و افتخارات شخصی که دانشجویان انجمن کسب کردند، محافل هنری و همچنین برنامه‌های مختلف فرهنگی هنری نیز برگزار می‌شود که بنده این افتخار داشتم که از ابتدای شکل‌گیری این انجمن در کنار دوستان باشم. شاید این نکته هم جالب باشد که حتی دانشجویانی که فارغ‌التحصیل می‌شوند و به طور طبیعی و به هرحال به شهرهای خود برمی‌گردند کماکان ارتباط و حضوشان را در انجمن حفظ کردند و همچنان خود را بخشی از این محفل و کانون تولید فرهنگی هنری می‌دانند.
نظرتان راجع به ورود دانشجویان علوم پزشکی به عرصه هنر و آن هم شعر و ادبیات چیست؟
همه اصناف و طبقات اجتماعی به نظر من به تماس با هنر و فعالیت‌های هنری محتاج اند. درون مایه هنر چیزی جز عناصر شکل دهنده هویت انسانی ، احساسات، افکار و اندیشه‌ها و چیزهایی که هستی انسان را شکل می‌دهند، نیست.
بنابراین، همانطور که ما به تخصص و مهارت نیاز داریم و قطعاً اصل اول در هر رشته‌ای از جمله رشته‌های علوم پزشکی بحث تخصص‌های علمی و فنی مرتبط با آن حوزه است، در کنارش به توسعه احساسات انسانی، به تمرین خردورزی و تفکر به اندیشه و ارتباط با تجربیات عمومی انسانی و جهانی احتیاج داریم که این موجب مداوا و تسکین دردهای درونی خودمان می‌شود.
انسان نیازمند فهم خردمندانه‌ای از جهان است که این ابزار فهم را هنر ایجاد می‌کند. هنر این امکان را به ما می‌دهد که در کنار اینکه متخصص قوی‌ای هستیم، یک اندیشمند، تحلیل‌گر نیز باشیم.
هیچ رشته و تخصصی بی‌نیاز از تماس دائمی و روزمره با امر هنر نیست، به ویژه دوستان فرهیخته دانشگاه علوم پزشکی که در محیطی کار می‌کنند که کار طاقت فرسا و سنگین و نیازمند دقت و حساسیت بالایی است، دارند؛ به طور طبیعی برای برای تقویت افکار و احساسات خود و برای در تماس بودن با فرآورده های فکری بشر امروز نیاز دارند در این حوزه فعالیت کنند و مطمئناً تاثیرگذار در رشد همه جانبه آنها ها در کنار تخصص و مهارتی که در حوزه علمی دارند، می‌باشد.
توصیه شما به دانشجویانی که در این زمینه فعالیت می‌کنند، چیست؟
پیشنهاد من به دوستان این هست که تماس مستمر خود با آثار هنری کلاسیک، آثار هنری مدرن به ویژه هنر کلامی را حفظ کنند.
یک بینش رایج اشتباهی وجود دارد که ادبیات تجملی است درصورتی که اینطور نیست. فروکاستن ارزش‌های کارکردی ادبیات یا هر هنر دیگری به جنبه‌های تجملی، ویترینی یا سرگرمی، غفلت کردن از جوهره و حقیقت آن خواهد بود. بنابراین من پیشنهاد می‌کنم که برای اینکه تاثیرات کاملا محسوس آن را در زندگی شخصی خود مشاهده کنید، زمانی را به ارتباط مستمر با آثار هنری کلامی که عصاره نوابغ تاریخ انسان و تاریخ جهان است، اختصاص بدهید. متوجه خواهید شد که
ادبیات صرفا برای سرگرمی و وقت گذرانی نیست بلکه تاثیرات عمیق و همه جانبی در بعد شخصی و اجتماعی ایجاد می‌کند و دامنه های اثرگذاری آن چقدر وسیع و گسترده است.
همچنین امکان لذت‌هایی را فراهم می‌کند که به طور طبیعی محدودیت‌های انسانی آنها را از ما دریغ کرده است.
خبرنگار: نازنین جوینی